Γιώργος Ν. Τσαμπανάκης: ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΜΕ ΣΥΝΔΕΟΥΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΑ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ 5η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1944

ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΜΕ ΣΥΝΔΕΟΥΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΑ

ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ 5η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1944

του Γιώργου Νικ. Τσαμπανάκη

Το ΄φερε η φορά των πραγμάτων, ώστε μολονότι κατάγομαι από το βορειότερο χωριό του νησιού μας, την Όλυμπο, τόσο η οικογένειά μου, όσο και εγώ προσωπικά να συνδεθούμε διαχρονικά με τα όσα αφορούν τις Μενετές και την 5η Οκτωβρίου 1944 με τρόπο στέρεο και διαρκή. Εν όψει της συμμετοχής μου, ως εισηγητή, στην Ημερίδα που οργανώνει στις 4 Οκτωβρίου 2026 ο Δήμος Καρπάθου σε συνεργασία με τη Δημοτική Κοινότητα Μενετών και τον Πολιτιστικό Εξωραϊστικό Όμιλο Μενετών «Η ΠΡΟΟΔΟΣ» σχετικά με το Επαναστατικό Απελευθερωτικό Κίνημα της Καρπάθου της 5ης Οκτωβρίου 1944, θεώρησα σκόπιμο να κάνω μια διεξοδική αναφορά στα συγκεκριμένα γεγονότα, που παραμένουν ασφαλώς ως σήμερα άγνωστα στη μεγάλη πλειοψηφία των συμπατριωτών μας. Τα γεγονότα αυτά είναι τα ακόλουθα:

1. Η παρουσία του τότε δεκαεννιάχρονου αείμνηστου πατέρα μου Νίκου Γεωρ. Τσαμπανάκη στη Λαοσύναξη των Ολυμπιτών που συγκλήθηκε τη 12η Οκτωβρίου 1944 στο Δημαρχείο της Ολύμπου, με σκοπό τον διορισμό της Οκταμελούς Επαναστατικής Επιτροπής Ολύμπου —η οποία και λειτουργούσε σε πλήρη συντονισμό με την Παγκαρπαθιακή Κεντρική Επιτροπή— και η εκ μέρους του προσυπογραφή, μαζί με τους υπόλοιπους παριστάμενους συμπατριώτες μας, του σχετικού Ιστορικού Πρακτικού, που σώζεται ως σήμερα.

2. Η φιλοξενία επί τριήμερον στην οικία του τότε νιόπαντρου θείου μου (αδελφού του πατέρα μου) Κωστή Γεωρ. Τσαμπανάκη στο Διαφάνι, του δωδεκαμελούς Ένοπλου Αποσπάσματος των Μενετιατών, που με επικεφαλής τον εικοσιδυάχρονο Βάσο Νικ. Ανδρέου στάλθηκε με εντολή της Παγκαρπαθιακής Επαναστατικής Επιτροπής στη Βόρεια Κάρπαθο έχοντας ως σκοπό τον αφοπλισμό των Ιταλών Φινατζιέρηδων του Διαφανιού και των Καραμπινιέρων της Ολύμπου. Όλες εκείνες τις μέρες διοργανώθηκαν ατελείωτα παραδοσιακά γλέντια με τη συμμετοχή και των μελών του Μενετιάτικου ένοπλου αποσπάσματος. Άμεση συνέπεια της αφειδώλευτης εκείνης φιλοξενίας υπήρξε η στενή προσωπική φιλία και η εν συνεχεία συντεχνιά του Βάσου Νικ. Ανδρέου με τον Κωστή Γεωρ. Τσαμπανάκη, αφού λίγους μήνες αργότερα βάφτισε στο Διαφάνι τον νεογέννητο πρωτογιό του οικοδεσπότη και συνονόματο πρώτο ξάδελφό μου Γιώργο Κων. Τσαμπανάκη, συνταξιούχο σήμερα πλοίαρχο του εμπορικού ναυτικού, που διαμένει μόνιμα στον Πειραιά.

