Ο Μάιος είναι ταυτισμένος με την Κάρπαθο. Και αν είχε πρόσωπο, δύσκολα θα μπορούσε να είναι άλλο από εκείνο του ήρωα Σμηναγού Κωνσταντίνου Ηλιάκη. Φέτος συμπληρώνονται είκοσι χρόνια από τη θυσία του Έλληνα πιλότου που έπεσε υπερασπιζόμενος τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας στο Αιγαίο. Είκοσι χρόνια μετά, το όνομά του εξακολουθεί να προκαλεί συγκίνηση, σεβασμό και περηφάνια.
του Μανώλη Δημελλά
Ο χρόνος δεν αποδυναμώνει τη σημασία της θυσίας του. Αντίθετα, την αναδεικνύει ακόμη περισσότερο. Γιατί ο Ηλιάκης έγινε το σύμβολο όλων εκείνων που υπηρετούν αθόρυβα την πατρίδα, γνωρίζοντας ότι το καθήκον πολλές φορές απαιτεί το ύψιστο τίμημα.
Η Κάρπαθος τίμησε τον Ηλιάκη. Έστησε μνημείο στη μνήμη του, διοργάνωσε εκδηλώσεις, έγραψε μαντινάδες, κράτησε ζωντανή την ιστορία του. Και πολύ σωστά έπραξε. Γιατί οι κοινωνίες έχουν χρέος να θυμούνται εκείνους που θυσιάστηκαν για κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό τους.
Όμως κάπου εδώ γεννιέται ένα ερώτημα που παραμένει σταθερά επίκαιρο: πόσο έτοιμοι είμαστε να τιμήσουμε και τους δικούς μας ήρωες;
Η περίπτωση του 28χρονου, πατέρα 2 αγοριών, Γεωργίου Βιττωρούλη, του μοναδικού νεκρού της Επανάστασης της Καρπάθου, εξακολουθεί να προκαλεί προβληματισμό. Παρά τα αδιαμφισβήτητα ιστορικά στοιχεία που καταγράφουν ότι έπεσε στο καθήκον, σε διατεταγμένη υπηρεσία, και παρά το γεγονός ότι κανένας σοβαρός ερευνητής της ιστορίας του νησιού δεν αμφισβητεί τον ρόλο και τη θυσία του, η αναγνώρισή του εξακολουθεί να συναντά εμπόδια και δισταγμούς.
Είναι παράδοξο. Αναγνωρίζουμε δικαίως τον ηρωισμό του Ηλιάκη, συγκινούμαστε από τη θυσία του και μιλάμε για το χρέος της μνήμης. Την ίδια στιγμή όμως δυσκολευόμαστε να συμφωνήσουμε ακόμη και στα αυτονόητα για έναν άνθρωπο που έδωσε τη ζωή του για την ελευθερία του τόπου μας.
Η μνήμη, όμως, δεν μπορεί να λειτουργεί με δύο μέτρα και δύο σταθμά. Δεν μπορεί να είναι γενναιόδωρη όταν κοιτάζει μακριά και φειδωλή όταν κοιτάζει δίπλα της. Αν τιμούμε πραγματικά τους ήρωες, τότε οφείλουμε να τιμούμε όλους όσοι θυσιάστηκαν για την πατρίδα και τον τόπο τους, ανεξάρτητα από εποχές, πρόσωπα ή συγκυρίες.
Είκοσι χρόνια μετά τον χαμό του Κωνσταντίνου Ηλιάκη, το μήνυμα παραμένει το ίδιο: η ιστορική μνήμη δεν είναι μια επετειακή υποχρέωση αλλά μια διαρκής ευθύνη. Και αυτή η ευθύνη δεν αφορά μόνο τον ήρωα του Αιγαίου. Αφορά και τον Γεώργιο Βιττωρούλη, τον δικό μας ήρωα, που περιμένει ακόμη τη θέση που του αξίζει στη συλλογική συνείδηση της Καρπάθου.
Ο Μάιος έχει το πρόσωπο του Ηλιάκη. Όπως και ο Οκτώβρης δεν μπορεί παρά να φέρει τη μορφή του Βιττωρούλη.
Και όσο κι αν κάποιοι επιμένουν να αντιμετωπίζουν την ιστορία με επιφυλάξεις, σιωπές ή έχουν άλλα κίνητρα, οι επόμενες γενιές θα αναζητήσουν το φως που άφησαν πίσω τους εκείνοι που θυσιάστηκαν. Γιατί οι ήρωες δεν ζητούν δικαίωση είναι η ίδια η ιστορία, αυτή που φροντίζει! Και πάντοτε να τους τη δίνει, από την άλλη, οι αρνητές να ξομένουν θλιβεροί κι ανήμποροι πίσω της.
23.5.2026
Καρπαθιακά Νέα
