Του επιστημονικού συνεργάτη του Ι.Λ.Π.Κ. του Πανεπιστημίου Αθηνών, Μάκη Εμμ. Ρήγα-Ρηγοπούλη.
Σε προηγούμενα πονήματά μου ανέλυσα διεξοδικά μερικές ευκταίες λύσεις, πως να «ξελασπώσει» η χώρα μας, όπως φαίνεται δεκαετίες τώρα, από τα ασήκωτα βάρη του πλήθους των μειονεξιών της Νησιωτικότητάς μας.. Και βλέποντας, διαχρονικά, η αδηφάγος Τουρκία, ότι τα ανατολικά νησιά μας εν μέρει, το τουριστικό ρεύμα από τους απέναντι πολίτες της, εν μέρει οι αγορές ακινήτων σταδιακά και το περισσότερο με την ολιστική προπαγάνδα της διαχρονικής επεκτατικής πολιτικής της, κ.τ.λ., δημιουργεί κλίμα και «αποικίες» και ήδη καταφέρνει εξάρτηση.. Γι΄ αυτό δεν μπορώ, κατ΄ αρχάς, να μην συνοψίσω προηγούμενες εισηγήσεις μου και στην συνέχεια να καταγράψω και νέες:
1) Το Αιγαίο υφίσταται πολλαπλή «χρόνια αγιάτρευτη νόσο»(!!): α) Την κατακερματισμένη φυσική πανσπερμία και την διαφορετικότητα των νησιών του. β) Την διαχρονική αμεριμνησία της ελληνικής πολιτείας για όλες αυτές τις προαιώνιες γνωστές «φυσικές του ατέλειες».. παρ΄ ότι, όλοι οι ξένοι κατακτητές τις αναγνώριζαν και τους παρείχαν προνόμια εξισορρόπησης. γ) Την αέναο «είσοδο και εισβολή» των λαθρομεταναστών από Ανατολή και Νότο. δ) Τον ολοέν αυξανόμενο αναθεωρητισμό από την αδηφάγο Τουρκία και μέχρι τελευταία τον επικίνδυνο εκτουρκισμό του μισού Αιγαίου!!, κ.τ.λ., κ.τ.λ. Χωρίς, λοιπόν, τους απαραίτητους τόσο τους ευρωπαϊκούς, όσο και τους ελληνικούς θεσμούς, που να απασχολούνται αποκλειστικά και μόνον για την πολυπλοκότητα και σοβαρότητα των νησιωτικών μειονεξιών, τα νησιά-χωριά μας θα παραπαίουν μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας.
2) Γι΄ αυτό επείγει να συσταθεί, πρωτίστως, ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ.. όπως, ακριβώς, ήδη, αναγνωρίζεται και επιδοτείται ανάλογα ο ζωτικής σημασίας Αγροκτηνοτροφικός Τομέας για το πλήθος των αντίξοων συνθηκών του.. άλλο τόσο και η μειονεκτούσα Νησιωτικότητα, με τις αμέτρητες γεωφυσικές της πολυσχιδείς ιδιαιτερότητές της, που διάγει και μονοδιάστατη και ευπαθή εξάρτηση από τον τουρισμό.. που μπορεί να ανταπεξέλθει μόνο εάν διαθέτει, τουλάχιστον, τις αναγκαίες συγκοινωνίες, υποδομές, υπηρεσίες, κ.τ.λ.. σύμφωνα, όμως, με τα μέχρι τώρα οδυνηρά αποτελέσματα όλων των ορφανών δήμων και κοινοτήτων και με τις ανακοινώσεις του συνόλου των Καποδιστριακών Νησιωτικών Δήμων, δυστυχώς, ακόμη και των μεγάλων και ευνοημένων νησιών δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των καιρών, ούτε των μονίμων κατοίκων, ούτε και των πολλαπλάσιων επισκεπτών-τουριστών τους, πόσο μάλλον των μικρομεσαίων, των πιο ακραίων απομονωμένων νησιών μας Κάρπαθο-Κάσο-Καστελόριζο(3Κ).
3) Άμεση σύσταση ΜΟΝΙΜΗΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. (LOBBY), αποκλειστικά και μόνον από αντιπροσώπους καταγόμενους και από μεγάλα και από μικρομεσαία νησιά μέχρι 10.000 μόνιμων κατοίκων.
