Το «Quill of the Dove» του Καναδού Ian Thomas Shaw και η Κάρπαθος σε ένα διεθνές πολιτικό θρίλερ
Ποιος θα περίμενε ότι ένα μικρό χωριό της Καρπάθου θα μπορούσε να βρεθεί στο επίκεντρο μιας διεθνούς ειρηνευτικής συμφωνίας;
Κι όμως, αυτό ακριβώς συμβαίνει στο μυθιστόρημα «Quill of the Dove» του Καναδού συγγραφέα Ian Thomas Shaw, ένα πολιτικό θρίλερ που κυκλοφόρησε το 2019 και κινείται ανάμεσα στη δημοσιογραφία, την πολιτική, την κατασκοπεία, τον πόλεμο και την αναζήτηση της ειρήνης.
Και σε ένα κρίσιμο σημείο της ιστορίας, η Κάρπαθος αποκτά έναν απρόσμενο ρόλο.
Ο βασικός ήρωας είναι ο Marc Taragon, Γάλλος δημοσιογράφος και ανταποκριτής στη Μέση Ανατολή, ο οποίος έχει περάσει δεκαετίες καλύπτοντας πολέμους και πολιτικές συγκρούσεις.
Το 2007 προσπαθεί να πετύχει κάτι που μοιάζει σχεδόν αδύνατο: να φέρει σε διαπραγμάτευση δύο ανθρώπους που βρίσκονται σε αντίθετες πλευρές της ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης. Έναν αριστερό Ισραηλινό πολιτικό και έναν Παλαιστίνιο ηγέτη.
Και ο τόπος που επιλέγεται για τη μυστική συνάντηση δεν είναι η Γενεύη, το Παρίσι ή η Νέα Υόρκη.
Είναι η Αρκάσα της Καρπάθου.
Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση του βιβλίου, στην απομονωμένη Αρκάσα ο Taragon καταφέρνει να πείσει τους δύο αντιπάλους να συμφωνήσουν σε ένα φιλόδοξο σχέδιο ειρήνης, το οποίο παίρνει το όνομα Arkassa initiative / Arkassa Pact.
Η επιλογή της Αρκάσας επομένως δεν είναι μια τυχαία γεωγραφική αναφορά.
Η Αρκάσα γίνεται τόπος μιας φανταστικής ιστορικής συμφωνίας για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή.
Από την Κύπρο στην Κάρπαθο
Η ιστορία αρχίζει στη Λευκωσία.
Ο Marc Taragon, έμπειρος Γάλλος ανταποκριτής, έχει ως βάση του την Κύπρο και εξακολουθεί να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Εκεί συναντά τη νεαρή Καναδή δημοσιογράφο Marie Boivin, η οποία έχει τους δικούς της λόγους να ενδιαφέρεται για τον Taragon. Η Marie αναζητά απαντήσεις για το δικό της παρελθόν και την ταυτότητά της. Η προσωπική της ιστορία θα μπλεχτεί με τη μεγάλη πολιτική ιστορία της Μέσης Ανατολής.
Το μυθιστόρημα κινείται σε δύο χρονικές περιόδους: το 2007 και τα χρόνια του πολέμου στον Λίβανο, από το 1975 έως το 1982. Και μέσα σε αυτή την πολύπλοκη διαδρομή εμφανίζεται η Κάρπαθος.
Γιατί Αρκάσα;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον ερώτημα για έναν Καρπάθιο αναγνώστη.
Ο συγγραφέας δεν επέλεξε απλώς ένα ανώνυμο ελληνικό νησί.
Έγραψε συγκεκριμένα: Arkassa, on the island of Karpathos.
Η Αρκάσα αποτελεί τον τόπο όπου οι δύο πολιτικοί μπορούν να συναντηθούν μακριά από τα βλέμματα, τις κυβερνήσεις, τα μέσα ενημέρωσης και τους αντιπάλους τους. Η απομόνωση του τόπου γίνεται επομένως στοιχείο της ίδιας της πλοκής. Ένα χωριό της Καρπάθου μετατρέπεται, μέσα στη μυθοπλασία, σε έναν ασφαλή ουδέτερο χώρο όπου επιχειρείται κάτι που στον πραγματικό κόσμο μοιάζει εξαιρετικά δύσκολο: μια συμφωνία ειρήνης.
Η «Συμφωνία της Αρκάσας»
Η συμφωνία που προτείνεται στο μυθιστόρημα παίρνει το όνομα Arkassa Pact. Οι δύο πλευρές καλούνται να συμφωνήσουν σε ένα σχέδιο που επιχειρεί να ξεπεράσει τις βαθιές πολιτικές και ιστορικές αντιθέσεις. Η συμφωνία, φυσικά, δεν μένει κρυφή για πολύ. Οι πρωταγωνιστές γνωρίζουν ότι υπάρχουν άνθρωποι και από τις δύο πλευρές που θα κάνουν τα πάντα για να αποτύχει.
Έτσι η λογοτεχνική Αρκάσα μετατρέπεται σε πεδίο ενός διεθνούς πολιτικού θρίλερ.
Ο Ian Thomas Shaw δεν είναι ένας συγγραφέας που επέλεξε τυχαία τη Μέση Ανατολή ως σκηνικό. Έχει εργαστεί επί δεκαετίες ως Καναδός διπλωμάτης και εργαζόμενος σε διεθνή αναπτυξιακή βοήθεια, έχοντας ζήσει και εργαστεί σε περιοχές της Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης. Η γνώση του αυτή περνά στο μυθιστόρημα.
Το Quill of the Dove έχει χαρακτηριστεί συνδυασμός λογοτεχνικής μυθοπλασίας και πολιτικού θρίλερ και εξετάζει όχι μόνο τις πολιτικές συγκρούσεις αλλά και τις προσωπικές συνέπειες του πολέμου, της προσφυγιάς, της θρησκευτικής και πολιτικής αντιπαράθεσης.
