Ο ΔΙΕΝΕΡΓΗΘΕΙΣ ΣΤΙΣ Η.Π.Α. ΕΡΑΝΟΣ, ΤΟ ΕΤΟΣ 1918,
ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΤΟΥ ΑΗ-ΓΙΑΝΝΗ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΟΥ ΚΑΡΠΑΘΟΥ
του Γιώργου Νικ. Τσαμπανάκη
Εδώ και ένα (1) περίπου χρόνο βρίσκεται στα χέρια μου αντίγραφο του τετραδίου, στο οποίο καταγράφηκαν οι συνεισφορές των Ολυμπιτών, των άλλων Καρπαθίων και των λοιπών Ελλήνων μεταναστών υπέρ του καλλωπισμού και του εξοπλισμού με όλα τα χρειώδη του Ιερού Ναού του Άη Γιάννη του Θεολόγου της Ολύμπου, κατά τον έρανο που διενεργήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής από την 31η Αυγούστου 1918 μέχρι τις 28 Σεπτεμβρίου 1921. Το αντίγραφο αυτό αποτελεί ευγενική παραχώρηση της συμπατριώτισσάς μας Ευγενίας Εμμ. Πρεάρη, συζύγου Γεωργίου Καστριώτη, εγγονής του Μέλους της ορισθείσας Ερανικής Επιτροπής Βασιλείου Εμμ. Πρεάρη, την οποία ευχαριστώ και απ’ αυτή τη θέση.
Ο περί ου ο λόγος Ναός είχε ανεγερθεί το έτος 1886 στη θέση «του Παπά η Πλαούλλα» με προορισμό να αποτελέσει τον Κοιμητηριακό Ναό του πολυπληθέστερου τότε Δήμου της Νήσου Καρπάθου. Συν τω χρόνω όμως και λόγω της γοργής αύξησης του τοπικού πληθυσμού, καθιερώθηκε ως δεύτερος Ενοριακός Ναός της Αρχιερατικής Περιφέρειας Ορεινής Καρπάθου εξυπηρετώντας κατά το πλείστον, για λόγους γειτνιάσεως, τους κατοίκους των συνοικιών του Κάτω Χωριού.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο συγκεκριμένος ναός απέκτησε μεταγενέστερα για την εξυπηρέτηση των ενοριτών του, πρόσθετο γυναικωνίτη με νάρθηκα, που βρίσκονταν στη Δυτική του πλευρά. Όμως κατά τον ισχυρό σεισμό της 9ης Φεβρουαρίου 1948 το τμήμα αυτό του ναού έπαθε σοβαρή ζημιά και έτσι κατεδαφίστηκε και στη θέση του επαναδιαμορφώθηκε η σημερινή αυλή του Ι. Ναού.
Παρά τα χρόνια που είχαν περάσει από την ανέγερσή του, φαίνεται πως παρουσίαζε αρκετές ελλείψεις στον εξοπλισμό του και έτσι η Εκκλησιαστική Επιτροπή και η τότε Δημοτική Αρχή απευθύνθηκαν στον τότε Μητροπολίτη Καρπάθου και Κάσου Γερμανό ζητώντας την έγκριση του, ώστε να διενεργηθεί με την ευλογία του ο προαναφερθείς Έρανος.
Και πράγματι ο μακαριστός Γερμανός όρισε με ιδιόχειρη, ενυπόγραφη και σφραγισμένη επιστολή του τριμελή Ερανική Επιτροπή συγκροτούμενη από τους εν Αμερική ευρισκομένους Ολυμπίτες μετανάστες:
- Βασίλειο Εμμ. Πρεάρη, 2. Αντώνιο Βασ. Καστελλοριζιώτη (Καστελλοριζιός) και 3. Ηλία Παπά-Νικολάου Νταή.