4) Εάν, όμως, η χώρα μας, η περισσότερο νησιωτική και δη πολύ-παθούσα, αναλογικά με το μέγεθος της, δεν έχει πάρει πρωτοβουλίες να αναγνωρίσει, άρα δεν ανταποκρίνεται, ακόμη, στην εν μέρη εκτός κανονικότητας υπαρξιακή της υπόσταση.. και απλά διαθέτει, π.χ. υποβαθμισμένο θεσμό, ή προσκολλημένο με άλλο ή Υφυπουργείο, κι άλλες φορές μέχρι και ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ, τότε γιατί άραγε η Ηπειρωτική Ευρώπη θα νοιαστεί για χώρες με ανάλογες αλλότριες φυσικές-νησιωτικές αναπηρίες; Άρα, η μόνιμη επανασύσταση του ΑΥΤΟΝΟΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ, όπως και ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ, ΕΝΑ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ, οπωσδήποτε με επιτελεία από νησιώτες, κρίνεται άμεσης και αναγκαίας προτεραιότητας.. όπως, ήδη, υπάρχει π.χ. το Υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης.
5) Άρα, πέρα από την επείγουσα νατοϊκή-ευρωπαϊκή συνέργεια στην αμυντική θωράκιση της ανατολικής νησιωτικής εμπροσθοφυλακής τους, η χώρα μας θα πρέπει να επιμείνει παράλληλα η Ε.Ε. να επωμιστεί επί πλέον και την γενική ανάνηψη των νησιών μας από την σωρεία των παθογενειών και δη των πιο άμοιρων (3Κ)Δήμων και των Κοινοτήτων τους.. Ειδικά, όταν το 2027 η χώρα μας αναλάβει την προεδρία της Ε.Ε. και με δύο επιτρόπους σε σημαντικές, επίκαιρες θέσεις δεν θα πρέπει να χάσει την ευκαιρία να επουλωθούν μία δια παντός όλα τα ευάλωτα καρκινώματα της νησιωτικότητάς της.
6) Αρκετοί φίλοι με ψέγουν ότι με τούτα και με εκείνα της Ε.Ε., κ.τ.λ., ότι είμαι, ήμουνα εκτός θεμάτων της Καρπάθου αλλά εγώ πιστεύω ότι πρέπει πρώτα και κυρίαρχα να κοιτάμε τις πολύπλοκες ρίζες ολόκληρου του δένδρου του κακού μια και καλή, οπότε απαιτούνται πολύ ισχυροί σκαπανείς (εθνικοί και πανευρωπαϊκοί θεσμοί) για να τις ξεριζώσουν μια και καλή. Τα επί μέρους έργα, που χρειάζεται το νησί είναι ήδη γνωστά σε όλους και επείγει να ξεκινούν κυρίαρχα οι μελέτες που χρειάζονται για να μπορεί να τις προωθήσει και ο παρά τω Πρωθυπουργό συντοπίτης μας αξιότιμος ΥΠΕΞ Γ. Γεραπετρίτης, είναι η τελευταία μας ευκαιρία στα χίλια χρόνια, οι καιροί ου μενετοί. Επιτέλους, η νησιωτικότητα των προτεραιοτήτων μας, που μαραζώνει επί δεκαετίες από μέρους της ελληνικής πολιτείας μόλις τώρα φαίνονται τα πρώτα σημάδια άνθισης:
Ο αξιότιμος βουλευτής της Ν.Δ. Γ. Παππάς σε άρθρο του στα «Παραπολιτικά», αναφέρει, επιτέλους, «η νησιωτικότητα ως συνταγματική δέσμευση».. και εκτός τα επί μέρους σε γενικές γραμμές υπογραμμίζει: «Η νησιωτικότητα από γενική αναγνώριση στο υπάρχον σύνταγμα να περάσει στην δεσμευτική υποχρέωση της πολιτείας».. και «η αναθεώρηση δίνει την δυνατότητα να ενσωματωθεί η νησιωτικότητα στα άρθρα που αφορούν την διοίκηση, την αυτοδιοίκηση, το περιβάλλον, την κοινωνική προστασία, την καλή νομοθέτηση και τον προϋπολογισμό..». Παραπλήσιες και τόσες άλλες προτάσεις και από τον άλλο αγαπητό μας συντοπίτη βουλευτή της Ν.Δ. Μ. Κόνσολα, ως Πρόεδρος της Επιτροπής Περιφερειών της Βουλής, για «σύσταση Ειδικής Γραμματείας Ορεινών Περιοχών», κ.τ.λ. και από το Υπουργείο Εσωτερικών περί νέου «Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης».. και το κόμμα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης του ΠΑΣΟΚ έχει συμπεριλάβει, «ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα για ανάσταση της Περιφέρειας και ριζικές αλλαγές στις χωλαίνουσες Αυτοδιοικήσεις»..