Και η Κάρπαθος; Για εμάς, όμως, υπάρχει ένα ακόμη επίπεδο ενδιαφέροντος.
Η Κάρπαθος δεν παρουσιάζεται εδώ ως εξωτικός τουριστικός προορισμός. Δεν είναι μια παραλία, ένα ξενοδοχείο ή μια σύντομη αναφορά. Η Αρκάσα χρησιμοποιείται ως τόπος πολιτικής δράσης. Είναι ο τόπος όπου δύο αντίπαλες πλευρές συναντιούνται για να αναζητήσουν έναν δρόμο ειρήνης.
Με άλλα λόγια, μέσα στη φαντασία ενός Καναδού συγγραφέα, ένα χωριό της Καρπάθου γίνεται για λίγο ένα από τα σημαντικότερα διπλωματικά σημεία της Μέσης Ανατολής.
Η Κάρπαθος λοιπόν δεν υπάρχει μόνο στην ελληνική λογοτεχνία. Έχει αρχίσει να εμφανίζεται ως λογοτεχνικός τόπος και στη διεθνή μυθοπλασία. Και αυτή ίσως είναι μία από τις πιο άγνωστες πλευρές του νησιού.
Γιατί κάποτε ένας συγγραφέας μπορεί να ταξιδέψει στην Κάρπαθο, να γνωρίσει έναν τόπο και να τον ξεχάσει.
Κάποιος άλλος όμως μπορεί να πάρει μαζί του μια εικόνα, ένα χωριό, μια ιστορία.
Και να τα μετατρέψει σε μυθοπλασία.
Ο Ian Thomas Shaw πήρε την Αρκάσα και την έκανε τόπο μιας ειρήνης που δεν έγινε ποτέ.
Μια ειρήνη που, τουλάχιστον στις σελίδες του βιβλίου, ξεκίνησε από την Κάρπαθο
Και εδώ υπάρχει μια όμορφη σύμπτωση που αξίζει να σταθεί κανείς. Η Αρκάσα είχε ήδη περάσει στην παγκόσμια λογοτεχνία από τον Ιούλιο Βερν.
Στο μυθιστόρημά του L’Archipel en feu (Το Αιγαίο στις φλόγες), που δημοσιεύτηκε το 1884, ο σπουδαίος Γάλλος συγγραφέας μεταφέρει τη δράση στα ελληνικά νησιά κατά τα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης. Η Κάρπαθος –την οποία ο Βερν αποκαλεί Scarpanto– και ειδικότερα η Αρκάσα, έχουν μάλιστα ουσιαστικό ρόλο στην πλοκή. Ο ίδιος ο Βερν περιγράφει την Αρκάσα ως σημαντικό λιμάνι της εποχής και τοποθετεί εκεί κρίσιμες σκηνές της ιστορίας.
Υπάρχει μάλιστα μια ιδιαίτερη λεπτομέρεια: στο μυθιστόρημα του Βερν η Αρκάσα παρουσιάζεται ως τόπος όπου συγκεντρώνονται πλοία και όπου εκτυλίσσεται το σκοτεινό εμπόριο αιχμαλώτων και σκλάβων της εποχής.
Και κάπως έτσι, η Αρκάσα φαίνεται να έχει μια παράξενη λογοτεχνική συνέχεια.
Ο Ιούλιος Βερν την εντάσσει τον 19ο αιώνα σε μια περιπέτεια γεμάτη πειρατές, θάλασσα, πόλεμο και προδοσία.
Περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, το 2019, ένας Καναδός συγγραφέας και πρώην διπλωμάτης, ο Ian Thomas Shaw, επιστρέφει στην ίδια Αρκάσα με το Quill of the Dove. Αυτή τη φορά όμως οι «πειρατές» έχουν αντικατασταθεί από πολιτικούς αντιπάλους, δημοσιογράφους και ανθρώπους που αγωνίζονται για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή.
Στην Αρκάσα του Shaw συναντώνται ένας Ισραηλινός πολιτικός και ένας Παλαιστίνιος ηγέτης και εκεί γεννιέται, μέσα στη μυθοπλασία, η «Συμφωνία της Αρκάσας» – ένα φανταστικό σχέδιο ειρήνης για δύο κράτη, το Ισραήλ και την Παλαιστίνη.
Και τότε συνειδητοποιούμε κάτι πραγματικά όμορφο:
Η ίδια Αρκάσα που ο Ιούλιος Βερν χρησιμοποίησε ως σκηνικό μιας ιστορίας για πειρατές και πολέμους, έναν αιώνα και πλέον αργότερα γίνεται στον Ian Thomas Shaw τόπος μιας ιστορίας για την ειρήνη.
Από τον Βερν στον Shaw. Από τα πειρατικά καράβια στις μυστικές διαπραγματεύσεις. Από το σκοτεινό παρελθόν μιας ταραγμένης εποχής σε ένα φανταστικό μέλλον ειρήνης. Και στις δύο περιπτώσεις, η Αρκάσα είναι εκεί.
Ίσως αυτό να είναι και το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της λογοτεχνικής ιστορίας της Καρπάθου: ένα μικρό χωριό της δυτικής πλευράς του νησιού έχει εμφανιστεί, με διαφορετικούς τρόπους και σε διαφορετικές εποχές, στις σελίδες δύο διεθνών συγγραφέων.
Ο Ιούλιος Βερν τον 19ο αιώνα.
Ο Ian Thomas Shaw στον 21ο.
Και ανάμεσά τους, η Αρκάσα συνεχίζει να ταξιδεύει μέσα στη λογοτεχνία.
