Κατά την περιήγηση στη νέα επίσημη ιστοσελίδα του Δήμου Καρπάθου (www.karpathos.gr), η απουσία αναφοράς στην 5η Οκτωβρίου 1944 δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Δεν πρόκειται για μια δευτερεύουσα λεπτομέρεια, ούτε για μια απλή ιστορική υποσημείωση. Πρόκειται για ένα από τα πιο καθοριστικά γεγονότα της νεότερης ιστορίας του νησιού, το οποίο – παραδόξως – δεν βρίσκει θέση στη θεσμική ψηφιακή του έκφραση.
Η 5η Οκτωβρίου 1944 είναι η ημέρα που η Κάρπαθος απελευθερώθηκε με πρωτοβουλία των ίδιων των κατοίκων της. Χωρίς οργανωμένο στρατό, χωρίς εξωτερική στρατιωτική στήριξη, με απόφαση, θάρρος και συλλογική ευθύνη. Είναι μια σπάνια στιγμή αυτοοργάνωσης και αντίστασης, όχι μόνο για τα Δωδεκάνησα, αλλά για ολόκληρη τη χώρα. Μια πράξη που προηγήθηκε χρονικά της απελευθέρωσης της Αθήνας και κατέστησε την Κάρπαθο ιστορική εξαίρεση.
Κι όμως, στη νέα ιστοσελίδα του Δήμου, η ημερομηνία αυτή δεν υπάρχει. Δεν υπάρχει ως ξεχωριστή ιστορική ενότητα, δεν υπάρχει ως σημείο αναφοράς στη νεότερη ιστορία του τόπου, δεν υπάρχει ούτε καν στην υποσελίδα που αφορά τις Μενετές, το χωριό από το οποίο ξεκίνησε ο ξεσηκωμός. Η απουσία αυτή δεν είναι απλώς μια τεχνική παράλειψη. Είναι ένα κενό μνήμης.
Μια επίσημη ιστοσελίδα Δήμου δεν λειτουργεί μόνο ως εργαλείο ενημέρωσης ή προβολής. Λειτουργεί και ως θεσμικός φορέας ιστορικής συνέχειας. Είναι ο χώρος όπου ο επισκέπτης, ο νέος, ο ερευνητής, ο απόδημος Καρπάθιος, αναζητά να κατανοήσει ποιος είναι αυτός ο τόπος και τι τον διαμόρφωσε. Όταν ένα τέτοιο γεγονός απουσιάζει, δεν αποσιωπάται απλώς ένα κομμάτι του παρελθόντος — αποδυναμώνεται η ίδια η ταυτότητα του τόπου. Κι αν μου πείτε ότι δεν έγινε και τίποτα, αξίζει να αναφέρω ότι ο συντάκτης της δεν ξέχασε τις κρεμμυδοκουλούρες, ούτε τα ψευτομακάρονα!
Δεν χρειάζεται να αποδοθούν προθέσεις. Το ζήτημα δεν είναι αν υπήρξε σκοπιμότητα, αλλά αν αναγνωρίζεται η ευθύνη που συνοδεύει τη θεσμική μνήμη. Η ιστορία δεν διατηρείται από μόνη της. Χρειάζεται επιλογές, προτεραιότητες και φροντίδα. Και όταν κάθε χρόνο η 5η Οκτωβρίου τιμάται με επίσημες εκδηλώσεις, η απουσία της από την επίσημη ψηφιακή παρουσία του Δήμου δημιουργεί μια αντίφαση που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Η νέα ιστοσελίδα του Δήμου Καρπάθου έχει ακόμη τη δυνατότητα να διορθώσει αυτή την παράλειψη άλλωστε αναφέρουμε ότι πρόκειται για πιλοτική λειτουργία. Να εντάξει λοιπόν την 5η Οκτωβρίου 1944 στο κεντρικό αφήγημα της ιστορίας του νησιού, με τεκμηρίωση, ιστορικό πλαίσιο και σεβασμό στο γεγονός. Όχι ως τυπική αναφορά, αλλά ως ζωντανή μνήμη.
Γιατί οι τόποι που δεν φροντίζουν τη μνήμη των πράξεων ελευθερίας τους, κινδυνεύουν κάποτε να τις θεωρήσουν δεδομένες. Και η Κάρπαθος δεν έχει την πολυτέλεια — ούτε την ιστορία — να το επιτρέψει.
18.1.2026
Καρπαθιακά Νέα
