γράφει ο Νίκος Κανάκης
Η Δημοτική Επιτροπή πρόσφατα χορήγησε δεύτερη δεκάμηνη παράταση, μέχρι τον Νοέμβριο, για την ολοκλήρωση των αδειοδοτήσεων της «Μελέτης βελτίωσης οδού πρόσβασης στην παραλία Άγιος Μηνάς», με το αιτιολογικό πως «οι διαδικασίες αποδείχθηκαν πιο απαιτητικές και χρονοβόρες από τον αρχικό προγραμματισμό».
Επιβεβαιώνεται έτσι η πρόβλεψή μας ότι ο μικρός αυτός αγροτικός δρόμος που εξυπηρετεί την περιοχή του Φίλιους με τις 15 αγροικίες και τα 100 ελαιόφυτα αγροκτήματα και μια από ωραιότερες παραλίες της Καρπάθου, θα παραμείνει για μια ακόμη πενταετία ένας επικίνδυνος χωματόδρομος [i] .
Γνωρίζοντας τις χρονοβόρες διαδικασίες είχαμε διατυπώσει προ διετίας την άποψη πως ο Δήμος θα έπρεπε να ακολουθήσει πρακτικές λύσεις άλλων Δήμων για να πετύχει την χρηματοδότηση της ασφαλτόστρωσής του δρόμου από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης.
Να διαπλατύνει τον δρόμο με αυτεπιστασία με ίδιους πόρους και να υποβάλει αίτηση για χρηματοδότηση μόνο της ασφαλτόστρωσής του.
Με αυτή την μεθόδευση πέτυχε η Κοινότητα Ολύμπου την ένταξη της ασφαλτόστρωσης στο Πρόγραμμα ΘΗΣΕΑΣ το 2006 υποβάλλοντας μελέτη απλής ασφαλτόστρωσης του δρόμου σε πλάτος 5 μ. με προϋπολογισμό 305.000 που είχε εκπονήσει η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου και βεβαίωση «απαλλαγής» από περιβαλλοντική αδειοδότηση που πήραμε από την Ειδική Υπηρεσία Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ με την αιτιολογία ότι οι βελτιώσεις αφορούν διανοιγμένο δρόμο .
Την διαπλάτυνσή του για να αποκτήσει το πλάτος 6 μ. ιδιοκτήτης μεγάλης μπουλντόζας προσφέρθηκε να την αναλάβει με μόλις 40.000 ευρώ με απευθείας ανάθεση στην οποία δεν συμφώνησε για λόγους στείρας αντιπολίτευσης ο επικεφαλής της μειοψηφίας και μετέπειτα πρόεδρος που επέμενε να τηρηθούν «οι νόμιμες διαδικασίες», που απαιτούσαν εκπόνηση σειράς μελετών το κόστος των οποίων υπερέβαινε κατά πολύ το παραπάνω ποσό με αποτέλεσμα να μη απορροφηθεί η πίστωση και ο δρόμος , μετα από είκοσι χρόνια , να παραμένει στην ίδια κατάσταση.
Αλλά και μετά την ένωση της Κοινότητας με τον Δήμο το 2011 υπήρξαν πολλές ευκαιρίες χρηματοδότησής της ασφαλτόστρωσής του με εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους[ii] που δεν αξιοποιήθηκαν.
Επειδή δεν μπορούμε να πιστέψουμε πως οι διατελέσαντες Δήμαρχοι δεν ήθελαν να υλοποιήσουν ένα έργο που όλοι περιλάμβαναν στο πρόγραμμα τους, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα πως έπεσαν θύματα αμέλειας ή εσφαλμένων εισηγήσεων των αρμόδιων υπαλλήλων και τεχνικών συμβούλων τους [iii].
Δυστυχώς αυτό φαίνεται να συνέβη τελευταία και με τον νυν Δήμαρχο που έχασε και πάλι την ευκαιρία να εξασφαλίσει ευρωπαϊκούς πόρους για να υλοποιήσει μια από τις προεκλογικές δεσμεύσεις του.
Από τις αρχές του 2024 ήταν γνωστό στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ πως επρόκειτο να εκδοθεί από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης πρόσκληση για υποβολή αιτήσεων στήριξης των Δήμων για την βελτίωση και ασφαλτόστρωση αγροτικών δρόμων στα πλαίσια του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης περιόδου 2023-2027.
Περιμέναμε πως ο Δήμος έχοντας την αρνητική εμπειρία του 2022, που δεν μπόρεσε να υποβάλει ούτε μια αίτηση στήριξης όταν άλλοι δήμοι πέτυχαν την χρηματοδότηση ασφαλτόστρωσης δέκα αγροτικών δρόμων, θα προετοιμαζόταν κατάλληλα για εμπρόθεσμη υποβολή όσο το δυνατόν περισσότερων αιτήσεων.
