ΟΙ ΛΑΤΤΟΜΟΙ ΠΕΝΤΕΛΗΣ
Άρθρο του Χαρ. Κασσίου
Δικαίως η Πεντέλη ονομάσθη δευτέρα Κάρπαθος διότι επί μακράν σειράν χρόνων φιλοξενεί ένα πλήθος Καρπαθίων οι οποίοι εγκαταλείπουν την πτωχήν πατρίδα και καταφεύγουν εις το ευεργετικόν βουνόν της Πεντέλης όπου εξασφαλίζοντες τα μέσα εις τον δύσκολον μάραθμα εξοικονομούν τα προς το ζην αναγκαία. Χωρίς δισταγμόν δύναται τις να ισχυρισθή ότι οι Καρπάθιοι εκόσμησαν την Πεντέλην των βράχων, παρέχοντες το άριστον υλικόν διά του οποίου εκτίσθησαν τα καλλιτέρα μέγαρα της ελληνικής πρωτευούσης, τροφοδοτήθησαν τα καλλιτεχνικά εργαστήρια και εστολίσθησαν οι δημόσιοι τόποι διά των λαμπρών αδριάντων εκ μαρμάρου Πεντελικού.
Είναι ευτύχημα ότι αι επιχειρήσεις εξαγωγής μαρμάρων της Πεντέλης είναι ιδιοκτησία Καρπαθίων, οίτινες εκμεταλλευόμενοι το ίδιον τούτο δύνανται να αποδείξουν και τιμούν έτι ότι εκπροσωπούν το Καρπαθιακόν εμπορικόν πνεύμα.
Αλλά όσην καλήν θέλησιν και αν έχωμεν δεν είναι δυνατόν να επαινέσωμεν την συμπεριφοράν ωρισμένων εργολάβων μαρμάρων ως εργοδοτών εν σχέσει προς τους συνταυτιστάς των εργάτας. Δεν αρκεί μόνον να πληρώνουν τακτικώς τα ημερομίσθια, αλλά είναι ανάγκη να τηρούν απαραιτήτως τας διατάξεις του μεγάλου νόμου φυσιογνωμίου της εργασίας κ. Δημητράτου, όστις υπό την έμπνευσιν του Βενιζέλου Κυβερνήτου τόσα θαύματα επετέλεσε εις τον τομέα της δασοθεσίας του.
Και εξηγούμεθα: Παραμελούν τελείως των έργων των την στέγασιν, παραμελούν την ιατρικήν περίθαλψιν αυτών, παραμελούν την επαρκή συντήρησιν και την εύλογον διασκέδασιν, ενώ δύνανται απλώς μόνον βλέμμα να ρίψουν επί της απέναντι κορυφής του Διονύσου, όπου ο μεγάλος φίλος της Ελλάδος, προστάτης των Καρπαθίων, ο ευγενής Άγγλος κ. Θωμάς Μπόμαν δεν θεωρεί την επιχείρησίν του ως μέσον εκμεταλλεύσεως, αλλά ως κοινωνικήν λειτουργίαν, επί κεφαλής της οποίας ετάχθη, διά να προσφέρη τας ευεργεσίας του εις τον Καρπαθιακόν κόσμον του Διονύσου, όστις ευγνώμων τιμά και γεραίρει και περιβάλλει με απόλυτον αγάπην τον άγγλον ευπατρίδην δι’ όσων υπέρ αυτών πράττει.
Οικήματα υγιεινά, εκκλησίαν, σχολείον, χωροφύλακα, ιατρόν, τα πάντα, όσα μία φιλεργατική επιχείρησις δύναται να προσφέρη προς τους εργάτας της, πάντα ταύτα, τα παρέχει ο Θωμάς Μπόμαν εις τους εργάτας του τούτον δε έχουν ως παράδειγμα και οι ιδιοκτήται μαρμαρορυχείων.
Μόνον έτσι θα εκτελούν το καθήκον των και προς τους εργάτας, από τους τάξεις των οποίων προήλθον, και προς την Κάρπαθον γενικώτερον.
ΧΑΡ. ΚΑΣΣΙΟΣ
3.8.2026
Καρπαθιακά Νέα
