Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Καρπάθου, τον μακρινό πια Μάιο του 2015, να χαρακτηρίσει επίσημα τους Γύψους Αφιάρτη ως παραλία γυμνιστών, δεν ήρθε από το πουθενά.
Ήταν, κατά κάποιον τρόπο, η θεσμική κατάληξη μιας ιστορίας που στην Κάρπαθο είχε ξεκινήσει πολλά χρόνια νωρίτερα.
Ο γυμνισμός υπήρχε στο νησί πολύ πριν αποκτήσει… «επίσημη βούλα». Οι απομονωμένες παραλίες της Καρπάθου, η άγρια γεωγραφία της και οι μεγάλες δυσκολίες πρόσβασης σε πολλές ακτές προσέφεραν ανέκαθεν χώρους όπου κάποιοι επισκέπτες μπορούσαν να απολαμβάνουν το μπάνιο και την ηλιοθεραπεία χωρίς μαγιό.
Από τα Καστέλια της Αμμοωπής μέχρι τον Βρόντη, κοντά στα Πηγάδια, ο γυμνισμός έγινε σταδιακά μέρος της καλοκαιρινής εικόνας του νησιού.
Και όσο αυξανόταν ο τουρισμός, τόσο περισσότερο το φαινόμενο γινόταν ορατό.
Τα παλιά δημοσιεύματα αποτυπώνουν με χαρακτηριστικό τρόπο τη σύγκρουση δύο διαφορετικών εποχών.
Τον Σεπτέμβριο του 1974, εφημερίδα αναφερόταν σε περίπου 50 ζευγάρια γυμνιστών στην περιοχή των Αγίων Αποστόλων, ζητώντας ουσιαστικά την παρέμβαση της Χωροφυλακής.
Τον Ιούνιο του 1977, η «Καρπαθιακή» επανήλθε στο θέμα, αυτή τη φορά με αναφορά στους «πρωτόπλαστους» της Καρπάθου. Οι γυμνιστές εμφανίζονταν στις περιοχές των Αγίων Αποστόλων, στο Πέρα Άμμος της Αμμοωπής, προκαλώντας αντιδράσεις αλλά και έντονο δημοσιογραφικό ενδιαφέρον.
Και τότε, όπως και σήμερα, το ζήτημα δεν ήταν μόνο ο γυμνισμός. Ήταν η σύγκρουση ανάμεσα σε μια παραδοσιακή κοινωνία και σε έναν τουρισμό που έφερνε μαζί του διαφορετικές αντιλήψεις και συνήθειες.
Το θέμα δεν έμεινε όμως στα όρια του νησιού. Τον Αύγουστο του 1978, η «Ελευθεροτυπία» αφιέρωσε δημοσίευμα στην Κάρπαθο με τον χαρακτηριστικό τίτλο:
«Οι γυμνιστές… κατέλαβαν την Κάρπαθο».
Το δημοσίευμα περιέγραφε γυμνιστές στον Βρόντη, κοντά στα Πηγάδια, αλλά και την Αμμοωπή ως έναν από τους βασικούς προορισμούς τους.
Η εικόνα είναι αποκαλυπτική για την εποχή: η Κάρπαθος είχε αρχίσει να γίνεται γνωστή όχι μόνο για τα ήθη και τα έθιμά της, αλλά και για τις ερημικές της παραλίες, που προσέλκυαν επισκέπτες με διαφορετικές αντιλήψεις για το καλοκαίρι, το σώμα και τη φύση.
Χρειάστηκαν αρκετές δεκαετίες μέχρι η πραγματικότητα αυτή να αποκτήσει επίσημη μορφή.
Το 2014–2015, ο Σύλλογος Ανάπτυξης Αφιάρτη πήρε την πρωτοβουλία να ζητήσει τον επίσημο χαρακτηρισμό των Γύψων ως παραλίας γυμνιστών. Η συγκεκριμένη παραλία είχε όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που την καθιστούσαν κατάλληλη: ήταν απομονωμένη, ήσυχη, προσβάσιμη με τα πόδια, περιβαλλόταν από απότομα βουνά και δεν είχε ιδιώτη που να την εκμεταλλεύεται.
Η Επιτροπή Τουριστικής Προβολής και Ανάπτυξης του Δήμου Καρπάθου τάχθηκε υπέρ της πρότασης, ενώ υπήρξε και η σύμφωνη γνώμη του Λιμεναρχείου Καρπάθου.
Μάλιστα, ο Σύλλογος Ανάπτυξης Αφιάρτη ανέλαβε να καλύψει τα έξοδα καθαρισμού, τη δημιουργία ασφαλούς μονοπατιού και τη διακριτική σήμανση της παραλίας.
Και στις 27 Μαΐου 2015, ήρθε η ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου.
Η απόφαση 96/2015 ενέκρινε τον χαρακτηρισμό των Γύψων Αφιάρτη ως επίσημης παραλίας γυμνιστών στην Κάρπαθο.
Έτσι, κάτι που για δεκαετίες συνέβαινε άτυπα στις πιο απομονωμένες ακτές του νησιού, πέρασε πλέον από την ανοχή στην επίσημη αναγνώριση.
Κοιτάζοντας σήμερα αυτή την ιστορία, ίσως αξίζει να τη δούμε λίγο διαφορετικά.
Οι γυμνιστές της Καρπάθου δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά το 2015. Υπήρχαν από τις πρώτες δεκαετίες της τουριστικής ανάπτυξης του νησιού και καταγράφονταν ήδη από τον Τύπο της δεκαετίας του ’70.
Αυτό που άλλαξε το 2015 ήταν η στάση της ίδιας της κοινωνίας απέναντί τους.
Από τις εκκλήσεις για περιπολίες και απαγορευτικές πινακίδες περάσαμε στην αναγνώριση μιας συγκεκριμένης παραλίας ως χώρου όπου ο γυμνισμός είναι αποδεκτός.
Και αυτή ίσως είναι η μεγαλύτερη αξία της απόφασης.
Γιατί δεν χρειάζεται όλοι να κάνουμε τις ίδιες επιλογές. Χρειάζεται όμως να μπορούμε να συνυπάρχουμε.
Οι περισσότεροι γυμνιστές πηγαίνουν στις συγκεκριμένες παραλίες ακριβώς επειδή αναζητούν το αντίθετο: ηρεμία, ελευθερία, φύση και απομόνωση.
Και, τελικά, οι ίδιοι δεν ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τις «ατέλειες» ή τις «ομορφιές» των γυμνών σωμάτων γύρω τους.
Αυτά τα βλέπουν συνήθως περισσότερο εκείνοι που κοιτούν από απόσταση και, μαζί με το βλέμμα, αφήνουν τη φαντασία τους να κάνει υπερωρίες.
Η ιστορία των Γύψων, λοιπόν, δεν είναι η ιστορία μιας παραλίας γυμνιστών.
Είναι ένα μικρό κομμάτι της τουριστικής και κοινωνικής ιστορίας της Καρπάθου: από τους πρώτους τουρίστες, τις ερημικές παραλίες και τις αντιδράσεις της δεκαετίας του ’70, μέχρι την ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου το 2015.
Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον:
Η Κάρπαθος δεν ανακάλυψε τον γυμνισμό το 2015. Απλώς, ύστερα από δεκαετίες, αποφάσισε να τον αναγνωρίσει.
8.8.2026
Καρπαθιακα Νέα