Δυστυχώς και πάλι οι προσδοκίες μας διαψεύσθηκαν.
Τον Αύγουστο στάλθηκε στους Δήμους προδημοσίευση και στις 8 Νοεμβρίου δημοσιεύθηκε η πρόσκληση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης που καθόριζε ότι κάθε δήμος είχε δικαίωμα υποβολής μέχρι και έξι αιτήσεων για βελτιώσεις-ασφαλτοστρώσεις υφισταμένων αγροτικών δρόμων συνολικού προϋπολογισμού 3.000.000 ευρώ μέχρι τις 27/1/2025.
Αρχές Νοεμβρίου ο Δήμαρχος μας πληροφόρησε ότι είχε αναθέσει εκπόνηση μελέτης βελτίωσης και ασφαλτόστρωσης του δρόμου του Αγίου Μηνά με 55.000 ευρώ για να ενταχθεί στο παραπάνω πρόγραμμα. Γνωρίζοντας τις χρονοβόρες διαδικασίες για την ωρίμανση των μελετών του είπαμε πως προτιμότερο θα ήταν να διαθέσει τις 55.000 για την με απευθείας ανάθεση διαπλάτυνση του δρόμου και να υποβληθεί αίτηση για χρηματοδότηση μόνο της ασφαλτόστρωσής του με βάση την μελέτη του 2006 γιατί διαφορετικά θα περάσει η θητεία του χωρίς να ασφαλτοστρωθεί και πάλι ο δρόμος.
Τον Δεκέμβριο αρμόδιοι παράγοντες του Δήμου μας διαβεβαίωναν πως η μελέτη ειχε εκπονηθεί με προϋπολογισμό 850.000 ευρώ . Αρχές Ιανουαρίου όμως πληροφορηθήκαμε ότι ο προϋπολογισμός ανέβηκε σε 1.850.000 ευρώ και ξεπερνούσε το ανώτατο όριο του 1.000.000 που έθετε η πρόσκληση για κάθε έργο και αετσι δεν ήταν δυνατόν να προταθεί.
Ζητήσαμε αντίγραφο της προκαταρτικής έκθεσης και του προϋπολογισμού του έργου ή έστω το όνομα του μελετητή προκειμένου να εξετάσουμε την δυνατότητα μείωσης του προϋπολογισμού, όπως είχαμε κάνει το 2004, όταν σε συνεννόηση με τον μελετητή, μειώσαμε τον προϋπολογισμό βελτίωσης και ασφαλτόστρωσης του επαρχιακού δρόμου Όλυμπος-Σπόα από 13.500.000 σε 8.900.000 ευρώ.
Μας είπαν ότι μελετητής ήταν η ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ, υπάλληλοι της οποίας όμως μας πληροφόρησαν ότι δεν είχε υπογραφεί ακόμη προγραμματική σύμβαση και πως την μελέτη δεν την εκπονούσαν οι ίδιοι αλλά κάποιος μηχανικός από την Κάρπαθο ο οποίος είχε επιλεγεί από τον Δήμο.[iv]
Δεδομένου ότι τα χρονικά περιθώρια είχαν πια στενέψει και λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με την πρόσκληση ήταν επιλέξιμη η ασφαλτόστρωση αγροτικών δρόμων σε ελάχιστο πλάτος κυκλοφορίας τα τρία (3) μέτρα», και ότι «επιτρέπονται δικαιολογημένες αποκλίσεις από τις ισχύουσες προδιαγραφές» με ηλεκτρονικό μήνυμα που στείλαμε στον Δήμο προτείναμε να υποβάλουν αιτήσεις για απλή ασφαλτόστρωση και των δυό δρόμων που οδηγούν στο Άγιο Μηνά , χωρίς μεταβολή των γεωμετρικών στοιχείων τους και για την ασφάλεια της κυκλοφορίας να μονοδρομηθούν..
Εικόνα 1Αεροφωτογραφία Περιοχής Φίλιους.
Με μια τέτοια μεθόδευση το κόστος θα μειωνόταν γύρω στις 710.000 ευρώ και το έργο θα συγκέντρωνε πολύ υψηλή βαθμολογία με βάση τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Ακόμη δεδομένου ότι βρίσκεται εκτός της περιοχής NATURA και οι εργασίες θα περιορίζονταν στο υφιστάμενο οδόστρωμα, θα μπορούσε να εκδοθεί βεβαίωση απαλλαγής περιβαλλοντικής αδειοδότηση, όπως είχε επιτύχει να πάρει η Κοινότητα το 2005 και το έργο θα είχε πλήρη ωριμότητα.
