Από τις έγκυρες και καλαίσθητες Εκδόσεις Κ. & Μ. Σταμούλη τής Θεσσαλονίκης, κυκλοφορήθηκε στις αρχές του νέου έτους (2026) το βιβλίο τού Ομότιμου Καθηγητή Λαογραφίας Πανεπιστημίου Αθηνών Μηνά Αλ. Αλεξιάδη, Προέδρου της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας, με τίτλο : Παράδοση και νεωτερικότητα στο νεοελληνικό λαϊκό παραμύθι. Μελετήματα και σχετικά κείμενα.
Μετά από κατατοπιστική Εισαγωγή του συγγραφέα για το Νεοελληνικό Παραμύθι, ακολουθούν τρεις ενότητες και ένα Επίμετρο.
Η πρώτη ενότητα περιλαμβάνει έξι πρωτότυπα μελετήματα για το νεοελληνικό παραμύθι.
Στο πρώτο από αυτά, εξετάζεται η ιστορία και η πρόσληψη των παραμυθιών των αδελφών GRIMM στην Ελλάδα και επισημαίνονται ομοιότητες και διαφορές.
Το δεύτερο αναφέρεται στους Έλληνες παραμυθάδες, και ερευνάται η προσωπικότητα τού Έλληνα παραμυθά, η γλώσσα του παραμυθιού, η αφηγηματική τεχνική του παραμυθά, γνωστοί Έλληνες παραμυθάδες, με κατάληξη σχετικά συμπεράσματα.
Στο τρίτο μελέτημα με τίτλο «Παρατηρήσεις στα Ποντιακά παραμύθια για τον δρακοντοκτόνο ήρωα», εξετάζονται πέντε παραλλαγές Ποντιακών παραμυθιών και επισημαίνονται τα χαρακτηριστικά γνωρίσματά τους, τα κυριότερα γνωρίσματά τους και, τέλος, δίνονται βασικά συμπεράσματα.
Το τέταρτο μελέτημα έχει τίτλο « Ένα παράξενο παραμύθι σε μια παραλλαγή από τη Μάνη», που παρουσιάζει αξιοσημείωτη συχνότητα στην Κάρπαθο.
Το πέμπτο μελέτημα είναι μια εξαιρετική έρευνα για την επικαιρότητα του παραμυθιού, η οποία εξετάζει σε επτά ενότητες, τη δημοσιογραφική συμβολή από τον ημερήσιο και περιοδικό τύπο της Αθήνας (ακόμα και της επαρχίας) στην ανάδειξη και προβολή του παραμυθιού. Ο συγγραφέας δίνει μάλιστα σε φωτοτυπία και 14 κείμενα αθηναϊκών εφημερίδων για το παραμύθι, ενώ σημειώνει στην ενότητα αυτή πλούσια βιβλιογραφία για το νεοελληνικό παραμύθι.
Ακολουθεί το έκτο μελέτημα με τίτλο «Η εθνογραφική προσέγγιση τού παραμυθιού», όπου εξετάζονται η έννοια της εθνογραφικής προσέγγισης, η έννοια τού αφηγητή-παραμυθά (storyteller), τα συμφραζόμενα ή συγκείμενα (Context) τού παραμυθιού και, τέλος, διατυπώνονται σχετικά συμπεράσματα.
Στη δεύτερη ενότητα δημοσιεύονται Πρόλογοι και Εισαγωγικά Σημειώματα σε βιβλία άλλων. Έτσι, έχουμε Προλόγους σε τρία βιβλία (Β. Γ. Γεργατσούλη, «Το Τσουκαλάκι»: Ένα Λαϊκό παραμύθι της Καρπάθου, Μανόλη Γ. Βαρβούνη, Λαϊκά Παραμύθια της Θράκης, και του ίδιου Λαϊκά παραμύθια της Κωνσταντινούπολης) και ακολουθεί Εισαγωγικό Σημείωμα στο βιβλίο των : Καλλιόπης Ιωαννίδου – Διάκου και Ρηγοπούλας Χατζηκωστή, «Κότσινη κλωστή κλωσμένη στην ανέμη τυλιγμένη…». Παραμύθια της Καρπάθου, όπως τά ’λεγαν οι γιαγιάδες μας.
Η τρίτη ενότητα περιλαμβάνει Βιβλιοκριτικά Σημειώματα για «Δημοτικά τραγούδια και παραμύθια. Γενεαλογικά στοιχεία με αφορμή σχετικές επετείους», για δύο βιβλία του Μ. Γ. Μερακλή (Θέματα λαογραφίας και Το λαϊκό παραμύθι: Κείμενα παραμυθολογίας), για το βιβλίο του Κώστα Ασλανίδη (εποπτεία – εκδοτική επιμέλεια), Λαϊκά παραμύθια και παραμυθάδες της Λέρου, και για το βιβλίο των : Φωτεινής Κλαδάκη-Μενεμενλή / Ελένης Κλαδάκη-Βρατσάνου, Στη Σύμη των παραμυθιών.
Ακολουθεί το Επίμετρο, με μια μελέτη «The Close Relationship Between Proverb and Fable. Aspects of Relevant Literature (Συνεργασία Α. Ν. Δουλαβέρα και Μηνά Αλ. Αλεξιάδη) και δέκα «Παραμύθια και ευτράπελες διηγήσεις της Καρπάθου», στα οποία διατυπώνει σύντομα σχόλια ο καθηγητής Μ. Γ. Μερακλής.
Στη συνέχεια, δημοσιεύονται : Αγγλική Περίληψη (Summary), Πίνακας Πρώτων Δημοσιεύσεων, Ανακεφαλαιωτική Βιβλιογραφία, Βιβλιογραφία σε επίπεδο διδακτορικών διατριβών για το παραμύθι στην Ελλάδα, το πάντα χρήσιμο Γενικό Ευρετήριο (ΙΝDΕΧ) και Βιογραφικό Σημείωμα τού συγγραφέα.
Πρόκειται για μια ουσιαστική συμβολή στην ελληνική παραμυθολογία, με ενδιαφέροντα και πρωτότυπα στοιχεία, τεκμηριωμένα με την εμπειρία και τη λαογραφική γνώση τού συγγραφέα τους.
Καθηγητής ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ Ν. ΔΟΥΛΑΒΕΡΑΣ
4.1.2026
Καρπαθιακά Νέα
