Γράφει ο Μανώλης Δημελλας
Βάλτε μια δόση από τον Σκωτσέζο γιατρό-συγγραφέα Κρόνιν, ανακατέψτε με τις παράδοξες εμπνεύσεις του “Σαίξπηρ της επιστημονικής φαντασίας” Φίλιπ Ντικ, και θα έχετε ένα δείγμα από το μέλλον της Ιατρικής. Μόνο που, αυτή τη φορά, δεν πρόκειται για μυθιστόρημα. Είναι η αληθινή πορεία του Καρπάθιου χειρουργού Ντίνου Κωνσταντινίδη.
Ακόμα κι αν είμαστε υγιείς, ο μεγάλος εχθρός λέγεται χρόνος. Γι’ αυτό, η γνώση των ιατρικών εξελίξεων δεν είναι πολυτέλεια – είναι επένδυση ζωής. Στα δύσκολα, ο γιατρός καλείται συχνά να γίνει κάτι περισσότερο από επιστήμονας. Μικρός θεός, προστάτης, καθοδηγητής. Αρκούν, όμως, οι δεξιότητες και οι γνώσεις του; Ή μήπως η διαδρομή του και η αφοσίωσή του είναι αυτά που τον κάνουν μοναδικό;
Με τον Ντίνο Κωνσταντινίδη δεν κουβεντιάζεις απλώς. Ανοίγει μπροστά σου ένας καινούριος κόσμος, σαν σκηνικό από ιατρικό θρίλερ με καρδιά ποιητική. Θα μπορούσε να είναι ήρωας ενός πολυμεταφρασμένου bestseller, γεμάτου δράση, καινοτομία και μάχες για τη ζωή.
Το κάρμα του Καρπάθιου
Γεννήθηκε στην Αρκάσα Καρπάθου, έναν τόπο που αναφέρει ακόμη και ο Ιούλιος Βερν. Ήταν το δεύτερο από τα έξι παιδιά της οικογένειας. Η γιαγιά του, η Κοκόνα Παζαρτζή, ήταν η “πρακτική γιατρός” του χωριού, που θεράπευε με βότανα και έδινε γιατροσόφια στους ψαράδες της Καλύμνου. Ο πατέρας του, υδραυλικός και καφενειάρχης, βοηθούσε όποιον είχε ανάγκη, όπως μπορούσε. Από εκείνον, ο Ντίνος κληρονόμησε τη φλόγα της προσφοράς και της υπευθυνότητας.
Η οικογένεια είχε βαθιές ρίζες στον αγώνα. Ο παππούς του, δάσκαλος Γιάννης Κωνσταντινίδης, εξορίστηκε από τους Ιταλούς επειδή αρνήθηκε να σταματήσει να διδάσκει ελληνικά. Ο πατέρας του, καταδικάστηκε σε φυλάκιση λόγω μιας “αθώας” επιστολής – και γλίτωσε μόνο όταν ο δικός του πατέρας έφτασε μέχρι τη Ρώμη για να ζητήσει χάρη από τον Βασιλιά Βιτόριο Εμμανουέλε. Όταν ήρθε η Επανάσταση της Καρπάθου, τον Οκτώβρη του 1944, τα κρυμμένα ιταλικά όπλα κάτω από το σπίτι τους πήραν φωτιά.
Ο Ντίνος μεγάλωσε μέσα σ’ αυτό το κράμα θάρρους και αγάπης για τον τόπο. Θυμάται τα παιδικά χρόνια με τις ελιές, τα αμπέλια, τα κοπάδια και το θερισμό, αλλά και τα βιβλία του Κρόνιν, όπου οι γιατροί παλεύουν με το κατεστημένο και υπερασπίζονται την αξιοπρέπεια.
Η φωτιά της γνώσης
Όταν η οικογένεια μετανάστευσε στην Αμερική στις αρχές της δεκαετίας του ’70, ο Ντίνος έμεινε πίσω. Στη Ρόδο, στο Βενετόκλειο Γυμνάσιο, ζούσε με τον παππού του, που είχε γίνει πλέον παπάς. Εκεί, στο Ορφανοτροφείο της Αγίας Ειρήνης, όπου ήταν υπεύθυνος ο παππούς, ο Ντίνος μελετούσε με πάθος. Διάβαζε μέχρι να τον μαλώσουν, έκλεινε το φως και, όταν κοιμούνταν όλοι, συνέχιζε μέχρι να τον πάρει ο ύπνος πάνω στα βιβλία.