Η πρότασή μας αγνοήθηκε. Υποβλήθηκαν μόνο τέσσερις αιτήσεις για τους δρόμους Αργιλοπόταμο – Θώρο (προϋπολογισμού 420.000 ευρώ), Μερτώνα – Κατώδιο, (500.000), Μενετές – Λάι (300.000) και Διαφάνι – Βανάντα (1.000.000) που όλες κρίθηκαν ότι δεν πληρούσαν τα κριτήρια επιλεξιμότητας .
Δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός του συνόλου των αιτήσεων ανερχόταν σε 2.220.000 ευρώ, υπήρχε περιθώριο υποβολής μιας ακόμη αίτησης για το δρόμο του Αγίου Μηνά προϋπολογισμού μέχρι 780.000 ευρώ, όπως προτείναμε, που αντικειμενικά συγκέντρωνε υψηλότερη βαθμολογία και πολύ περισσότερες πιθανότητες χρηματοδότησης από τους προαναφερθέντες δρόμους.
Δεν θέλουμε να γίνουμε μάντης κακών αλλά με προϋπολογισμό 1.850.000 ευρώ για ένα αγροτικό δρόμο 3,1 χλμ. πολύ φοβόμαστε πως ούτε και στην επόμενη προγραμματική περίοδο 2028-2033 θα μπορεί να επιλεγεί το έργο δεδομένου ότι βασικό κριτήριο επιλεξιμότητας είναι το κόστος σε σχέση με το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.
Ο γενικός γραμματέας του Δήμου πρόβαλε ως δικαιολογία της εκτίναξης του προϋπολογισμού στα 1.850.000 ευρώ ότι απαιτούνται μεγάλες πάρεμβάσεις γιατί η κλίση του υπάρχοντος δρόμου σε ένα τμήμα του δρόμου υπερβαίνει το 10 %. Η αλήθεια είναι πως οι Οδηγίες Μελετών Οδικών Έργων του Υπουργείου (ΟΜΟΕ Τεύχος 3 Χ) αφορούν την χάραξη αγροτικών οδών και πως το όριο «συνιστώμενης» μεγιστης κλίσης σε ορεινές περιοχές είναι 12% που σε μικρά τμήματα επιτρέπεται να φτάσει μέχρι και 20% με αιτιολογημένη τεκμηρίωση της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου.
Στην προκειμένη περίπτωση έχουμε υφιστάμενο «αγροτικό» δρόμο με μεγιστη κλίση σε μικρό τμήμα του 16% που μπορούσε να αιτιολογηθεί σύμφωνα και με την προκήρυξη του Υπουργείου επιτρέπονταν «δικαιολογημένες αποκλίσεις από τις προδιαγραφές» και «ελάχιστο πλάτος ασφαλτόστρωσης 3 μέτρα».
Λύσεις λοιπόν υπήρχαν αλλά για μια ακόμη φορά φαίνεται πως ο Δήμαρχος στηρίχθηκε σε εσφαλμένες εισηγήσεις των τεχνικών και μετακλητών συμβούλων του και έχασε την ευκαιρία να να ασφαλτοστρώσει με ευρωπαϊκούς πόρους τον πολλαπλής ωφελιμότητας αγροτικό δρόμο του Αγίου Μηνά.
Καλό θα είναι τουλάχιστο ο Δήμος να διαθέσει 40.000 ευρώ για την τσιμεντόστρωση μιας λωρίδας κυκλοφορίας πλάτους 3 μέτρων στα τμήματα του δρόμου που παρουσιάζουν μεγάλη κλίση και να μονοδρομήσει τους δυο δρόμους για να αυξηθεί η ασφάλεια κυκλοφορίας των οχημάτων σε αυτούς.
Υποναύαρχος ΛΣ(εα) Νικ.Κανάκης
[i] https://protaikarpathos.blogspot.com/ 10-2-2025 ΑΣΦΑΛΤΟΣΤΡΩΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΔΡΟΜΩΝ Επαναλαμβανόμενα σφάλματα.
[iii] https://protaikarpathos.blogspot.com/ 31-3-2021 ΤΟΠΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΟΛΥΜΠΟΥ, Να μη χαθεί και πάλι η ευκαιρία.
https://protaikarpathos.blogspot.com/2020/05/750.html ΧΑΘΗΚΑΝ 750.000 ΕΥΡΩ Από ανεπίτρεπτη αμέλεια του Δήμου .
[iv] Η προγραμματική σύμβαση με την Βιώσιμη Πόλη υπογράφτηκε στις 14/4/2025 με εξάμηνη προθεσμία παράδοσης της μελέτης προθεσμία που παρατάθηκε κατά τέσσερις ακόμη μήνες με την 315/17-10-2025 απόφαση της Δ. Επιτροπής που ενέκρινε αύξηση της αμοιβής σε 64.500 ευρώ και πρόσφατα παρατάθηκε και πάλι για άλλους δέκα μέχρι τις 11.11.2026
1.6.2026
Καρπαθιακά Νέα
