Η Καλλιόπη Ιωαννίδου στο βήμα της 5ης Οκτωβρίου – Από τον Παναγιώτη Μηνά Αλεξιάδη πέρυσι, στην Καλλιόπη Ιωαννίδου φέτος – Μια σκυτάλη μνήμης στον Ιερό Βράχο των Μενετών
Ένα από τα πιο σημαντικά βήματα της Καρπάθου θα φιλοξενήσει και φέτος μια γνώριμη φωνή.
Στις 5 Οκτωβρίου 2026, στις Μενετές, θα τιμηθεί η 82η επέτειος της Επανάστασης και της Απελευθέρωσης της Καρπάθου, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα.
Τον πανηγυρικό της ημέρας θα εκφωνήσει η δασκάλα Καλλιόπη Ιωαννίδου, μια επιλογή με ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς η ίδια έχει υπηρετήσει επί χρόνια την εκπαίδευση και την προσπάθεια να παραμένει ζωντανή η ιστορική μνήμη της Καρπάθου στις νεότερες γενιές.
Η φετινή ομιλία αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον αν τη δούμε μέσα στη συνέχεια των προσώπων που έχουν ανέβει στο ίδιο βήμα.
Πέρυσι, τον 81ο πανηγυρικό λόγο εκφώνησε ο Παναγιώτης Μηνά Αλεξιάδης, ένας από τους ανθρώπους που οικογενειακά έχουν ασχοληθεί ιδιαίτερα με την ιστορία, την παράδοση και τον πολιτισμό της Καρπάθου. Η ομιλία του άφησε ιδιαίτερα θετικές εντυπώσεις και έδωσε τη δική της ξεχωριστή ματιά στην ιστορική σημασία της 5ης Οκτωβρίου.
Δεν είναι όμως ο μόνος. Από το βήμα των Μενετών έχουν περάσει όλα αυτά τα χρόνια σημαντικές προσωπικότητες, άνθρωποι των γραμμάτων, της επιστήμης και της πολιτικής, που κλήθηκαν να μιλήσουν για εκείνη την ημέρα του 1944.
Ανάμεσά τους και ο Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος σήμερα είναι υπουργός Εξωτερικών, ενώ η 5η Οκτωβρίου έχει τιμηθεί κατά καιρούς παρουσία Προέδρων της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Το βήμα αυτό, επομένως, δεν είναι ένα συνηθισμένο βήμα πανηγυρικής ομιλίας. Είναι το βήμα από το οποίο κάθε χρόνο η Κάρπαθος αφηγείται ξανά τη δική της ιστορία.
Και φέτος η σκυτάλη περνά στην Καλλιόπη Ιωαννίδου.
Η ίδια έχει ήδη εκφωνήσει στο παρελθόν τον πανηγυρικό της επετείου και γνωρίζει καλά το βάρος της στιγμής. Ως εκπαιδευτικός, άλλωστε, έχει έναν ιδιαίτερο τρόπο να προσεγγίζει την ιστορία: όχι ως μια σειρά ημερομηνιών και γεγονότων, αλλά ως μια ζωντανή παρακαταθήκη που πρέπει να φτάσει στα παιδιά.
Η σχέση της με την ιστορική μνήμη της 5ης Οκτωβρίου είναι ακόμη βαθύτερη. Ως Διευθύντρια του 2ου Δημοτικού Σχολείου είχε συμμετάσχει στη δημιουργία θεατρικού έργου για την Απελευθέρωση της Καρπάθου, μαζί με τον δάσκαλο Θεοχάρη Σπανομανωλή. Το έργο βασίστηκε σε σημαντικές πηγές για την περίοδο, ανάμεσά τους τα βιβλία του Ιωάννη Οθείτη και του Ντίνου Αντωνίου Μελά, καθώς και ανέκδοτα χειρόγραφα του Σοφοκλή Οικονομίδη.
Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο στοιχείο της φετινής επιλογής: η ιστορία της 5ης Οκτωβρίου δεν μένει μόνο στα μνημεία και στις επετειακές ομιλίες. Περνά μέσα από την τάξη, τα παιδιά και τους δασκάλους τους.
Αυτός είναι ίσως και ο μεγαλύτερος συμβολισμός της φετινής επιλογής.
Μια δασκάλα μιλά για μια εξέγερση που ξεκίνησε από ανθρώπους του τόπου και έγινε ιστορία.
Στον ίδιο τόπο όπου στις 5 Οκτωβρίου 1944 οι Καρπάθιοι πήραν την απόφαση να σηκώσουν τη σημαία της Επανάστασης, η φωνή της Καλλιόπης Ιωαννίδου θα επιχειρήσει να μεταφέρει το μήνυμα εκείνης της ημέρας στο σήμερα.
Και αυτή τη φορά, απέναντί της θα βρίσκεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Ο Κωνσταντίνος Τασούλας, οι κάτοικοι των Μενετών, οι εκπρόσωποι της Καρπάθου και οι επισκέπτες της επετείου θα ακούσουν μια ιστορία που έχει ειπωθεί πολλές φορές, αλλά δεν μπορεί να ειπωθεί ποτέ για τελευταία φορά.
Γιατί κάθε γενιά την ακούει διαφορετικά. Και κάθε νέος ομιλητής προσθέτει τη δική του ματιά.
Ο Παναγιώτης Μηνάς Αλεξιάδης πέρυσι. Η Καλλιόπη Ιωαννίδου φέτος.
Μια σκυτάλη που περνά από στόμα σε στόμα, από γενιά σε γενιά, κρατώντας ζωντανή μια από τις σημαντικότερες στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της Καρπάθου.
Στις 5 Οκτωβρίου, οι Μενετές δεν θα θυμηθούν απλώς την Ιστορία. Θα την ξανακούσουν εκεί όπου ξεκίνησε!
Μανώλης Δημελλάς
17.9.2026
Καρπαθιακά Νέα