Η αριστεία του τον έφερε στην Ιατρική Σχολή του ΑΠΘ. Όμως στο τελευταίο έτος, ήρθε το πλήγμα: ο πατέρας του διαγνώστηκε με καρκίνο. Ο Ντίνος ένιωσε ανήμπορος. Εκείνες τις μέρες, ο πατέρας του τού είπε:
— Παιδί μου, το καλοκαίρι εγώ θα σε καμαρώνω από ψηλά.
Ο Ντίνος υποσχέθηκε να γίνει ο καλύτερος γιατρός. Όχι για τους τίτλους, αλλά για να μην ξανανιώσει ποτέ έτσι. Να παλέψει με τον Χάρο.
Από την Αμερική στη ρομποτική πρωτοπορία
Η σταδιοδρομία του στις ΗΠΑ ήταν εντυπωσιακή: MD, PhD, FACS, καθηγητής στο Ohio State University, πρόεδρος στο American College of Surgeons, διευθυντής σε νοσοκομεία. Όμως, το 1991, άφησε πίσω του μια «τέλεια καριέρα» για να γυρίσει στην Ελλάδα.
Η απόφαση πάρθηκε ύστερα από ένα γάμο, μια σύμπτωση και μια γνωριμία με τον επιχειρηματία Γιώργο Αποστολόπουλο. Εκείνος του είπε:
— Αν θέλετε να λένε πως πριν τον Κωνσταντινίδη δεν υπήρχε λαπαροσκοπική χειρουργική, πρέπει να έρθετε τώρα. Αλλιώς, θα σας προλάβουν.
Κι έτσι έγινε. Ένα χειραψία χωρίς συμβόλαια, έξι μήνες απλήρωτος, αλλά με πίστη. Το ταξίδι ξεκίνησε.
Καινοτομία με καρδιά και φιλότιμο
Ο Ντίνος Κωνσταντινίδης έφερε την επανάσταση της λαπαροσκοπικής και ρομποτικής χειρουργικής στην Ελλάδα. Το 2006 πραγματοποίησε την πρώτη ρομποτική επέμβαση με το σύστημα da Vinci. Το 2007 παρουσίασε την εμπειρία του στο παγκόσμιο συνέδριο MIRA στη Νέα Υόρκη. Η Ελλάδα μπήκε στο χάρτη.
Η ρομποτική χειρουργική μειώνει τον πόνο, τις επιπλοκές, την παραμονή στο νοσοκομείο. Οι κάμερες και οι βραχίονες του da Vinci είναι προέκταση του γιατρού – δεν αντικαθιστούν τον άνθρωπο, τον ενισχύουν.
Όμως το κόστος; Ποιος το πληρώνει; Και πώς διαλέγει ένας ασθενής; Αυτά τα ερωτήματα παραμένουν επίκαιρα. Ο Ντίνος ξέρει: αυτό που χρειάζεται πρώτα ο ασθενής, είναι να νιώθει ότι τον υπολογίζουν. Ότι τον βλέπουν. Κι έπειτα, ότι του προσφέρουν ό,τι καλύτερο υπάρχει.
Όνειρα και ρίζες
Ο γιατρός που χειρίζεται ρομπότ έχει βαθιά ρίζες στην Αρκάσα. Αναγνωρίζει τις πέτρες του χωριού του, μιλά με μαντινάδες, θυμάται το αλώνισμα και τη θαλασσινή αύρα. Όταν μένει μόνος του, ίσως το da Vinci που χειρίζεται να ονειρεύεται ταξίδια στο Αιγαίο και έρωτες με την Κάρπαθο.
Γιατί μπορεί οι μηχανές να μην έχουν καρδιά – αλλά ο γιατρός έχει. Και την έχει γεμάτη Ελλάδα.
Καρπαθιακά Νέα, 3.8.2025