Φαίνεται ότι επίκεντρο του διενεργούμενου εράνου υπήρξε η πόλη Yorkvill της πολιτείας Ohio, που φιλοξενούσε τότε πολλούς Ολυμπίτες μετανάστες, οι οποίοι εργάζονταν στα ανθρακωρυχεία και στα εργοστάσια λευκοσιδήρου της περιοχής. Το σύνολο των εισπράξεων ανήλθε στα 611,43 $.
Μετά το πέρας του εράνου κατατέθηκαν επιπροσθέτως 50 φρ., συνεισφορά του Μανώλη Μηνά Αβδελλή.
Επειδή ο μακρύς αυτός κατάλογος παρουσιάζει πλέον σημαντικό ιστορικό για τον τόπο μας ενδιαφέρον, αποφάσισα να τον παραχωρήσω μεταγραμμένο και σχολιασμένο για δημοσίευση στη φιλόξενη καρπαθιακή ιστοσελίδα «ΚΑΡΠΑΘΙΑΚΑ ΝΕΑ», προς ενημέρωση των συμπατριωτών μας και όχι μόνο, ελπίζοντας ότι θα φανεί χρήσιμος σε κάθε ενδιαφερόμενο.
ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ ΤΕΤΡΑΔΙΟΥ ΕΡΑΝΟΥ ΟΛΥΜΠΙΤΩΝ ΑΜΕΡΙΚΗΣ – 1918
Ιερά Μητρόπολις Καρπάθου
Αξιότιμοι κ.κ. Βασίλειε Πρεάρη, Αντώνιε Καστελλοριζιώτη και Ηλία #Πα Νικολάου Νταή, κάτοικοι του Δήμου Ολύμπου τέκνα εν Κυρίω αγαπητά και περιπόθητα
Εις Αμερικήν
Γνωστόν τυγχάνει υμίν και πάσι τοις αυτόσε ευλογημένοις Χριστιανοίς, κατοίκοις του Υμετέρου Δήμου, ότι η εν τω Υμετέρω Δήμω κεντρική Εκκλησία τιμωμένη επ’ ονόματι του Αγίου Ενδόξου πανευφήμου Αποστόλου Ιωάννου του Θεολόγου έχουσα απόλυτον ανάγκην προς καλλωπισμόν αυτής οίον Αγίων Εικόνων χρωματισμού Εικονοστασίου, Ιερών σκευών και εν γένει επιδιορθώσεως Αυτής, η Αξιότιμος Επιτροπή Αυτής και το Έντιμον Δημαρχείον του Υμετέρου Δήμου αυτυνήχθησαν προς ημάς και εζήτησαν όπως γράψωμεν εις Υμάς Ίνα ενεργήσοιτε προαιρετικάς συνδρομάς παρ’ όλων των αυτόθι ευρισκομένων ευλογημένων Χριστιανών κατοίκων του Υμετέρου δήμου και της Νήσου ταύτης προς κάλυψιν των λίαν απολύτων αναγκών της εν λόγω Εκκλησίας, ευτρεπισμού και καλλωπισμού αυτής.
Συνεπώς αναθέτοντες Υμίν το βάρος τούτο εντελλόμεθα πατρικώς όπως άμα τη λήψει της παρούσης ενεργήσητε την προαιρετικήν συνδρομήν και έρανον παρ’ όλων των αυτόθι Χριστιανών κατοίκων του υμετέρου δήμου και της νήσου ταύτης το δε εισπραχθέν προηγουμένως ποσόν ως και το εισπραχθησόμενον τούτο καταχωρήσητε εν τω ………….. βιβλιαρίω αριθμούν Σελίδας 28 ως και τα ονόματα των συνδρομητών, επομένως τα εισπραχθέντα και εισπραχθησόμενα ποσά εξαποστείλατε εις την Μητρόπολιν ταχυδρομικώς άτινα παραδοθήσονται εις την κατά καιρόν Επιτροπήν της εν λόγω εκκλησία προς κάλυψιν των αναγκών της εν λόγω εκκλησίας.