3. Από το έτος 1944 ήδη ο άγαμος ακόμη πατέρας μου Νίκος Γεωρ. Τσαμπανάκης διέμενε, έως το έτος 1953, στα Πηγάδια εργαζόμενος στη Γραμματεία της Αγγλικής Διοίκησης της Καρπάθου αρχικά και εν συνεχεία στις Υπηρεσίες της U.N.R.R.A., που λειτουργούσαν τότε στην Κάρπαθο. Στο διάστημα αυτό και καθώς είχε έφεση στο γράψιμο, ανέλαβε καθήκοντα ανταποκριτή σε σειρά Δωδεκανησιακών εντύπων: α. των ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΑΚΩΝ ΝΕΩΝ, β. της ΡΟΔΙΑΚΗΣ, γ. της ΠΡΟΟΔΟΥ και δ. της ΚΑΡΠΑΘΙΑΚΗΣ από την έκδοση της το έτος 1952 και εντεύθεν. Εκτός από τις συχνές αμιγώς ενημερωτικές ανταποκρίσεις του, δημοσίευε κατά διαστήματα και άρθρα αποκλειστικά ιστορικού περιεχομένου. Μεταξύ των σημαντικότερων άρθρων του περιλαμβάνεται και εκείνο που με τίτλο «Το Επαναστατικό Κίνημα Της Καρπάθου 5-17 Οκτωβρίου 1944» πρωτοδημοσιεύτηκε τον Νοέμβριο του 1949 σε τρεις συνέχειες στην εφημερίδα ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΑΚΑ ΝΕΑ και ακολούθως σε έξι συνέχειες στην εφημερίδα ΠΡΟΟΔΟ της Ρόδου από τις 18/11 έως τις 24/11/1949. Πενήντα χρόνια αργότερα το άρθρο αυτό αναδημοσιεύτηκε σε δύο συνέχειες στις 8 & 9 Δεκεμβρίου του 1995 στην εφημερίδα ΡΟΔΙΑΚΗ με πρωτοβουλία του αείμνηστου Δωδεκανήσιου ιστοριοδίφη Κώστα Τσαλαχούρη (αρ.φ. 15.163 & 15.164). Το συγκεκριμένο κείμενο πρέπει να σημειώσω αποτελεί την πρώτη μεθοδική καταγραφή των γεγονότων του Επαναστατικού Απελευθερωτικού κινήματος της Καρπάθου της 5ης Οκτωβρίου 1944, πέντε μόλις χρόνια μετά την έκρηξή του, έχοντας ακριβέστατες αναφορές σ’ αυτά, αφού μεταξύ των πληροφορητών του συντάκτη του ήταν οι: Μανώλης Σπανίδης, Βάσος Οικονομίδης, Σοφοκλής Οικονομίδης, Βάσος Ανδρέου και άλλοι Μενετιάτες νέοι της εποχής, που πρωταγωνίστησαν στα γεγονότα και με τους οποίους ο συγγραφέας συνδεόταν με στενή προσωπική φιλία. Και τούτο δύο χρόνια πριν εκδοθεί στο Πιτσβούργον της Πενσυλβανίας, το έτος 1951, το επιστημονικό έργο του Μιχαήλ Μιχαηλίδου – Νουάρου, με τίτλο Χρονικόν της Νήσου Καρπάθου, από του Ελληνοϊταλικού πολέμου (28.10.1940) μέχρι Ενσωματώσεως αυτής εις την Ελλάδα (1948). Το πρωτότυπο του συγκεκριμένου άρθρου του πατέρα μου συμπεριλήφθηκε, πρέπει να πω, ολόκληρο στο εξαντλητικό έργο του Ντίνου Αντ. Μελά, «Ιστορία του Επαναστατικού Απελευθερωτικού Κινήματος Καρπάθου – 5 Οκτωβρίου 1944», που εκδόθηκε στην Αθήνα το έτος 2012 (σ.σ. 755-761).

