Μπορεί να απουσίαζε από τα Λαγκάδια Γορτυνίας, όμως η παρουσία του ήταν αισθητή και ιδιαίτερα τιμητική. Ο λόγος για τον Ηλία Εμμ. Βασιλαρά, τον καταγόμενο από το Σπόα της Καρπάθου, Πρόεδρο του Ινστιτούτου Λαϊκού Πολιτισμού Καρπάθου, ερευνητή της καρπαθιακής λαογραφίας, συγγραφέα, λαϊκό ποιητή και μία από τις πλέον αναγνωρισμένες προσωπικότητες του παραδοσιακού πολιτισμού της Δωδεκανήσου.
Στο πλαίσιο του 52ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Δημοτικού Τραγουδιού και Μουσικής, ο Δήμαρχος Γορτυνίας Ευστάθιος Χαρ. Κούλης απέστειλε προσωπική πρόσκληση στον Ηλία Βασιλαρά, εκφράζοντας την εκτίμηση του Δήμου για την πολύχρονη προσφορά του στη μελέτη, τη διάσωση και την προβολή του ελληνικού λαϊκού πολιτισμού. Στην επιστολή του εξήρε το έργο που επιτελεί τόσο ο ίδιος όσο και το Ινστιτούτο Λαϊκού Πολιτισμού, το οποίο εδρεύει στην Κάρπαθο και συνεργάζεται διαχρονικά με το Τμήμα Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Αν και δεν κατέστη δυνατό να ταξιδέψει στη Γορτυνία, ο Ηλίας Βασιλαράς ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση με τον πιο αυθεντικό τρόπο: έστειλε μια σειρά από αυτοσχέδιες μαντινάδες, οι οποίες διαβάστηκαν κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, μεταφέροντας το άρωμα της καρπαθιακής παράδοσης και συγκινώντας το κοινό.
Ξεχώρισαν οι στίχοι:
«Επήρα τη την πρόσκληση και χάρηκα περίσσια,
γιατί και εμένα βάλατε στους μερακλή(δ)ες ίσια.»
και
«Μπράβο εις τον Διαγωνισμό που κάνετε Γορτύνες,
που βάζετε στους ώμους σας τόσο βαριές ευθύνες.»
Με τους στίχους αυτούς ο Καρπάθιος λαογράφος απέδωσε φόρο τιμής σε έναν θεσμό που εδώ και περισσότερα από πενήντα χρόνια υπηρετεί τη διατήρηση και τη μετάδοση του ελληνικού δημοτικού τραγουδιού στις νεότερες γενιές.
Η παρουσία του, έστω και από απόσταση, είχε ιδιαίτερο συμβολισμό. Ανέδειξε τους ισχυρούς δεσμούς ανάμεσα στην Κάρπαθο και τη Γορτυνία, δύο τόπους που διακρίνονται για τον σεβασμό τους στην προφορική παράδοση, τη μουσική και τη λαϊκή δημιουργία.
Ο Ηλίας Εμμ. Βασιλαράς γεννήθηκε το 1948 στα Σπόα Καρπάθου και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης καρπαθιακής λαογραφίας. Για δεκαετίες συλλέγει, καταγράφει και μελετά τον λαϊκό πολιτισμό της Καρπάθου, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διάσωση πολύτιμου πρωτογενούς υλικού, της προφορικής παράδοσης, των εθίμων, των μαντινάδων, της τοπικής ιστορίας και της πολιτιστικής μνήμης του νησιού. Παράλληλα έχει αναπτύξει έντονη καλλιτεχνική παρουσία ως λαϊκός ποιητής και μαντιναδολόγος, με το έργο του να αριθμεί χιλιάδες στίχους και να αποτελεί αντικείμενο πανεπιστημιακής μελέτης στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Ως Πρόεδρος του Ινστιτούτου Λαϊκού Πολιτισμού Καρπάθου έχει πρωτοστατήσει στη διοργάνωση επιστημονικών συνεδρίων, σεμιναρίων, ερευνών πεδίου, εκδόσεων και πολιτιστικών δράσεων, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ανάδειξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Καρπάθου και της Δωδεκανήσου.
Η δημόσια αναγνώριση της προσφοράς του από τον Δήμο Γορτυνίας αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς προέρχεται από έναν ιστορικό θεσμό του ελληνικού δημοτικού τραγουδιού. Αποτελεί ταυτόχρονα μια έμπρακτη επιβεβαίωση της εκτίμησης που απολαμβάνει ο Ηλίας Εμμ. Βασιλαράς στον χώρο της ελληνικής λαογραφίας και της παραδοσιακής μουσικής, αλλά και μια τιμητική διάκριση για την ίδια την Κάρπαθο, η οποία συνεχίζει να προσφέρει ανθρώπους που υπηρετούν με συνέπεια και πάθος τον ελληνικό λαϊκό πολιτισμό.
Μανώλης Δημελλάς
2.8.2026
Καρπαθιακά Νέα
