Το λαϊκό παραμύθι ανάμεσα στην παράδοση και τη νεωτερικότητα
Το περιοδικό Ιστορία, στο τεύχος 697 (Ιούλιος 2026), φιλοξενεί βιβλιοκριτική του Διονύση Μουσμούτη για το νέο βιβλίο του ομότιμου καθηγητή Λαογραφίας του ΕΚΠΑ Μηνά Αλ. Αλεξιάδη, με τίτλο «Παράδοση και νεωτερικότητα στο νεοελληνικό λαϊκό παραμύθι» (Εκδόσεις Κ. & Μ. Σταμούλη, 2025).
Στην κριτική του, ο Διονύσης Μουσμούτης αναδεικνύει τη σημασία του λαϊκού παραμυθιού ως ενός από τα σημαντικότερα είδη της ελληνικής προφορικής παράδοσης, επισημαίνοντας ότι, παρά τις ραγδαίες κοινωνικές και τεχνολογικές αλλαγές, το ενδιαφέρον για το παραμύθι παραμένει ζωντανό. Όπως υπογραμμίζεται, η διαχρονική αξία του δεν περιορίζεται μόνο στην ψυχαγωγία, αλλά εκτείνεται στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης και της πολιτισμικής ταυτότητας.
Το βιβλίο του Μηνά Αλεξιάδη εξετάζει, μεταξύ άλλων, την ιστορία και την πρόσληψη των παραμυθιών των Αδελφών Γκριμ στην Ελλάδα, τους Έλληνες παραμυθάδες, ποντιακές αφηγήσεις για τον δρακοντοκτόνο ήρωα, καθώς και σύγχρονες επιστημονικές προσεγγίσεις του λαϊκού παραμυθιού. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πρώτη ελληνική μετάφραση των παραμυθιών των Γκριμ το 1886 από τον Μιλτιάδη Βρατσάνο, αλλά και στη σύγκριση των γερμανικών αφηγήσεων με ελληνικές παραλλαγές.
Σύμφωνα με την παρουσίαση του περιοδικού, ο τόμος είναι οργανωμένος σε τρεις θεματικές ενότητες: επιστημονικές μελέτες για το παραμύθι, πρόλογοι και εισαγωγικά σημειώματα σε συναφείς εκδόσεις, καθώς και βιβλιοκριτικές για δημοτικά τραγούδια και παραμύθια.
Ο Διονύσης Μουσμούτης χαρακτηρίζει την έκδοση ιδιαίτερα προσεγμένη και επισημαίνει ότι ο Μηνάς Αλεξιάδης, μέσα από το συνολικό επιστημονικό του έργο, έχει συμβάλει ουσιαστικά στον εκσυγχρονισμό της ελληνικής λαογραφικής έρευνας, φέρνοντας το αντικείμενο πιο κοντά στις σύγχρονες αναζητήσεις και στις νεότερες γενιές.
Πηγή: Βιβλιοκριτική του Διονύση Μουσμούτη στο περιοδικό «Ιστορία», τεύχος 697 (Ιούλιος 2026).
23.7.2026
Καρπαθιακά Νέα