1. Πολλές δεκαετίες αργότερα και πιο συγκεκριμένα στα τέλη του έτους 2004 ο αείμνηστος Ντίνος Αντ. Μελάς με ενημέρωσε ότι είχε εντοπίσει, στο πλαίσιο της μεθοδικής έρευνάς του, το πρώτο μέρος του δημοσιεύματος των ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΑΚΩΝ ΝΕΩΝ και ενδιαφερόταν να πάρει στα χέρια του και τα άλλα δύο, ώστε να τα συμπεριλάβει στο υπό έκδοσιν, τότε ακόμη, έργο του. Με παρότρυνε έτσι να καταβάλω κάθε δυνατή προσπάθεια για να τα εντοπίσω. Επιδόθηκα λοιπόν σ’ έναν αγώνα δρόμου, με σκοπό να βρω τα προαναφερθέντα δημοσιεύματα, αλλά καθώς πλησίαζα στην επίτευξη του στόχου, εντόπισα στο αρχείο του πατέρα μου την προαναφερθείσα αναδημοσίευση του Κώστα Τσαλαχούρη στην εφημερίδα ΡΟΔΙΑΚΗ. Όπως διαπίστωσα επρόκειτο για το ίδιο ακριβώς κείμενο. Μέσω του δημοσιεύματος αυτού, για να μη μακρηγορώ, κατέστη δυνατός εν συνεχεία ο εντοπισμός, με τη συνεργασία του Κώστα Τσαλαχούρη, στο Ιστορικό Αρχείο του Ελληνικού Υπουργείου των Εξωτερικών του αυθεντικού μηνύματος των Επαναστατημένων Καρπαθίων προς την Ελληνική Κυβέρνηση του Καΐρου και η αποκατάσταση των πραγματικών δεδομένων της Αποστολής Σωτηρίας των Καρπαθίων στην Αίγυπτο, 10-14 Οκτωβρίου 1944 (σκάφος «ΚΑΡΠΑΘΟΣ» ή «Immacolata»). Διευκρινίζω ότι ενώ ο αείμνηστος Κώστας Τσαλαχούρης είχε εντοπίσει αρχικά το συγκεκριμένο έγγραφο δεν είχε συνειδητοποιήσει περί τίνος επρόκειτο…! Με πολλή συγκίνηση σημειώνω ότι υπήρξα ο πρώτος Καρπάθιος που πρωτοαντίκρισε το μήνυμα 61 χρόνια μετά την αποστολή του στο Κάϊρο. Δύο από τα σημαντικότερα νέα στοιχεία, που ήρθαν τότε στο φως ήταν: α. ότι το ιστορικό εκείνο κείμενο δεν υπεγράφη από τα πέντε μόνο Μέλη της Παγκαρπαθιακής Διοικητικής Επιτροπής, όπως ήταν επί χρόνια γνωστό, αλλά από 51 συνολικά Καρπάθιους και Κάσιους και μεταξύ αυτών και από εννέα (9) κορυφαίους Μενετιάτες!…και β. ότι το σκάφος της Αποστολής Σωτηρίας των Καρπαθίων μετονομάστηκε πριν την αναχώρησή του από «Immacolata» σε «ΚΑΡΠΑΘΟΣ» και ότι αναχώρησε από το Φοινίκι αδιαμφισβητήτως τη 10η Οκτωβρίου 1944!!!

2. Είχαν εντυπωσιάσει μάλιστα τόσο πολύ τα νέα εκείνα στοιχεία της νεότερης ιστορίας της Καρπάθου, ώστε ο ομιλών κλήθηκε να τα παρουσιάσει ως κεντρικός ομιλητής στον εορτασμό της 62ης Επετείου της 5ης Οκτωβρίου, που διοργανώθηκε από τον Σύλλογο των Απανταχού Μενετιατών Καρπάθου «Η ΚΟΙΜΗΣΙΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» στις 12 Νοεμβρίου 2006, επί Προεδρίας Ηλία Νικ. Χαλκιά, στο Πνευματικό Κέντρο του Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Πειραιώς με υπόδειξη του Καθηγητή Μηνά Αλ. Αλεξιάδη και του Δρ. Ντίνου Αντ. Μελά. Το επόμενο έτος κλήθηκα επίσης για τον ίδιο ακριβώς λόγο στην εκδήλωση του εορτασμού της 63ης Επετείου της 11ης Οκτωβρίου, που συνδιοργανώθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2007 από τον Σύλλογο Απεριτών Αττικής «Η ΟΜΟΝΟΙΑ» και τον Σύλλογο Βωλαδιωτών Αθήνας «Η ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΠΛΑΓΙΑ» στο Μαρούσι της Αττικής. Στις συγκεκριμένες μάλιστα εκδηλώσεις παραβρέθηκαν στο ακροατήριο στενοί συγγενείς των ιστορικών πρωταγωνιστών, χωρίς κανείς να αμφισβητήσει έστω και κατ‘ ελάχιστον τα νεοπαρουσιαζόμενα στοιχεία¹.

