Με αφορμή τη δημόσια συζήτηση που έχει αναπτυχθεί σχετικά με τον νέο Κανονισμό Λειτουργίας των Δημοτικών Συμβουλίων, αισθάνομαι την ανάγκη να καταθέσω την προσωπική μου άποψη, καθώς το τελευταίο διάστημα έχω δεχθεί ερωτήσεις από αρκετούς συμπολίτες.
Η ενασχόλησή μου με το θέμα προκύπτει και από την εμπειρία μου ως Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου για δύο συναπτά έτη.
Το Υπουργείο Εσωτερικών, με απόλυτη σαφήνεια, τονίζει:
«Όπως προβλέπεται στο άρθρο 65 παρ. 4 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87), με βάση τον ως άνω Πρότυπο Κανονισμό, τα οικεία δημοτικά συμβούλια μπορούν να καταρτίσουν, με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών τους – χωρίς να απαιτείται εισήγηση της δημοτικής επιτροπής – τον δικό τους Κανονισμό Λειτουργίας. Ο εν λόγω κανονισμός θα πρέπει να είναι σύμφωνος με τα οριζόμενα στον νέο Πρότυπο Κανονισμό και να μην έρχεται σε αντίθεση με όσα ρυθμίζονται περιοριστικά και εξαντλητικά σε αυτόν. Σε περίπτωση μη κατάρτισης κανονισμού από τα δημοτικά συμβούλια, ισχύει αυτοδικαίως ο Πρότυπος Κανονισμός.»
Με βάση τα παραπάνω, καθίσταται σαφές ότι το κράτος δεν επιβάλλει έναν ενιαίο κανονισμό σε όλους τους δήμους όπως ακούστηκε επανειλημμένα . Αντιθέτως, η Πολιτεία προτρέπει κάθε Δημοτικό Συμβούλιο να διαμορφώσει τον δικό του, εξατομικευμένο κανονισμό λειτουργίας, με βάση τις ανάγκες, τις ιδιαιτερότητες και τις προτεραιότητες της τοπικής κοινωνίας.
Ο Πρότυπος Κανονισμός που εκδίδεται από το Υπουργείο λειτουργεί ως βασικό πλαίσιο, ως ένα είδος «οδηγού». Περιλαμβάνει τόσο δεσμευτικές ρυθμίσεις όσο και ενδεικτικές κατευθύνσεις. Ο μοναδικός ουσιαστικός περιορισμός είναι ότι οι ρυθμίσεις των τοπικών κανονισμών δεν πρέπει να έρχονται σε αντίθεση με τις διατάξεις που περιγράφονται ρητά και εξαντλητικά στον πρότυπο κανονισμό.
Για παράδειγμα, δεν μπορεί να καταργηθεί η υποχρεωτική συνεδρίαση λογοδοσίας, εφόσον αυτή προβλέπεται ρητά.
Ακούστηκε – από επίσημα χείλη – ότι το Υπουργείο Εσωτερικών «θέλει να καταργήσει» την προ ημερησίας διάταξης συζήτηση από τις συνεδριάσεις. Αν αυτό ήταν αληθές, θα αναφερόταν ρητά στον Πρότυπο Κανονισμό ότι η ενότητα αυτή δεν επιτρέπεται. Από τη στιγμή που δεν υπάρχει τέτοια αναφορά, είναι ξεκάθαρο ότι επαφίεται στην κρίση του κάθε Δημοτικού Συμβουλίου αν θα την επιτρέψει ή όχι.
Η προσωπική μου άποψη είναι ξεκάθαρη:
Η προ ημερησίας διάταξης συζήτηση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στιγμές της δημοκρατικής διαδικασίας σε ένα Δημοτικό Συμβούλιο.
Σε αυτή την ενότητα έχουμε γίνει μάρτυρες εξαιρετικών ομιλιών και ουσιαστικών πολιτικών αντιπαραθέσεων. Εκεί αποτυπώνεται ο πολιτικός λόγος κάθε δημοτικού συμβούλου και εκεί μπορεί να αναδειχθεί ακόμη και ο πρόεδρος μιας μικρής κοινότητας, όχι ως απλός διαχειριστής ή «χαμάλης», αλλά ως ενεργός και ισότιμος συμμετέχων στη δημοκρατική διαδικασία.
Βεβαίως, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η τήρηση συγκεκριμένων κανόνων λειτουργίας:
ευπρέπεια στην ομιλία, σεβασμός στη σειρά των παρεμβάσεων, χρονικά όρια, καθώς και αποφυγή διαλόγων εκτός πλαισίου. Όταν αυτοί οι κανόνες τηρούνται, η διαδικασία ενισχύει τον θεσμό. Όταν παραβιάζονται, υποβαθμίζεται το κύρος του συλλογικού οργάνου
Ως Πρόεδρος του μοναδικού Δημοτικού Συμβουλίου στην ιστορία του Δήμου, όπου η Δημοτική Αρχή διέθετε μόλις 7 μέλη και η αντιπολίτευση 14 (λόγω του «Κλεισθένη»), στάθηκα αυστηρός στη διασφάλιση της τήρησης των κανόνων, ακόμη κι αν αυτό με έκανε δυσάρεστο. Δεν θεωρώ πως είναι ανέφικτο το ίδιο να επιτευχθεί και σε συμβούλια με ισχυρές πλειοψηφίες .
Η λογική του «πονάει χέρι – κόψει χέρι» ουδέποτε υπήρξε σοφή ή χρήσιμη λύση.
Υ.Γ. Επειδή ζούμε στην εποχή των «στρατοπέδων» και της απαξίωσης κάθε διαφορετικής άποψης, ξεκαθαρίζω:
Υπαρχουν πολίτες που δεν ανήκουν σε κανένα στρατόπεδο και έχουν διαφορετική άποψη .
Μανόλης Ι. Παραγυιός
Κάρπαθος 27/6/2025
