Η κίνηση–«ματ» της κυβέρνησης με την αποστολή φρεγατών και αεροσκαφών στην Κύπρο, αλλά κυρίως με τη διασπορά των πανίσχυρων αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot που εξασφαλίζει μια πολυεπίπεδη άμυνα, αιφνιδίασε τους Τούρκους, αλλά κυρίως τους ανησύχησε για το τι μέλλει γενέσθαι.

Σύμφωνα με πηγές της «ΒτΚ» από στρατιωτικούς κύκλους, οι πρόσφατες κινήσεις της Ελλάδας λειτουργούν και ως επιχειρησιακή «πρόβα» για το δόγμα της «Ασπίδας του Αχιλλέα» καλύπτοντας την ηπειρωτική Ελλάδα, το Αιγαίο και τη νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Διευκρινίζουν ότι μπορεί να εκληφθεί ως δοκιμή στην πράξη βασικών στοιχείων του συστήματος, με το βλέμμα σε πιθανές μελλοντικές απειλές, ώστε το μήνυμα που θα σταλεί προς πάσα ενδιαφερόμενο να είναι «ευανάγνωστο και ξεκάθαρο και να μην επιδέχεται παρερμηνειών», σύμφωνα με πρώην Α/ΓΕΣ.

Επί της ουσίας, πρόκειται για ένα μήνυμα αποτροπής προς την Τουρκία, ότι η Ελλάδα δείχνει πως μπορεί να δημιουργήσει ενιαίο χώρο αεράμυνας από Θράκη μέχρι Κύπρο.

Με λίγα λόγια, το υπουργείο Άμυνας και ο Νίκος Δένδιας, με τη διασπορά των αντιπυραυλικών συστημάτων, και την άμεση μετακίνηση στην Κύπρο, επανέφεραν στη ζωή το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα Ελλάδας – Κύπρου, το οποίο βρισκόταν, εδώ και δεκαετίες, εν υπνώσει.

Όπως εξηγεί στη «ΒτΚ» κορυφαίος στρατιωτικός παράγοντας, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι το νέο ελληνικό δόγμα ολοκληρωμένης αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας, με στόχο να δημιουργηθεί ένα ενιαίο πλέγμα προστασίας από βαλλιστικούς πυραύλους, drones, αεροσκάφη, και ναυτικές απειλές.

Παράλληλα, στοχεύει στο να καλύπτει την ηπειρωτική Ελλάδα, τα νησιά Αιγαίου, την Ανατολική Μεσόγειο και τις κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.

Οι Patriot δημιουργούν το ανώτερο επίπεδο της αντιπυραυλικής ομπρέλας από τη Βόρεια Ελλάδα έως και την Κάρπαθο, αφού καλύπτουν το Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και μερικώς την Κύπρο.

Ο σημερινός στόλος του Πολεμικού Ναυτικού εξασφαλίζει ναυτική αεράμυνα, αφού οι ελληνικές φρεγάτες λειτουργούν ως κινητές πλατφόρμες αεράμυνας που έχουν ρόλο την ανίχνευση απειλών και την αντιαεροπορική κάλυψη στόλου.

Στην «Ασπίδα του Αχιλλέα» τα πλοία αυτά θα είναι κινητοί κόμβοι ραντάρ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Το κρίσιμο στοιχείο που δοκιμάζεται είναι η κοινή εικόνα μάχης, η ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ ραντάρ, Patriot, πλοίων, μαχητικών και κέντρων διοίκησης, και αν όλοι μπορούν να χτυπήσουν έναν στόχο όταν ο αισθητήρας τον δει.

Η Κάρπαθος

Οι ίδιες πηγές τονίζουν, με έμφαση, ότι η Κάρπαθος έχει γίνει το πιο κρίσιμο σημείο της «Ασπίδας του Αχιλλέα» στο Αιγαίο, γιατί είναι το «κλειδί» που επιτρέπει στην Ελλάδα να δημιουργήσει ενιαίο στρατηγικό χώρο άμυνας από τη Θράκη μέχρι την Κύπρο.

Και αυτό φαίνεται ότι ανησυχεί πολύ την Άγκυρα, εάν κρίνει κανείς από τις τουρκικές αντιδράσεις.

Από εκεί μπορείς να «κλειδώσεις» το πέρασμα ανάμεσα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, αφού είναι το σημείο που ενώνει τρεις θάλασσες καθώς βρίσκεται ανάμεσα σε Κρήτη, Ρόδο και Κύπρο.