3. Με τον αείμνηστο λόγιο και συγγραφέα Ντίνο Αντ. Μελά συνδεόμουν με προσωπική φιλία και αμοιβαία εκτίμηση. Έτσι και καθώς επί σειρά ετών συναντιόμασταν τακτικά στην Αθήνα συζητώντας διεξοδικά ποικίλα πατριωτικά θέματα, το έτος 2009, όπως θυμάμαι, απευθύνθηκε σε μένα, και μου ζήτησε να διεξέλθω τα δοκίμια του περισπούδαστου έργου του «Ιστορία του Επαναστατικού Απελευθερωτικού Κινήματος Καρπάθου – 5 Οκτωβρίου 1944» και να σημειώσω τις παρατηρήσεις μου… Έκπληκτος τον ρώτησα αν μετά από τέσσερεις δεκαετίες συστηματικής ενασχόλησης με το συγκεκριμένο θέμα είχε να προσδοκά οτιδήποτε από εμένα… Μου απάντησε, «Γιώργο θέλω την ιστορική σου κρίση». Ήταν μια άκρως τιμητική για μένα κίνηση! Και πράγματι διεξήλθα μεθοδικά τα δοκίμια του σχεδόν ολοκληρωμένου έργου του και σημείωσα σειρά παρατηρήσεων με το θάρρος της γνώμης μου. Πρέπει να πω, και μπορώ να το τεκμηριώσω, ότι σε ποσοστό 80% συμπεριέλαβε τα σημειωθέντα στο σώμα του βιβλίου του!!! Η πράξη του αυτή πιστοποιεί, πιστεύω, την ποιότητα της ιστορικής συγγραφής του ανδρός, αφού καθώς γνωρίζω, το ίδιο έπραξε απευθυνόμενος σε δέκα συνολικά Καρπαθίους της εμπιστοσύνης του. Ήθελε στην ουσία να δει τη μακροπρόθεσμη λειτουργία του πονήματός του, μέσα από τα μάτια αξιόπιστων συμπατριωτών μας!!!

4. Τον Φεβρουάριο του έτους 2011 πληροφορήθηκα με πολλή θλίψη τον αιφνίδιο θάνατό του². Αφού παρήλθε ικανός χρόνος από το τραγικό αυτό συμβάν, η σύζυγός του Εύη Οικονομίδου – Μελά, η κόρη του Σοφία – Μαρία Μελά, ο ανεψιός του Καθηγητής Μανώλης Μ. Μελάς και ο στενός συνεργάτης του Καθηγητής Μηνάς Αλ. Αλεξιάδης, απευθύνθηκαν σε μένα ζητώντας μου να ολοκληρώσω την τυπογραφική επιμέλεια του προαναφερθέντος έργου του το οποίο βρισκόταν ακόμη στο τυπογραφείο, ώστε να προχωρήσουμε στην εκτύπωσή του. Το χρέος μου απέναντι στον απόντα φίλο και δάσκαλο Ντίνο Αντ. Μελά, η βαρύνουσα αξία του έργου του για τον τόπο μας και οι υποδείξεις του συνόλου των οικείων του, μου επέβαλαν να αναλάβω δίχως άλλη σκέψη το συγκεκριμένο καθήκον. Και πράγματι το έργο ολοκληρώθηκε, όπως ακριβώς έπρεπε και παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2012 με τη δέουσα μεγαλοπρέπεια στην κατάμεστη αίθουσα της Παλαιάς Βουλής στην Αθήνα με τη συμμετοχή διακεκριμένων καθηγητών Πανεπιστημίου της χώρας. Συντονιστής της σπουδαίας εκείνης εκδήλωσης υπήρξε ο ομιλών. Μιας εκδήλωσης, η οποία διοργανώθηκε από το Επαρχείο Καρπάθου-Κάσου επί θητείας του Μιχάλη Εμμ. Ερωτόκριτου και με τη συναίνεση του Δήμου Καρπάθου ως εκδότη του εν λόγω συγγράμματος.

