Υπάρχουν άνθρωποι που η ζωή τους χωρά δύσκολα σε μία παράγραφο. Ωστόσο υπάρχουν εκείνοι για τους οποίους ακόμη και οι λέξεις «μυστήριο», «κατασκοπεία», ακόμη και «Κάρπαθος» μοιάζουν να ανήκουν στην ίδια ιστορία! Ένας από αυτούς ο William G. Basil, στη χώρα μας Βασίλης Βασιλειάδης, «Bill από την Κάρπαθο» για τους συγγενείς και τους ανθρώπους που τον γνώρισαν στο νησί – είναι αναμφίβολα μία από τις πιο ιδιαίτερες και αμφιλεγόμενες προσωπικότητες με καταγωγή από την Κάρπαθο στη σύγχρονη εποχή.
Το όνομά του έγινε γνωστό στην Ελλάδα κυρίως μέσα από το σκάνδαλο των τηλεφωνικών υποκλοπών του 2004. Πολύ πριν όμως αποκαλυφθεί η ταυτότητά του, ο Basil είχε ήδη διαγράψει μια μακρά πορεία στις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες. Γεννημένος στη Βαλτιμόρη το 1950, ήταν γιος Καρπάθιου μετανάστη. Η οικογένειά του επέστρεψε στην Κάρπαθο στις αρχές της δεκαετίας του 1960 και ο μικρός Billy έζησε για ένα διάστημα στο νησί, όπου συγγενείς και φίλοι τον θυμούνται ως ένα ιδιαίτερα έξυπνο και δραστήριο παιδί.
Αργότερα επέστρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπηρέτησε στον αμερικανικό στρατό και εργάστηκε αρχικά ως βοηθός σερίφη στη Βαλτιμόρη. Στη συνέχεια εντάχθηκε στη CIA, όπου, σύμφωνα με δημοσιεύματα και μαρτυρίες πρώην συναδέλφων του, εξελίχθηκε σε ιδιαίτερα ικανό επιχειρησιακό στέλεχος και στρατολόγο πληροφοριοδοτών. Στην Αθήνα εμφανιζόταν επισήμως ως διπλωματικός υπάλληλος της αμερικανικής πρεσβείας, ενώ στην πραγματικότητα υπηρετούσε στο κλιμάκιο της CIA.
Η πιο σκοτεινή σελίδα της ελληνικής διαδρομής του συνδέεται με τις υποκλοπές του 2004. Η έρευνα της ΑΔΑΕ εντόπισε τα περίφημα «τηλέφωνα-σκιές», μέσω των οποίων διοχετεύονταν οι υποκλαπείσες συνομιλίες από το δίκτυο της Vodafone. Τέσσερα από αυτά είχαν αγοραστεί από κατάστημα στον Πειραιά, ενώ σύμφωνα με την κατάθεση της υπεύθυνης του καταστήματος η αγορά είχε γίνει από τη σύζυγο του Basil. Μάλιστα, μία από τις κάρτες SIM χρησιμοποιήθηκε αργότερα σε συσκευή που είχε σχέση με την αμερικανική πρεσβεία.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η μαρτυρία πρώην συναδέλφου του, ο οποίος τον αποκαλούσε «telephone man», εξαιτίας της εμμονής του με τα προπληρωμένα κινητά που χρησιμοποιούνταν για επιχειρησιακές ανάγκες. Η δημοσιογραφική έρευνα της Καθημερινής και του The Intercept, αξιοποιώντας και υλικό από τα αρχεία Snowden, έφερε τον Basil στο επίκεντρο των ερευνών για την υπόθεση.
Το 2016 η εισαγγελέας Μαρία-Σοφία Βαΐτση πρότεινε την παραπομπή του σε δίκη για απόπειρα κατασκοπείας σχετικά με τις υποκλοπές, ενώ το 2017 δημοσιεύματα ανέφεραν ότι το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Αθηνών με το βούλευμα 3269/2017 τον παρέπεμπε σε δίκη. Παράλληλα, το όνομά του συνδέθηκε δημοσιογραφικά και με την υπόθεση «Πυθία», δηλαδή τις καταγγελίες για σχέδιο εξόντωσης του τότε πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή. Πρόκειται, ωστόσο, για διαφορετικές δικαστικές και ερευνητικές διαστάσεις και δεν πρέπει να συγχέονται ως τελεσίδικα αποδεδειγμένα γεγονότα.
Κι όμως, πίσω στην Κάρπαθο η εικόνα του ήταν εντελώς διαφορετική. Στο Διαφάνι και στους ανθρώπους του νησιού ήταν ο «Μπιλ». Ένας κοινωνικός, γενναιόδωρος και ευαίσθητος άνθρωπος, δεμένος με τον τόπο του, που αγαπούσε τα πανηγύρια και την καρπαθιακή παράδοση. Άνθρωποι που τον γνώρισαν από παιδί δυσκολεύονταν να συνδέσουν τον δικό τους Billy με τον μυστηριώδη πράκτορα που περιέγραφαν οι αθηναϊκές εφημερίδες.
Η ζωή του μετά την Ελλάδα κινήθηκε και πάλι στη σκιά. Δημοσιεύματα τον παρουσίασαν να επιστρέφει στις ΗΠΑ και, μετά τη συνταξιοδότησή του, να έχει αναλάβει ρόλο εκπαιδευτή νέων επιχειρησιακών στελεχών της CIA στο Camp Peary, γνωστό ως «Φάρμα». Οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί επισήμως από την αμερικανική υπηρεσία, γεγονός που ταιριάζει ίσως περισσότερο από οτιδήποτε άλλο στην ιστορία του.
Σήμερα, το όνομα William Basil εξακολουθεί να εμφανίζεται κατά διαστήματα στον ελληνικό Τύπο. Το πιο πρόσφατο ελληνικό αφιέρωμα που εντοπίζεται είναι το δημοσίευμα του Πρώτου Θέματος, (του δημοσιογράφου Διονύση Θανασούλα) το οποίο επαναφέρει την ιστορία του και αναφέρεται στη νέα ζωή του στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Για την Κάρπαθο, όμως, ο Basil παραμένει κάτι περισσότερο από ένα όνομα σε μια υπόθεση κατασκοπείας. Είναι ένα παράδοξο κομμάτι της σύγχρονης ιστορίας της: ένας άνθρωπος που γεννήθηκε στην Αμερική, έζησε και αγάπησε την Κάρπαθο, υπηρέτησε στις πιο κλειστές δομές της αμερικανικής εξουσίας και βρέθηκε στο επίκεντρο μιας από τις μεγαλύτερες υποθέσεις υποκλοπών της μεταπολιτευτικής Ελλάδας.
Ίσως γι’ αυτό ο «Bill από την Κάρπαθο» παραμένει μέχρι σήμερα μία από τις πιο αινιγματικές και σίγουρα από τις πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες καρπαθιακής καταγωγής του 21ου αιώνα.
15.8.2026
Καρπαθιακά Νέα