Αυτό σημαίνει ότι ένα σύστημα όπως το MIM-104 Patriot τοποθετημένο εκεί, μπορεί να ελέγχει ένα μεγάλο τμήμα του νοτιοανατολικού Αιγαίου, της Ανατολικής Μεσογείου και, φυσικά, των τουρκικών βάσεων απέναντι, δημιουργώντας ένα προωθημένο ραντάρ και αντιπυραυλικό κόμβο.

Με τους Patriot στα νησιά, κλείνει το λεγόμενο «Καρπάθιο Πέρασμα», το οποίο, σύμφωνα με τη στρατιωτική ορολογία, είναι ο θαλάσσιος διάδρομος Κρήτης – Καρπάθου και Ρόδου.

Να ληφθεί υπόψη ότι από εκεί περνούν τουρκικά πλοία προς Λιβύη, μονάδες προς Ανατολική Μεσόγειο και γίνονται στρατιωτικές μετακινήσεις.

Με αντιαεροπορική ομπρέλα στην Κάρπαθο και πλοία του πολεμικού ναυτικού, η Ελλάδα μπορεί να ελέγχει αυτό το πέρασμα.

Παράλληλα, με τη νέα χωροταξική διάταξη των ελληνικών οπλικών συστημάτων δημιουργείται τόξο ενιαίας αεράμυνας από τη Θράκη στο Αιγαίο και από εκεί σε Κάρπαθο και Κύπρο, το οποίο υποστηρίζουν οι Patriot, τα μαχητικά αεροσκάφη και φρεγάτες του Πολεμικού Ναυτικού.

Σύμφωνα με υψηλόβαθμο διπλωματικό παράγοντα, η Άγκυρα θεωρεί πως υπάρχει πρόβλημα για τα συμφέροντά της αφού βλέπει τη χώρα μας να επεκτείνει την αεράμυνα της πολύ νότια από το Αιγαίο, ενώ δημιουργείται δυνατότητα να καλυφθεί αεροπορικά και η Κύπρος, χωρίς μόνιμη βάση εκεί.

Δηλαδή, η Κάρπαθος γίνεται γέφυρα στρατιωτικής κάλυψης Ελλάδας – Κύπρου, με ό,τι σημαίνει αυτό.

Και κάπου εκεί αποδίδονται από το υπουργείο Εξωτερικών οι σφοδρές τουρκικές αντιδράσεις.

Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα

Όλοι συμφωνούν σιωπηρά, με πρώτο τον Νίκο Δένδια, ότι με τις κινήσεις της η χώρα μας επανέφερε εν ισχύ το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα Ελλάδας – Κύπρου, με την αναγωγή στη σύγχρονη εποχή και τα οπλικά συστήματα.

Το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα ήταν έμπνευση του Ανδρέα Παπανδρέου το 1994, και του τότε υπ. Άμυνας Γεράσιμου Αρσένη, αλλά στην πορεία αδράνησε, αφού δεν μπορούσε η χώρα μας να το υποστηρίξει στην πράξη. Σήμερα, με την τεχνολογία του 21ου αιώνα, αυτό είναι εφικτό.

Το αρχικό δόγμα προέβλεπε τη δυνατότητα αποστολής ελληνικών μαχητικών στην Κύπρο, και την παρουσία του ελληνικού στόλου στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το σχέδιο όμως, άρχισε να ατονεί μετά την κρίση με τους πυραύλους S-300 που είχε αγοράσει η Λευκωσία το 1997, και τελικά μεταφέρθηκαν στην Κρήτη.

Σήμερα όμως, δεν χρειάζεται απαραίτητα μόνιμη στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο, αφού η άμυνα μπορεί να στηριχθεί σε δίκτυο αισθητήρων και όπλων σε συστήματα όπως το MIM-104 Patriot, στις φρεγάτες με αντιαεροπορικούς πυραύλους, σε μαχητικά όπως το F-16 Fighting Falcon, και σε ραντάρ μεγάλης εμβέλειας.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ένα ραντάρ στο Αιγαίο μπορεί να εντοπίσει απειλή προς την Κύπρο, αφού η πληροφορία μεταδίδεται άμεσα σε πλοίο ή μαχητικό και η αναχαίτιση μπορεί να γίνει πριν η απειλή φτάσει στο στόχο.

Δηλαδή, δημιουργείται κοινός επιχειρησιακός χώρος Ελλάδας – Κύπρου χωρίς να χρειάζονται βάσεις παντού.

 *Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»

15.3.2026