Εγώ, επειδή τελευταία, στα χρονικά, ενέργειες βουλευτών μας συμπίπτουν απόλυτα με τις προ καιρού απόψεις μου, χαιρετίζω και συγχαίρω από καρδιάς για τις πρωτοπόρες πρωτοβουλίες τους και πιστεύω να υιοθετηθούν απ΄ όλους τους νησιώτες βουλευτές και πολιτικούς μας, όλων των κομμάτων, και να προωθηθούν στην επερχόμενη συνταγματική αναθεώρηση.. Άκουσα με μεγάλη μου θλίψη και τον υμνούμενο από όλες τις παρατάξεις αείμνηστο, στεριανό από την Κορινθία, Υπουργό Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιβάλλοντος Ν. Ταγαρά για το νέο περί αυτού πολυσυζητημένου σχεδίου Π.Χ.Π., που ελπίζω να αναφέρεται και στις επί μέρους ιδιαιτερότητες του νησιωτικού χώρου.. Αφού, οι εκτεθειμένες απόψεις μου από παλαιότερα με τις τότε πρωτοβουλίες του κ. Ταγαρά ακριβώς συνέπιπταν, ότι κάθε μακρόπνοο έργο για τα νησιά θα έπρεπε πάντα να ξεκινάει ως πιλοτικό πρόγραμμα από τα 3Κ πιο αδικημένα από την Φύση και από την Πολιτεία νησιά μας.. Κι εδώ θα συνεχίσω παρακάτω να καταγράφω κάποιες συμπληρωματικές ιδέες.
7) Γιατί, άραγε, ολόκληρες συστάδες άγονων νησιών πρέπει να εξακολουθούν να είναι προσκολλημένες και να απομυζούν τα ευνοημένα, πλούσια, αστικά νησιά, π.χ. την Ρόδο, την Κω, κ.τ.λ., όταν η πρακτική της Ε.Ε. είναι ο διαχωρισμός των μεγάλων αυτοδύναμων νησιών από τα μικρότερα άγονα.. για να μπορεί να αναλαβαίνει μεθοδικότερα, αποτελεσματικότερα τον γενικευμένο υποστηρικτικό της ρόλο, σε μόνιμη πια βάση, επιδοτώντας για όλα αυτά «το μάρμαρο»; Έτσι και η ελληνική πολιτεία «αποποιούμενη» τις υπέρογκες δαπάνες εξισορρόπησης, θα της δοθεί η απεριόριστη ευχέρεια να στραφεί και προς άλλες χειμαζόμενες ανάγκες, όπου δει.. ακόμη και προς τα μεγάλα νησιά, που παρά τα μερικά σημαντικά έργα στερούνται, ακόμη, κι αυτά σοβαρές υποδομές και φυσικά τις διεκδικούν παντοίων τρόπων, παραμερίζοντας και αφήνοντας μηδαμινές ευκαιρίες για τα εγκαταλελειμμένα μικρομεσαία νησιά, λόγω της ελάχιστης ψηφοδοτικής τους ικανότητας.
Γι΄ αυτό, θεωρείται «εκ των ων ουκ άνευ» η ελληνική πολιτεία να ανοίξει την μισόκλειστη ψαλίδα των πιο προβληματικών νησιών κάτω των 3.100 κατοίκων.. έστω και με τα ελάχιστα κίνητρα, που πρέπει να πολλαπλασιαστούν στους, επί τρία, με νησιά περί τις 10.000 κατοίκους.. Και λαμβάνοντας σοβαρότερα υπόψη κι άλλες κρίσιμους παραμέτρους πέραν των πληθυσμιακών, όπως, π.χ. της απόστασης από τα αστικά κέντρα και την στεριά, της απομόνωσης, εκτός κεντρικών θαλάσσιων αρτηριών, της παραμεθορίου, του άγονου, κ.τ.λ.. διότι, άλλο Ύδρα ή Αστυπάλαια ή Μήλος, κ.τ.λ., κι άλλο Κάρπαθος-Κάσος.. εις τρόπον ώστε να διευρυνθεί σημαντικά και το προστατευτικό δίκτυο της Ε.Ε. και στα δεινοπαθούντα πολύ περισσότερο από την φύση μικρομεσαία νησιά μας.
