Ο Τύπος δεν είναι απλώς εφημερίδες. Είναι περιοδικά, ημερολόγια, λευκώματα, προκηρύξεις, ΦΕΚ , έντυπα συλλόγων και κάθε τυπωμένη μαρτυρία που διασώζει τον παλμό μιας εποχής. Είναι η καθημερινή φωνή της κοινωνίας, το αποτύπωμα της στιγμής πριν αυτή μετατραπεί σε ιστορία.
Ο Δωδεκανησιακός Τύπος, από τα χρόνια της Οθωμανικής κυριαρχίας έως τις μέρες μας, γνώρισε μεγάλες διακυμάνσεις ,άλλοτε άνθισε ελεύθερος, άλλοτε λογοκρίθηκε, άλλοτε σώπασε κάτω από το βάρος των ιστορικών εξελίξεων. Και όμως, πάντοτε παρέμεινε ένας πολύτιμος καθρέφτης της εποχής του.
Άλλοτε τυπωμένος στα ελληνικά, άλλοτε στα τουρκικά, στα ιταλικά, στα αγγλικά, στα γερμανικά, στα εβραϊκά, ακόμη και στα αραβικά, ο Τύπος αυτός αφηγείται όχι μόνο την ιστορία των νησιών, αλλά και τα περάσματα των λαών, των κατακτητών, των ταξιδιωτών, των εμπόρων και των κοινοτήτων που άφησαν το ίχνος τους σε αυτόν τον μοναδικό τόπο, στις Νότιες Σποράδες, στο Αιγαίο, στη Δωδεκάνησο. Κάθε γλώσσα είναι και ένα ιστορικό αποτύπωμα. Κάθε φύλλο και μια μικρή μαρτυρία του κόσμου που πέρασε από εδώ.
Μέσα στις σελίδες του συναντούμε ίσως και το «κουτσομπολιό» της εποχής — τις μικρές καθημερινές ειδήσεις, τα κοινωνικά νέα, τις προσωπικές ιστορίες. Όμως πολύ περισσότερο από αυτό, ανακαλύπτουμε τις αγωνίες, τις ελπίδες, τις συγκρούσεις, τους εθνικούς πόθους, τις χαρές και τις λύπες των ανθρώπων. Εκεί βλέπουμε πώς ζούσαν, τι τους απασχολούσε, τι φοβούνταν, τι διεκδικούσαν, τι ονειρεύονταν. Ο Τύπος γίνεται έτσι μια ανεκτίμητη ιστορική πηγή, ένας ζωντανός μάρτυρας της εποχής.
Η συλλογή αυτή βασίζεται σε ένα εκτεταμένο και σπάνιο πρωτότυπο γνήσιο αρχείο, με εφημερίδες και έντυπα όχι μόνο από όλα τα Δωδεκάνησα, αλλά και από τις μεγάλες εστίες της δωδεκανησιακής διασποράς: την Αθήνα, τον Πειραιά, την Αλεξάνδρεια, την Αίγυπτο, την Νέα Υόρκη, το Μπουένος Άιρες και άλλες γωνιές όπου χτύπησε η καρδιά του Δωδεκανησιακού Ελληνισμού. Δεν πρόκειται απλώς για μια συλλογή χαρτιού και μελανιού. Πρόκειται για μια κιβωτό μνήμης.
Το ταξίδι αυτό ξεκινά με το Ημερολόγιον της Νομαρχίας του Αρχιπελάγους. Από εκεί θα επιχειρήσουμε να αναδείξουμε ορισμένα χαρακτηριστικά θέματα που φωτίζουν την εποχή τους, αλλά και μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα το σήμερα. Γιατί ο Τύπος δεν καταγράφει μόνο γεγονότα , μεταφέρει νοοτροπίες, αξίες, φόβους, ελπίδες και την ίδια τη συνέχεια του τόπου μας μέσα στον χρόνο.
Στην συλλογή βρίσκονται τα ημερολόγια του Αρχιπελάγους με τα έτη 1031-(1883/1884), 1032-(1884/1185). Δημοσιεύεται σήμερα για πρώτη φορά αποσπάσματα για την Κάρπαθο και Κάσο .
«Ημερολόγιον της Νομαρχίας Αρχιπελάγους» – Έτος εγίρας 1301
Το 1301 εδώ είναι οθωμανικό (Rumi) έτος, που αντιστοιχεί περίπου στο 1883/1884 μ.Χ. Αυτό κάνει το τεκμήριο εξαιρετικά σημαντικό για τη μελέτη της διοικητικής και πληθυσμιακής εικόνας Καρπάθου–Κάσου στην ύστερη οθωμανική περίοδο.
Πιστή ιστορική ανάγνωση – βασικά στοιχεία
Υποδιοίκησις Καρπάθου
Υποδιοικητής:
Μουσταφά Βεχτζέτ εφένδης (αρχιθυρωρός)
Διοικητικόν Συμβούλιον
Μέλη:
- Υποδιοικητής (πρόεδρος)
- Γεράσιμος εφ. Μητροπολίτης (Μ.γ,)
- Αλή – γραμματεύς και λογιστής
- Ιωάννης Οικονομίδης εφ
- Ιωάννης Λεγουστής
- Ιωάννης Μιχαήλ
- Σταμάτιος Λυμπότης
Πρωτοδικείον Καρπάθου
Πρόεδρος (σαλισε):
Σαδήκ Βέης
Μέλη:
- Ιωάννης μελισσιανός εφ μελος
- Κωνσταντινος Σακελλαριδης εφ μελος
- Α γραμματεύς κενή θέση
- Εμμανουήλ Μανωλακάκης εφ β γραμ
- Νικολαος Ισκάνδαλος εφ β κλητήρ
- Νικόλαος Γεωργίου εφ β κλητήρ
- Γεώργιος Εμμανουήλ καθαριστής
Χωροφυλακή Καρπάθου
- 1 λοχίας
- 13 χωροφύλακες
Τελωνείον
- Χαμιδί εφ. τελώνης
Πληθυσμός Καρπάθου
Η Κάρπαθος έχει 2.500 οικίας και 15.000 κατοίκους χριστιανούς.
Σχολεία 8 ,εκκλησίες 13 και μια μονήν .
«Ημερολόγιον της Νομαρχίας Αρχιπελάγους» – Έτος εγίρας 1302 (1884-1885)
16.5.2026
πηγή Καρπαθιακά Νέα