Εστέ δε βέβαιοι ότι των πρεσβειών του Αγίου και ένδοξου και πανευφήμου Αποστόλου Ιωάννου του Θεολόγου ο Ύψιστος, πανάγαθος Θεός, θα ευλογεί τα έργα των χειρών Υμών και θα σκέπει και φυλάττει τας οικογενείας Υμών από παντός κακού.
Εν τη Ιερά Μητροπόλει Καρπάθου
τη 31η Αυγούστου 1918
Ο Καρπάθου και Κάσου Γερμανός
Ιωάννης Α. Παραγιός Δολ. 30,00
Ιωάννης Α. Πρωτόπαπας 25,00
Μηνάς Πέτρου 20,00
Βασίλειος Γ. Κανάκη 10,00
Μιχαήλ Β. Μπαλασάκης 10,00
Σελίς 4
Εμμανουήλ Β. Χαλκιάς δολ. 10,00
Ιωάννης Σ. Χιώτης 10,00
Φίλιπας Ηλία 10,00
Κομνιανός Κ. Κομνιανός (;) 10,00
Αντώνιος Νουάρος 10,00
Βασίλειος Ηλία 10,00
Νικόλαος Η. Παπανικολάου 10,00
Ιωάννης Η. Λεντάκης 10,00
Φίλιπας Ι. Λεντής 10,00
Βασίλειος Μ. Κανάκη 05,00
Ηλίας Παπανικολάου 08,00
Νικόλαος Κ. Κομνένη 08,00
Κώστας Α. Γιαννουρής 05,00
Γεώργιος Ι. Φουντής 05,00
Εμμανουήλ Μ. Χαλκιά 05,00
Μηνάς Κ. Χαζιμηνάς 05,00
Αντώνιος Καστελωριζώτης 05,00
Κωνσταντίνος Μ. Κωστάκης 05,00
Σελίς 5
Βασίλειος Ι. Βασταρκούς Δολ. 05,00
Μιχαήλ Ζερβός 05,00
Νικόλαος Ι. Μελεΐσης 05,00
Εμμανουήλ Μ. Μπαλασκάς 05,00
Εμμανουήλ Γ. Φουντής 05,00
Γεώργιος Κ. Πρωτόπαπας 05,00
Βασίλειος Μ. Αντιμησάρης 05,00
Ιωάννης Μ. Κανάκης 05,00
Κωνσταντίνος Ι. Χαλουβάς 05,00
Γεώργιος Ι. Χιώτης 05,00
Κωνσταντίνος Ν. Κ. Παπανικολάου 05,00
Νικόλαος Σακκελαρίδης 04,00
Μηχαήλ Φ. Μπαλασάκης 03,00
Ηλίας Ι. Παπανικολάου 02,00
Νικόλαος Χαλκιάς 02,00
Κώστας Τερμεζιδάκης 02,00
Νικήτας Κ. Αβδελής 02,00
Ιωάννης Ε. Ρουσάκης 01,75
Σελίς 6
Κωνσταντίνος Σταματιάδης Δολ. 01,00
Νικόλαος Κ. Λυριστής 02,00
Γεώργιος Πετροπουλάκης 01,00
Νικόλαος Πέρου 01,00
Γεώργιος Μπαλάνης 00,50
Γεώργιος Παπαμανώλης 05,00
Μηνάς Γ. Πριάρης 05,00
Γεώργιος Μ. Γρίβας 05,00
Γεώργιος Ε. Ποιτάς 01,00
Βασίλειος Μ. Γεραπετρίτης 01,00
Κωνσταντίνος Ν. Κωσταράς 01,00
Ανώνυμος 02,00
Νικόλαος Προικής 01,00
Γεώργιος Γεραπετρίτης 01,00
Βασίλειος Γεραπετρίτης 01,00
Εμμανουήλ Χ. Γεραπετρίτης 01,00
Μιχαήλ Οθίτης 01,00
