Η συζήτηση για την αξιοποίηση του πρώην Κέντρου Υγείας Καρπάθου και του παλαιού ελαιοτριβείου Μενετών δεν είναι πρόσφατη. Αντιθέτως, πρόκειται για παρεμβάσεις και τεκμηριωμένες προτάσεις που έχουν κατατεθεί εδώ και χρόνια, με πρωτεργάτη τον Θεοδόση Μαστρομηνά ο οποίος έχει επιμείνει συστηματικά στη δημιουργία Αρχαιολογικού, Ιστορικού, αλλά και Λαογραφικού και Πολεμικού Μουσείου για το νησί. Παρά ταύτα, η πραγματικότητα δείχνει ότι οι προτάσεις αυτές δεν έχουν ούτε ακουστεί ουσιαστικά ούτε αφουγκραστεί από τους αρμόδιους φορείς.
Το πρώην Κ.Υ. Καρπάθου θα μπορούσε να μετατραπεί σε έναν σύγχρονο Αρχαιολογικό και Ιστορικό Μουσείο, αντάξιο του πολιτιστικού και ιστορικού πλούτου του χωριού της Επανάστασης και του νησιού. Πρόκειται για μια πρόταση με αναπτυξιακή, εκπαιδευτική και πολιτιστική διάσταση, που θα ωφελούσε το σύνολο της κοινωνίας. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει καταγραφεί ουσιαστικό ενδιαφέρον από τον Δήμο (τοπική κοινότητα Μενετών;) για την προώθηση ενός τέτοιου σχεδιασμού, ούτε έχει ανοίξει ένας σοβαρός δημόσιος διάλογος για την αξιοποίηση του χώρου.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η κατάσταση στο παλαιό ελαιοτριβείο Μενετών, όπου είχε προταθεί η δημιουργία Διευρυμένου Ιστορικού, Λαογραφικού και Πολεμικού Μουσείου. Ένα έργο με έντονο συμβολισμό, ενώ πληροφορίες και συζητήσεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας αναφέρουν ότι η Εκκλησιαστική Επιτροπή Μενετών επιλέγει να δοθεί για εμπορική χρήση, όπως σούπερ μάρκετ.
Η στάση αυτή δημιουργεί ένα εύλογο ερώτημα: ποιες είναι τελικά οι προτεραιότητες; Διότι δεν μπορεί ένας τόπος με τόσο βαθιά ιστορική ταυτότητα να αφήνει ανεκμετάλλευτους χώρους μνήμης και ταυτόχρονα να αγνοεί προτάσεις που έχουν κατατεθεί με συνέπεια και όραμα.
Η αντίφαση γίνεται ακόμη πιο έντονη όταν περιοριζόμαστε σε επετειακές αναφορές. Μόνο στις εθνικές επετείους δηλώνουμε πατριώτες, με λόγια και τελετές, αλλά στην πράξη δεν δημιουργούμε τις μόνιμες δομές που διαφυλάσσουν την ιστορική μνήμη. Ο πραγματικός πατριωτισμός δεν αποδεικνύεται με επετειακές δηλώσεις, αλλά με έργα που τιμούν την ιστορία, την παράδοση και τους αγώνες του τόπου.
Η Καρπάθος δεν στερείται ούτε προτάσεων ούτε ανθρώπων που αγωνίζονται για την πολιτιστική της ανάδειξη. Στερείται, όμως, της αναγκαίας ανταπόκρισης, της πολιτικής βούλησης και της θεσμικής συνέχειας. Όσο οι προτάσεις – όπως εκείνες που έχει διατυπώσει επανειλημμένα ο Θεοδόσης Μαστρομηνάς – παραμένουν αναπάντητες, τόσο θα ενισχύεται η αίσθηση αδιαφορίας και στασιμότητας. Και αποφεύγω να γράψω για το κρυφτούλι με το μνημείο του ήρωα Βιττωρούλη!
Η ιστορική μνήμη ενός τόπου δεν προστατεύεται με λόγια, αλλά με αποφάσεις. Και σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η Καρπάθος χρειάζεται όραμα, σχεδιασμό και πράξεις που θα μετατρέψουν την πολιτιστική της κληρονομιά σε ζωντανή παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.