5. Νωρίτερα όμως, στα μέσα του 2011, είχε εκδοθεί στη Ρόδο με τη χορηγία μάλιστα της Νομαρχίας Δωδεκανήσου, το βιβλίο του συντοπίτη μου γνωστού νομικού και συγγραφέα Μανώλη Μ. Μακρή με τίτλο «Στα χρόνια του πολέμου – Όλυμπος και Ολυμπίτες 1939-1947», όπου, ως μη όφειλε, οι Μενετιάτες Επαναστάτες της 5ης Οκτωβρίου του 1944 χαρακτηρίζονταν, ούτε λίγο ούτε πολύ, «οινοβαρείς κομιτατζήδες», ενώ και οι Σποΐτες συμπατριώτες μας χαρακτηρίζονταν συλλήβδην «ληστές». Χαρακτηρισμοί που μου έφεραν στο νου «τους νέους με τα πρησμένα πόδια που τους έλεγαν αλήτες». [Οδυσσέας Ελύτης / ποίημα «Η Μεγάλη Έξοδος» / Συλλογή «Άξιον Εστί»]. Παρακάμπτοντας ευθύς εξαρχής οποιουσδήποτε δισταγμούς λόγω της κοινής μου καταγωγής με τον συγγραφέα, αισθάνθηκα την ανάγκη να συμμετάσχω στην Λαοσύναξη, η οποία συγκλήθηκε στα Σπόα την 20η Αυγούστου 2012 με κοινή πρωτοβουλία του Καρπαθιακού Κέντρου Έρευνας και Πολιτισμού (Κ.Κ.Ε.Π.) και όλων των Σποΐτικων Συλλογικών Φορέων, εσωτερικού και εξωτερικού, και να ενώσω και τη δική μου φωνή με τις φωνές διαμαρτυρίας των αναιτίως και αδίκως θιγομένων. Ορίστηκα μάλιστα, με υπόδειξη του Διευθυντή του Καρπαθιακού Κέντρου Έρευνας και Πολιτισμού Καθηγητή Μανώλη Μ. Μελά, Πρόεδρος της προαναφερθείσας Λαοσύναξης, η οποία εξέδωσε και δημοσίευσε καταδικαστικό ψήφισμα, που έφερε και την υπογραφή μου, ζητώντας από τον προαναφερθέντα συγγραφέα την ανασκευή των δημοσιευμάτων του. Συνέπεια αυτού υπήρξε η εισαγωγή του σχετικού θέματος με πρωτοβουλία των τότε Προέδρων των Τοπικών Κοινοτικών Συμβουλίων Μενετών Γιώργου Νικ. Σπανού και Σπόων Μανώλη Ιωάν. Χαλκιά, στην ημερήσια διάταξη της Συνεδρίασης της 20ης Δεκεμβρίου 2013 του Δημοτικού Συμβουλίου Καρπάθου, επί Δημαρχίας Μιχάλη Φρ. Χανιώτη. Το Δημοτικό Συμβούλιο Καρπάθου με το ομόφωνο ψήφισμά του υπ’ αριθμόν 194/2013, θεώρησε δικαιολογημένη την αγανάκτηση και την διαμαρτυρία των κατοίκων και των Τοπικών Συμβουλίων των Κοινοτήτων Μενετών και Σπόων και τάχθηκε υπέρ του σεβασμού της ιστορίας του κάθε χωριού του νησιού μας ξεχωριστά.

6. Στις 19 Οκτωβρίου του 2014, ξεκίνησαν να διοργανώνονται στην Αττική οι επιτυχημένοι Ενωτικοί εορτασμοί της 5ης Οκτωβρίου 1944 από τον Σύλλογο των Απανταχού Καρπαθίων επί Προεδρίας του καθηγητή Ιωάννη Γ. Καραϊτιανού. Στο πλαίσιο της συνετής καθοδήγησης, του ορθού ιδεολογικού προσανατολισμού και της τήρησης των ευαίσθητων ισορροπιών των εκδηλώσεων αυτών συγκροτήθηκε εκ των ενόντων μια άτυπη πενταμελής συμβουλευτική ομάδα, όπου συμμετείχαν ο Πρόεδρος Ι. Γ. Καραϊτιανός και οι ακόλουθοι συμπατριώτες μας: ο Αντώνης Γ. Χαλκιάς, ο υποφαινόμενος, ο Μιχάλης Γ. Μικροπανδρεμένος και ο Μανώλης Μ. Τσαγκάρης. Η άτυπη αυτή ομάδα οδήγησε με ασφάλεια τις εκδηλώσεις αυτές στη γενική αποδοχή, ακολουθώντας με ευλάβεια τα ιστορικά πορίσματα του μνημειώδους συγγράμματος του αείμνηστου Ντίνου Αντ. Μελά.