8) Απαιτείται ένα ψηφιακό-ηλεκτρονικό σοκ με όλα τα μέσα των νέων τεχνολογιών, που θα καλύψουν εν πολλοίς τις ελλειπέστατες κρατικές υπηρεσίες και θα σπάσουν το φράγμα της απομόνωσης και ει δυνατόν να μηδενίσουν τις μετακινήσεις των τωρινών αεικίνητων νησιωτών για τις πολλαπλές ανάγκες τους, που δεν τους παρέχονται επί τόπου. Γι΄ αυτήν, όμως, την τεχνολογική επανάσταση χρειάζεται να εκπαιδευτούν σταδιακά όλοι οι νησιώτες μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι και όλοι οι νεοπροσλαμβανόμενοι να είναι νησιώτες και οπωσδήποτε γνώστες και ιδιαίτερα της τεχνητής νοημοσύνης.
9) Η κυρίαρχη συνέπεια των φυσικών παθογενειών των νησιών οι συγκοινωνίες, οι αεροπορικές, οι ακτοπλοϊκές, «τα πόδια τους, οι γέφυρες ζωής τους», δεν μπορούν να στηρίζονται αποκλειστικά και μόνον στην καλή διάθεση των πλοιοκτητών και ιδιαίτερα των μικρομεσαίων και ακριτικών μας νησιών, που χωρίς περισσότερες επιδοτήσεις στις άγονες γραμμές τους θα διάγουν, ήδη, στερημένες ζωές από πολλές ζωτικές ανάγκες τους. Γι΄ αυτό, επείγει να απαντηθεί από τους αρμόδιους γιατί σταμάτησαν και δεν επαναλειτουργούν πλέον οι συγκοινωνιακές γραμμές από την Βόρεια Ελλάδα, που προϋπήρχαν τόσο οι αεροπορικές, όσο και οι ακτοπλοϊκές μέσω της ανατολικής ακριτικής περιμέτρου μέχρι την Κάρπαθο, Κάσο, Κρήτη; Εκτός της επιπρόσθετης ζωής απ΄ όλα τα Βαλκάνια προσδίδει μίαν άλλη ξεχωριστή ΕΘΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΧΗΣ, που ορισμένοι πολιτικοί και με υψηλούς θώκους φαίνεται ή να μην ενδιαφέρονται ή να αγνοούν και δη οι στεριανοί και τις αμέτρητες δυσκολίες των παραμεθόριων νησιών. Επίσης, το ταχύπλοο μεταξύ των δύο μεγάλων τουριστικών μας γιγάντων Ηρακλείου Κρήτης και Ρόδου με ενδιάμεσα τα (3Κ)απόμερα νησιά μας δημιουργούσε, έτσι, ισχυρό συγκοινωνιακό ρεύμα πολλαπλής υγιεινής, εφοδιαστικής, κοινωνικής, τουριστικής, κ.τ.λ. αναγκαιότητας..
10) Εάν «οι πατρώνες» του καπιταλισμού χρησιμοποιούν όλα τα μέσα και τρόπους για να εξισορροπήσουν, αναβαθμίζοντας παντοίων τρόπων μεγάλες πιο ατυχείς περιοχές τους, γιατί η χώρα μας παραμένει ακόμα απλός θεατής και δεν δραστηριοποιείται προς κάθε κατεύθυνση και δη ομού με τις άλλες νησιωτικές χώρες της Ε.Ε.; α) Η Ομοσπονδιακή-Κεντρική Κυβέρνηση των Η.Π.Αμερικής «ανέστησε» την ΕΡΗΜΟ Πολιτεία της, της Νεβάδα, με δέσμη αναπτυξιακών μέτρων, με τις ενοϊκές συνθήκες για τα καζίνα, κ.τ.λ. β) Η ακμάζουσα Δυτική Γερμανία έχει προσφέρει πλούσια τα ελέη σου στην αδελφή της Ανατολική Γερμανία μέχρι να συνέλθει από τα δεινά που υπέστη κάτω από το κουμμουνιστικό καθεστώς. γ) Η Ε.Ε. από εποχής του Γάλλου Σοσιαλιστή Επιτρόπου Ντελόρ και με την εύστροφη πολιτική του τότε Πρωθυπουργού Ανδρ. Παπανδρέου ξεκίνησαν τα πολυποίκιλα σωτήρια προγράμματα με ποταμό επιδοτήσεων τρις. ευρώ προς τις νεοεισερχόμενες και φτωχότερες χώρες της ευρωπαϊκής οικογένειας.. αφού μόνο η χώρα μας επιχορηγήθηκε μερικές εκατοντάδες δις. ευρώ χωρίς να πιάνου τον απαιτούμενο τόπο, καθότι δεν υπήρξαν, διαχρονικά, ΟΙ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ, άρα και ΠΡΟΟΔΟΣ.. όπως και γιατί δεν κατευθύνονται σε ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ με επιστάμενο προγραμματισμό και μελέτες προς τους πρόσφορους τομείς ή περιοχές της χώρας, που μπορεί ή να διαπρέπουν η κάθε μία ή και να εξισορροπούν τις παραπαίουσες, π.χ. Επαρχία, Νησιωτικότητα;
11) Άρα, απλά πράγματα.. μα ούτε να αντιγράψει η χώρα μας, από νεοελληνικής επανασύστασής της μέχρι και σήμερα, αυτές τις πλέον ουσιώδεις πρωτοβουλίες των δυτικών ΜΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟΤΕΡH ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΑΥΣΤΗΡΟΤΕΡΟΥΣ ΕΛΕΓΧΟΥΣ..