Σταμάτης Τσαμπουνιέρης 01,00
Σελίς 7
Δημήτριος Νικολάου Δολ. 01,00
Μιχαήλ Γεωργίου 01,00
Νικόλαος Μανώλακας 01,00
Ανώνυμος 01,00
Θεμιστοκλής Πρωτοψάλτης 01,00
Θεοχάρης Νικολαΐδης 01,00
Μιχαήλ Βασιλείου 00,50
Γεώργιος Φιλιπίδης 01,00
Γεώργιος Σκούλος 01,00
Ιωάννης Β. Χαλκιάς 01,00
Ανδρέας Ανεγνωστόπουλος 01,00
Στάθης Κωνσταντινήδις 00,50
Κωνσταντίνος Ι. Κοντός 01,00
Σταύρος Μπαξεβός 02,00
Βασίλειος Π.Ν. Τσαμπανάκης 05,00
Μιχαήλ Χριστοδουλάκης 01,00
Νικόλαος Ι. Καστελωριζώτης 05,00
Ηλίας Μικροπανδρεμένος 02,00
Σελίς 8
Βασίλειος Γιάννακας δολ. 01,00
Βασίλειος Ν. Διακάκη 10,00
Μιχαήλ Β. Τσαπούκης 05,00
Γεώργιος Ι. Χουβαρδάς 05,00
Μιχαήλ Γ. Σακκέλη 10,00
Γεώργιος Ε. Κρητικός 10,00
Ιωάννης Φιλύπου 05,00
Ιωάννης Ε. Κρητικού 05,00
Κωνσταντίνος Μ. Γιανουρής 05,00
Εμμανουήλ Κ. Διακο αντώνη 04,00
Εμμανουήλ Γριγορηάδης 01,00
Πέτρος Τσαμπουνιέρης 01,00
Βασίλειος Ε. Πριάρης 10,00
Γεώργιος Τερεζάκης 01,00
Σταύρος Σοφουλάκης 01,00
Κωνσταντίνος Γ. Νικολουζάκης 01,00
Ευστάθιος Στεφανάκης 00,50
Κωνσταντίνος Ποτουδάκης 01,00
Σελίς 9
Πέτρος Τετοράκης Δολ. 01,00
Χρήστος Παπαδάκης 01,00
Γεώργιος Ε. Παπαδάκης 01,00
Παύλος Ε. Παπαδάκης 00,50
Στέλιος Ξεράκης 01,00
Αντώνιος Παπαδάκης 01,00
Σταύρος Παπαδωμανώλης 01,00
Ιωάννης Ντουσακίδης 01,00
Κωνσταντίνος Κοκονάκης 01,00
Κωνσταντίνος Λιονάκης 01,00
Κωνσταντίνος Κουρομηχελάκης 02,00
Ιωάννης Λαμπόκης 01,00
Γεώργιος Σφακιανός 01,00
Αβέρκης Αργημάκης 01,00
Εμμανουήλ Μανουσάκης 00,50
Γεώργιος Αρριμακόλας 01,00
Ιωάννης Μαστοράκης 00,50
Νικόλαος Αποστολάκης 01,50
Σελίς 10
Εμμανουήλ Μαρηγιέρος Δολ. 01,00
Νικόλαος Παπαδόπουλος 03,00
Μιχαήλ Τερεζάκης 01,00
Εμμανουήλ Γιαναράκης 01,00
Εμμανουήλ Γαλανάκης 02,00
Γρηγόρης Ηλιάκης 00,50
Λεωνίδας Σαλανάκις 01,00
Γεώργιος Σακαράκης 01,00
Σταμάτιος Ν. Χαζιδάκη 01,00
Νικόλαος Τραϊτοράκης 01,00
Γεώργιος Γαλάνης 01,00
Ευστάθιος Μανουδάκις 01,00
Μιχαήλ Μαντούδης 01,00
Μηχαήλ Παπαδανικολάκις 02,00
Γεώργιος Μαστοράκης 01,00