7. Χειροπιαστό αποτέλεσμα του έργου της ομάδας των συγκεκριμένων συμπατριωτών, στην οποία συμμετείχε ενεργότατα και ο ομιλών, και της φιλικής συνεργασίας της τόσο με τον Καθηγητή Ιστορίας Μανώλη Μ. Μελά, όσο και τον κινηματογραφιστή Γιώργο Νικ. Κανάκη, υπήρξε η έκδοση και η κυκλοφορία από τον Σύλλογο των Απανταχού Καρπαθίων το έτος 2016, του ιστορικού φωτοντοκιμαντέρ «ΚΑΡΠΑΘΟΣ: Από τους Μύθους ως την Ένωση με την Ελλάδα», χρονικής διάρκειας 1 ώρας και 20′ λεπτών, στο οποίο καταγράφηκε για πρώτη φορά η ιστορική διαδρομή του νησιού μας από τους προϊστορικούς χρόνους μέχρι την Ένωση του με τη μάνα Ελλάδα. Η παραγωγή του ντοκιμαντέρ αυτού αποτέλεσε μια σπουδαία συμβολή στην Καρπαθιακή αυτογνωσία και κυρίως στην αυτογνωσία της νέας Καρπαθιακής γενιάς, αφού εκτός των άλλων διαθέτει και υπότιτλους στην Αγγλική γλώσσα. Στη δημιουργία αυτή περιλαμβάνεται εκτενής αναφορά στο Επαναστατικό Κίνημα της 5ης Οκτωβρίου 1944.

8. Στις 8 Οκτωβρίου 2021, ξεκίνησαν, με πρόταση του ομιλούντος, με εισήγηση του τότε Προέδρου του Κοινοτικού Συμβουλίου Ολύμπου του Δήμου Καρπάθου Ηλία Βασ. Παπαηλία και με ομόφωνη απόφαση του Κοινοτικού Συμβουλίου οι ετήσιοι εορτασμοί της 8ης Οκτωβρίου ως «Πρώτης ημέρας Ελευθερίας της Ολύμπου», σε άμεση διασύνδεση με τα γεγονότα της 5ης Οκτωβρίου 1944. Κεντρικός ομιλητής του πρώτου εκείνου εορτασμού ορίστηκε ο ομιλών ο οποίος και αναφέρθηκε διεξοδικά στην Επαναστατημένη Κάρπαθο του Οχτώβρη του 1944. Ακολούθως το Κοινοτικό Συμβούλιο Ολύμπου ζήτησε ομόφωνα στις 14 Δεκεμβρίου 2022 από το Δημοτικό Συμβούλιο Καρπάθου τη διοργάνωση των ετήσιων αυτών εορτασμών υπό την αιγίδα του Δήμου Καρπάθου και την ένταξή τους στον Ετήσιο Δημοτικό Προγραμματισμό του εορτασμού της Επανάστασης της Καρπάθου 5ης Οκτωβρίου 1944. Και πράγματι στις 2 Μαΐου 2023, το Δημοτικό Συμβούλιο Καρπάθου αποδέχτηκε με απόφασή του, επί Δημαρχίας Γιάννη Θεμ. Νισύριου το υποβληθέν αίτημα.

9. Στις 27 Οκτωβρίου 2024, ο Παγκαρπαθιακός Σύλλογος Ρόδου τίμησε, επί Προεδρίας Ειρήνης Γεργατσούλη – Γιάννουστα, για πρώτη φορά από την ίδρυσή του (έτος 1950) την επέτειο της Καρπαθιακής Επανάστασης της 5ης Οκτωβρίου 1944, γεγονός εξαιρετικά σημαντικό για την Καρπαθιακή παροικία της Ρόδου. Στην σπουδαία εκείνη εκδήλωση ο ομιλών κλήθηκε να συμμετάσχει ως Κεντρικός Ομιλητής απαντώντας διεξοδικά και τεκμηριωμένα στην ομιλία του σε δώδεκα ρητορικά ερωτήματα, που βασάνισαν και βασανίζουν ίσως ακόμη σήμερα κάποια τμήματα της Καρπαθιακής κοινωνίας σχετικά με τα γεγονότα της 5ης Οκτωβρίου.

Κλείνοντας οφείλω να πω ότι αισθάνθηκα την ανάγκη να παραθέσω τη σειρά των γεγονότων, που μόλις εξέθεσα, για να μη μου απευθύνει κάποιος το ερώτημα: «Τι ζητούσες στην 5η Οκτωβρίου, στρατηγέ σύ, ένας Υδραίος;» για να παραλλάξω το γνωστό στίχο από το ποίημα «Σιμόν Μπολιβάρ» του μεγάλου υπερρεαλιστή ποιητή μας Νίκου Εγγονόπουλου!…