Συνοψίζοντας, προς το παρόν, όλοι οι νησιώτες αρμόδιοι φορείς τώρα που συντελούνται παγκόσμιες και τοπικές ανακατατάξεις, που θα έχουν μακροχρόνιες επιπτώσεις, θα πρέπει να δραστηριοποιηθούν προς τρείς κύριες κατευθύνσεις, εκτός των άλλων και για λόγους ύψιστης εθνικής και τοπικής σημασίας: α) Εξαιτίας, των νέων προκλητικών εξαγγελιών για τουρκική προσάρτηση του μισού Αιγαίου η χώρα μας θα πρέπει να απαντήσει ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ με την συμπόρευση της Ε.Ε., όπως ήδη την κατακεραύνωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με ψήφισμα κόλαφο.. και να ενταθεί στο μάξιμουμ και η διπλωματική διεθνής ενημέρωση των ελληνικών δικαίων. Και επειδή ακόμα δεν έχουν υλοποιηθεί τα μεγάλα σχέδια για κοινή ευρωπαϊκή άμυνα και κοινό στρατό γιατί δεν έχει αξιοποιηθεί ακόμα, κατ΄ αρχάς, το «ετοιμοπόλεμο» του FRONTEX, του μέχρι τώρα αποτροπής εισόδου των λαθρομεταναστών.. και να αξιοποιηθεί μαζί με το περαιτέρω ενισχυμένο ελληνικό λιμενικό σώμα για να αντιμετωπίζουν ενιαία τις ήδη «εισβολές» τούρκων ψαράδων στο Αιγαίο, τις τουρκικές NAVTEX, κ.τ.λ., ως ευρωπαϊκά σύνορα; β) Μέσω των νέων σταθερών θεσμικών οργάνων της χώρας μας και της Ε.Ε., που θα απασχολούνται αποκλειστικά για τα νησιά, θα πρέπει να επανα-οριοθετηθoύν το συντομότερο οι οριστικές πολιτικές και τα αναπτυξιακά μοντέλα, που θα αφορούν αποκλειστικά ΤΗΝ ΕΞΙΣΟΡΡΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΔΟΜΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΕΣ, Κ.Τ.Λ. γ) Με ΕΛΛΗΝΑ ΕΠΙΤΡΟΠΟ ΤΗΣ Ε.Ε. ΒΙΩΣΙΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΤΖΙΤΖΙΚΩΣΤΑ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΜΕ, ΠΑΡΟΤΙ ΣΤΕΡΙΑΝΟΣ, ΝΑ ΒΑΛΕΙ ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΑΜΕΣΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΤΟΥ ΤΩΝ ΔΥΟ ΑΥΤΩΝ ΖΩΤΙΚΩΤΕΡΩΝ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΑ ΝΗΣΙΑ.. Βέβαια, επικροτούμε και τα μεγάλα έργα οδικά-σιδηροδρομικά, που ο Έλληνας Επίτροπος από την Θεσσαλονίκη εξαγγέλλει για τον οδικό και σιδηροδρομικό άξονα Θεσσαλονίκης-Σόφιας Βουλγαρίας, Βουκουρέστι-Ρουμανίας, fly-over Θεσσαλονίκης, ξανά νέους Εθνικούς Δρόμους, κ.τ.λ. Και επειδή την επόμενη χρονιά η χώρα μας αναλαβαίνει και την Προεδρία της Ε.Ε., ελπίζω, επιτέλους, να επιδειχθεί περισσότερη ευαισθησία από τους πιο αρμόδιους και για την άτυχη Νησιωτικότητά μας..
Μάκης Ρήγας-Ρηγοπούλης. 25/6/2026.
Καρπαθιακά Νέα