Εμμανουήλ Χαζιδάκις 01,00
Νικόλαος Λαζαρής 01,00
Μιχαήλ Διργιανός 00,50
Σελίς 13
Στελιανός Περουλάκης 1,00
Μηνάς Χαζημηνάς 0,50
Τόκος μέχρι την 12η Δεκεμβρίου 1919 3,20
Ανόνημος 4,10
Ανόνημος 7,00
Αντόνηος Β. Καστελλοριζιός 2,00
Μιχαήλ Ηλ. Βενέτις 1,00
Ν Βόζος 2,00
Ηλίας Κ. Χαψής Δολ. 10,00
Μηνάς Νταργάκις 5,00
Ιωάννης Γεωρ. Μικροπανδρεμένος 5,00
Γεώργιος Π. Σισαμής $ 3,00
Κωνσταντίνος Ταλαράντας 2,00
Σακέλλης Ταλαράντας 0,50
Κωνσταντίνος Παπαμηνάς (Spoa) 2,00
Ηλίας Γ. Πάχου <Spoa> 0,50
Μιχαήλ Γ. Πρεάρης 15,00
Mrs Cauline Cuaris $ 15,00
Μηχάλης Χιονάς σεν (cents) 50
Νικόλαος Γαλάτουλας τα[ληρα] 1,00
Βαγκέλης Μαλατάνης σεν (cents) 50
Παντελής Πλάκας τα[ληρα] 1,00
Ιάνης Δ. Σπηρου τα[ληρα] 1,00
Δημήτριος Θεοδόρου σεν (cents) 50
Γεόργιος Παντελής σεν (cents) 50
Παντελής Δασκαλάκης τα[ληρα] 2,00
Παντελής Σταυβρουδάκης τα[ληρα] 1,00
Δημήτριος Αλεξάκης τα[ληρα] 1,00
Σπήρος Μαραγκουδάκης τα[ληρα] 1,00
Ιοάνης Χιονάς σεν (cents) 50
Γεόργιος Χοημές σεν (cents) 50
Ευβlαγκελος Γεοργούσης σεν (cents) 50
Κονσταντήνος Χαλαμπαλήκις σεν (cents) 23
Νικόλαος Χαλαμπαλήκις σεν (cents) 50
Αντόνιος Καραμπαζάκης τα[ληρα] 1,00
Ιοάνις Τσοτούρου σεν (cents) 50
Θεμηστάλης Πλάτας ταλ[ηρα] 1,00
Βασίλειος Α Καστελορίζιος 3,00
Βασίλειος Παπανικήτας 2,00
Ιωάννης Πα+ Νικόλαου 2,00
Σήμερον τη 28. Σεπτεμβρίου 1921
ελογαργιάσθην το παρόν βιβλιάριον αι υσπράξεις
αυτού έως την σύμερον ανέρχοντε εις $ 611,43.
(εξιακόσια ένδεκα δολάρια και τεσαράκοντα τρία σεντ.) άτινα
μένουν εις χείρας του Κου Βασιλείου Εμμ. Πρεάρου
το δε βιβλιάριον παρ[αδίδ]ετε τω Αιδεσιμοτάτω
Ππ. Νικολάω Κακκαρόλη προς περάτοσιν του εράνου
Yorkvill Ohio Sept. 28. 1921
Οι Μάρτυρες
Β Βασιλειάδης.
»
Εμμ. Αβδελλής Φρ. 50,00
ΛΕΖΑΝΤΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ
Φωτο 2, Άποψη του Άη-Γιάννη από Δυτικά.
Φωτο 3, Η είσοδος του Ιερού Ναού.
Φωτο 4, Λεπτομέρεια του τέμπλου του Ι. Ναού.
Φωτο 5, Το τέμπλο του Ι. Ναού.
Φωτο 6, Το δεσποτικό.
