Σεβασμιώτατε,
Αξιότιμοι εκπρόσωποι των Αρχών,
Κυρίες και κύριοι,
Αγαπητοί συμπατριώτες,
Στεκόμαστε σήμερα με βαθιά συγκίνηση και ευλάβεια μπροστά στη μνήμη των ηρώων και των μαρτύρων της Κάσου, για να τιμήσουμε μια από τις πλέον δραματικές και συνάμα λαμπρές στιγμές της ελληνικής ιστορίας.
Η επέτειος του Ολοκαυτώματος της Κάσου δεν είναι απλώς μια ιστορική αναφορά σε γεγονότα που συνέβησαν πριν από δύο αιώνες. Είναι μια ζωντανή μνήμη. Είναι μια πληγή που δεν έκλεισε ποτέ στις ψυχές των Κασιωτών. Είναι ένα ιερό προσκλητήριο χρέους προς όλους εκείνους που θυσίασαν τη ζωή τους, τα σπίτια τους, τις οικογένειές τους και το μέλλον τους, επιλέγοντας τον δύσκολο δρόμο της ελευθερίας αντί της υποταγής.
Το μικρό αυτό νησί του νοτιοανατολικού Αιγαίου, με λιγοστούς κατοίκους αλλά με απέραντη ψυχή, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή του Αγώνα της Ελληνικής Επανάστασης. Οι Κασιώτες ναυτικοί και αγωνιστές δεν υπολόγισαν τον κίνδυνο. Δεν μέτρησαν τις θυσίες. Με τα πλοία τους, με το θάρρος τους και με την ακλόνητη πίστη τους στην ελευθερία προσέφεραν πολύτιμες υπηρεσίες στον Αγώνα του Έθνους.
Και όταν ήρθε η ώρα της δοκιμασίας, η Κάσος δεν λύγισε.
Την αυγή της 7ης Ιουνίου 1824, οι υπέρτερες δυνάμεις του εχθρού επιτέθηκαν στο νησί. Ακολούθησαν σκηνές ανείπωτης τραγωδίας. Άνδρες σφαγιάστηκαν, γυναίκες και παιδιά αιχμαλωτίστηκαν και πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα, οικογένειες ξεκληρίστηκαν, περιουσίες καταστράφηκαν και ολόκληρο το νησί παραδόθηκε στις φλόγες.
Όμως εκείνη την ημέρα δεν κάηκαν μόνο σπίτια.
Γεννήθηκε ένας θρύλος.
Γεννήθηκε ένα παράδειγμα που πέρασε από γενιά σε γενιά και έφτασε μέχρι τις μέρες μας ως σύμβολο ηρωισμού, αξιοπρέπειας και αυτοθυσίας.
Κάθε πέτρα της Κάσου, κάθε ξωκλήσι, κάθε ακρογιάλι και κάθε μονοπάτι του νησιού κουβαλά ακόμη τη μνήμη εκείνων των ανθρώπων. Των ανθρώπων που δεν διαπραγματεύτηκαν την ελευθερία τους. Που προτίμησαν να θυσιαστούν παρά να ζήσουν γονατισμένοι.
Σήμερα, διακόσια και πλέον χρόνια μετά, δεν θυμόμαστε απλώς τα γεγονότα. Αναλογιζόμαστε το μέγεθος της θυσίας. Αναρωτιόμαστε αν εμείς θα είχαμε το ίδιο θάρρος, την ίδια πίστη, την ίδια δύναμη ψυχής. Και η απάντηση βρίσκεται στην υποχρέωση που έχουμε να κρατούμε ζωντανή τη μνήμη τους.
Γιατί οι λαοί που ξεχνούν την ιστορία τους χάνουν την ταυτότητά τους.
Η Κάσος δεν ζητά τη μνήμη μας από οίκτο. Τη δικαιούται από σεβασμό.
Τη δικαιούται γιατί έγραψε με αίμα μια από τις πιο ένδοξες σελίδες της ελληνικής ιστορίας.
Τη δικαιούται γιατί απέδειξε ότι το μέγεθος ενός τόπου δεν μετριέται με την έκτασή του ή τον πληθυσμό του, αλλά με το μεγαλείο της ψυχής των ανθρώπων του.
Ιδιαίτερα σήμερα, σε μια εποχή γεμάτη προκλήσεις και αβεβαιότητες, το παράδειγμα των Κασιωτών προγόνων μας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία. Μας υπενθυμίζει ότι η ενότητα, η αλληλεγγύη, η αγάπη προς την πατρίδα και η πίστη στις διαχρονικές αξίες του Ελληνισμού μπορούν να υπερνικήσουν κάθε δυσκολία.
Οφείλουμε να παραδώσουμε αυτή τη μνήμη στα παιδιά μας και στα εγγόνια μας. Όχι ως μια απλή ιστορική αφήγηση, αλλά ως μια ζωντανή παρακαταθήκη ευθύνης. Να γνωρίζουν ότι η ελευθερία που σήμερα θεωρούμε δεδομένη κατακτήθηκε με θυσίες, αίμα και δάκρυα.
Ως Έπαρχος Καρπάθου – Ηρωικής Νήσου Κάσου, εκφράζω την απέραντη ευγνωμοσύνη και τον βαθύ σεβασμό μας προς όλους εκείνους που έδωσαν τη ζωή τους για να παραμείνει άσβεστη η φλόγα της ελευθερίας.
Υποκλινόμαστε με δέος μπροστά στη θυσία τους.
Υποκλινόμαστε μπροστά στις μανάδες που έχασαν τα παιδιά τους, στις γυναίκες που γνώρισαν την αιχμαλωσία, στους αγωνιστές που έπεσαν υπερασπιζόμενοι τον τόπο τους, σε όλους εκείνους που έγραψαν με το αίμα τους την ιστορία της Κάσου.
Ας είναι η μνήμη τους αιώνια.
Ας παραμένει η θυσία τους φάρος που φωτίζει τον δρόμο μας.
Και ας αντηχεί πάντοτε στις καρδιές μας το μήνυμα που μας κληροδότησαν:
Ότι η ελευθερία, η αξιοπρέπεια και η αγάπη για την πατρίδα δεν χαρίζονται· κερδίζονται με αγώνες και διαφυλάσσονται με ευθύνη.
Αιωνία η μνήμη των ηρώων και των μαρτύρων του Ολοκαυτώματος της Κάσου.
Σας ευχαριστώ.
Καρπαθιακά Νέα
8.6.2026
