Υπάρχει ένα ιστορικό παράδοξο που εξακολουθεί να συνοδεύει κάθε χρόνο τις εκδηλώσεις στο Φοινίκι για την αναχώρηση της Αποστολής Σωτηρίας των Επαναστατημένων Καρπαθίων. Η εκδήλωση πραγματοποιείται στις 8 Οκτωβρίου, όμως τα τεκμηριωμένα ιστορικά στοιχεία δείχνουν ότι το σκάφος «ΚΑΡΠΑΘΟΣ», γνωστό μέχρι σήμερα και ως «ΙΜΜΑΚΟΛΑΤΑ», αναχώρησε από το Φοινίκι στις 10 Οκτωβρίου 1944.
Η 8η Οκτωβρίου καθιερώθηκε ως ημερομηνία εορτασμού το 1984, όταν η Αυτοδιοίκητη Κοινότητα Αρκάσας αποφάσισε να τιμά τότε την αναχώρηση, με βάση τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα εκείνη την εποχή.
Χρόνια αργότερα, όμως, εντοπίστηκε στο Αρχείο του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών ένα ιδιαίτερα σημαντικό έγγραφο του Αγγλικού Ναυαρχείου, στο οποίο καταγράφονται τα στοιχεία του σκάφους και της αποστολής. Στο έγγραφο αναφέρεται ρητά ως τόπος και χρόνος αναχώρησης: Κάρπαθος, 10/10, ενώ ως ημερομηνίες άφιξης καταγράφονται η 13η Οκτωβρίου στην Αίγυπτο και η 14η Οκτωβρίου στην Αλεξάνδρεια.
Το στοιχείο αυτό επιβεβαιώνεται και από τη μαρτυρία του επικεφαλής της αποστολής, Σοφοκλή Μηνά Οικονομίδη, ο οποίος είχε αναφέρει χαρακτηριστικά: «Τρίτη φύγαμε και Τρίτη γυρίσαμε». Η διασταύρωση της μαρτυρίας με το ημερολόγιο του 1944 οδηγεί στο ίδιο συμπέρασμα.
Έτσι, δημιουργείται ένα εύλογο ερώτημα: γιατί συνεχίζουμε να τιμούμε στις 8 Οκτωβρίου ένα γεγονός που, σύμφωνα με τα διαθέσιμα τεκμήρια, συνέβη στις 10;
Η ιστορία δεν αλλάζει επειδή αλλάζει μια ημερομηνία. Αντίθετα, η ιστορική μνήμη αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν στηρίζεται στα νεότερα και ασφαλέστερα τεκμήρια. Η ίδια η μεταγενέστερη παράδοση της Αρκάσας φαίνεται να αναγνώρισε την 10η Οκτωβρίου ως πραγματική ημερομηνία αναχώρησης.
Ίσως, λοιπόν, έχει έρθει η ώρα να ανοίξει ένας σοβαρός και ψύχραιμος διάλογος για την αποκατάσταση της ημερομηνίας. Όχι για να αλλάξει η σημασία της επετείου, αλλά για να τιμάται η μνήμη των επτά Καρπαθίων που έφυγαν από το Φοινίκι με το μήνυμα της ελευθερίας την ημέρα που πραγματικά αναχώρησαν: στις 10 Οκτωβρίου 1944.
29.9.2026
Καρπαθιακά Νέα
