Αυτή την εποχή χαίρεται η Κάρπαθος αφού γεμίζει με τα ξενάκια της κι έτσι συμβαίνει σχεδόν πάντα το ίδιο. Οι αυλές ανοίγουν, οι καρέκλες βγαίνουν στα σοκάκια, τα καφενεία φορτώνουν, οι αναμνήσεις ξυπνούν και οι ιστορίες των παλιών βρίσκουν ξανά θέση στις συζητήσεις. Ανάμεσα σε αυτές υπάρχει και μια ιστορία που δύσκολα εξηγείται με τη λογική. Γιατί, τελικά, μόνο στην Ελλάδα μπορεί ένα μνημείο που δεν κόστιζε ούτε ένα ευρώ στον Δήμο να καταφέρει να διχάσει περισσότερο από οποιοδήποτε μεγάλο έργο.
Ο διεθνώς βραβευμένος πολεμικός ανταποκριτής Πωλ Βιττωρούλης δεν ζήτησε να τιμηθεί ο ίδιος. Άλλωστε παραμένει πολύ σεμνός και ποτέ δεν έψαξε φώτα δημοσιότητας. Ζήτησε να τιμηθεί ο πατέρας του, Γεώργιος Βιττωρούλης, ο μοναδικός νεκρός της Επανάστασης της Καρπάθου του Οκτωβρίου του 1944, ο οποίος έχασε τη ζωή του κατά τη διάρκεια διατεταγμένης υπηρεσίας κατά τη διάρκεια του ιστορικού ξεσηκωμού του νησιού. Το ελληνικό κράτος τον έχει αναγνωρίσει ως αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης, ενώ η ιστορική του θέση στα γεγονότα της απελευθέρωσης της Καρπάθου είναι καταγεγραμμένη και δε χωρά δεύτερες κουβέντες.
Η πρόταση ήταν απλή. Να κατασκευαστεί, με αποκλειστική δική του δαπάνη, ένα μνημείο στην κάτω πλατεία των Μενετών. Η μελέτη είχε εκπονηθεί, η δωρεά ανερχόταν περίπου στις 10.000 ευρώ και ο Δήμος δεν θα επιβαρυνόταν ούτε με ένα ευρώ.
Στο Δημοτικό Συμβούλιο Καρπάθου, με δήμαρχο τον Ιωάννη Νισύριο, εγκρίθηκε ομόφωνα η διάθεση χώρου και αποδέχθηκε τη δωρεά για την κατασκευή του μνημείου. Η απόφαση μάλιστα επικυρώθηκε αργότερα ως νόμιμη και από τα αρμόδια διοικητικά όργανα.
Κι όμως, αντί να αρχίσουν οι εργασίες, άρχισε… η συλλογή υπογραφών.
Κάποιοι αντέδρασαν στην τοποθέτηση του μνημείου, με το επιχείρημα -όπως καταγράφηκε τότε- ότι «δεν θα γεμίσουμε αγάλματα το χωριό». Το θέμα πάγωσε, οι διαδικασίες μπλόκαραν και μια ομόφωνη απόφαση μετατράπηκε σε ένα ακόμη κεφάλαιο της τοπικής μας γραφειοκρατίας και των μικρών μεγάλων αντιπαραθέσεων.
Μάλιστα και η σημερινή τοπική κοινότητα ΜΕΝΕΤΩΝ, στις 15 Μαίου 2024, γνωμοδότησε αρνητικά αναφέροντας : “αδυνατούμε να ικανοποιήσουμε το αίτημα των Μ.Ε. και Μ. Σ.- Μ. και να αποδώσουμε την αιτουμένη ατομική τιμή της τοποθέτησης δηλαδή προτομής του επί της πλατείας του χωριού μας και εισηγούμαστε στο Δημοτικό Συμβούλιο Καρπάθου να μην εγκρίνει την αίτηση του αυτή, αφού κατά τον ίδιο λόγο θα αναλάβουμε χρέος να τοποθετήσουμε ξεχωριστή προτομή και κάθε άλλου μέλους της αποστολής εις Αίγυπτο…”
Εδώ αρχίζει το παράδοξο.
Κάθε χρόνο καταθέτουμε στεφάνια, εκφωνούμε λόγους, μιλάμε για τους ήρωες της 5ης Οκτωβρίου, συγκινούμαστε με τα κατορθώματα εκείνης της γενιάς και σωστά το κάνουμε.
Όταν όμως ένας γιος ζητά να τιμήσει τον πατέρα του με δικά του χρήματα, χωρίς να ζητήσει ούτε ένα ευρώ από τον δημότη, το θέμα μετατρέπεται σε αντικείμενο αντιπαράθεσης.
Σαν να είναι πιο εύκολο να τιμάς έναν ήρωα στα λόγια παρά να του αφιερώσεις ελάχιστα τετραγωνικά δημόσιου χώρου.
Η Κάρπαθος έχει αποδείξει ότι μπορεί να κάνει μεγάλα πράγματα. Μπορεί όμως και να κάνει πολύ μεγάλα… τίποτα.
Να συμφωνεί ομόφωνα ένα Δημοτικό Συμβούλιο και τελικά να μη συμβαίνει απολύτως τίποτα.
Να υπάρχει δωρητής, μελέτη, χρηματοδότηση, ιστορική τεκμηρίωση και νόμιμες αποφάσεις και στο τέλος να κερδίζει η ακινησία.
Ίσως τελικά το δυσκολότερο έργο σε αυτόν τον τόπο να μην είναι η κατασκευή ενός μικρού μνημείου.
Είναι να ολοκληρωθεί μια απόφαση.
Οι κοινωνίες κρίνονται από τον τρόπο που τιμούν όσους θυσιάστηκαν γι’ αυτές. Όχι από το αν συμφωνούν όλοι αισθητικά με μια προτομή, αλλά από το αν αναγνωρίζουν την ιστορική αξία ενός ανθρώπου που έδωσε τη ζωή του για την ελευθερία του τόπου.
Ο Πωλ Βιττωρούλης προσπάθησε να αφήσει στις Μενετές ένα διακριτικό αποτύπωμα μνήμης για τον πατέρα του. Αντί γι’ αυτό, η υπόθεση εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο παράξενα επεισόδια της σύγχρονης τοπικής ιστορίας. (Η υπόθεση ακόμη δεν έκλεισε…)
Και ίσως, τώρα που τα ξενάκια επιστρέφουν στο νησί και αναζητούν τις ιστορίες των προγόνων τους, κάποιος να τους εξηγήσει αυτή την υπόθεση.
Όχι την ιστορία του ήρωα.
Αυτή είναι απλή και παραμένει ένδοξη, αρέσει δεν αρέσει!
Την ιστορία του γιατί, ογδόντα και πλέον χρόνια μετά την Επανάσταση, δυσκολευτήκαμε τόσο πολύ να αποφασίσουμε αν χωρά ένα μνημείο του μοναδικού νεκρού της στον τόπο για τον οποίο θυσιάστηκε. Κι εμείς σε πείσμα των καιρών που ψάχνουν να εξασφαλίσουν τη σιωπή θα εξακολουθήσουμε να θυμίζουμε αυτή την ιστορία!
6.8.2026
Καρπαθιακά Νέα
