Δεν γνωρίζουμε αν ο Giovanni Arroccese και ο Aldo Patruno γνωρίστηκαν ποτέ στην Κάρπαθο. Μπορεί να ήταν φίλοι, μπορεί να βρέθηκαν κάποια στιγμή μαζί, μπορεί όμως και να μην συναντήθηκαν ποτέ. Η ιστορία δεν μας έχει αφήσει αυτή την απάντηση. Ξέρουμε όμως ότι και οι δύο συνδέθηκαν με την Cerignola και ότι ο πόλεμος τούς έφερε στην Κάρπαθο, όπου και οι δύο έχασαν τη ζωή τους.
του Μανώλη Δημελλά
Ο Giovanni Arroccese γεννήθηκε στις 6 Μαρτίου 1920 στη Bisaccia, γιος του Michele Arroccese και της Angiola Maria Sorrenti. Η οικογένειά του συνδέθηκε στη συνέχεια με την Cerignola, όπου ο Giovanni κατοικούσε στη Via Battisti 15. Ήταν άγαμος και υπηρετούσε ως απλός στρατιώτης πεζικού, fante.
Σύμφωνα με την αναλυτική καταγραφή του Δήμου Cerignola, ο Arroccese έχασε τη ζωή του στην Κάρπαθο στις 27 Ιουνίου 1943 από πνιγμό. Ήταν μόλις 23 ετών. Για τις ακριβείς συνθήκες του περιστατικού δεν έχουμε μέχρι σήμερα περισσότερα στοιχεία. Υπάρχει μάλιστα διαφορά στις διαθέσιμες καταγραφές ως προς το έτος του θανάτου, όμως η δημοτική καταγραφή της Cerignola, που περιλαμβάνει και τα πλήρη οικογενειακά στοιχεία του, δίνει το 1943.
Ο Aldo Patruno είχε διαφορετική πορεία. Είχε γεννηθεί στη Μπολόνια το 1917 και ήταν αξιωματικός του ιταλικού στρατού. Συνδεόταν επίσης με την Cerignola και βρέθηκε στην Κάρπαθο κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Μετά την 8η Σεπτεμβρίου 1943 και την ιταλική συνθηκολόγηση, ο Patruno δεν ακολούθησε τους Γερμανούς. Βγήκε στην παρανομία και κρύφτηκε στην Κάρπαθο, έχοντας επαφές με ανθρώπους του νησιού που βοηθούσαν Ιταλούς και Συμμάχους. Με αυτή την έννοια πέρασε στην πλευρά της αντίστασης και μπορεί να χαρακτηριστεί παρτιζάνος, αν και χρειάζεται προσοχή στον ακριβή ιστορικό χαρακτηρισμό του.
Η υπόθεση του Patruno συνδέθηκε στη συνέχεια με το συμμαχικό δίκτυο πληροφοριών και κατασκοπείας που δρούσε στην Κάρπαθο. Οι Γερμανοί τον αναζητούσαν και η παρουσία του δημιουργούσε σοβαρό κίνδυνο για όσους τον έκρυβαν. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που έχουν διασωθεί, οι άνθρωποι του δικτύου αποφάσισαν τελικά να τον σκοτώσουν, φοβούμενοι ότι η σύλληψή του θα αποκάλυπτε το δίκτυο και θα προκαλούσε γερμανικά αντίποινα. Ο Patruno βρέθηκε νεκρός σε ρεματιά.
Έτσι, ο θάνατός του δεν προήλθε από τους Γερμανούς, αλλά από ανθρώπους του ίδιου του δικτύου στο οποίο είχε καταφύγει, μέσα στις δύσκολες συνθήκες της κατοχής. Πρόκειται για μία από τις πιο ιδιαίτερες και ακόμη όχι πλήρως φωτισμένες ιστορίες της Καρπάθου το 1943.
Και οι δύο άνδρες παρέμειναν για χρόνια μακριά από την πατρίδα τους.
Τα λείψανα του Giovanni Arroccese και του Aldo Patruno επέστρεψαν τελικά στην Ιταλία. Στις 26 Αυγούστου 1954 έφτασαν στο Μπάρι με το πλοίο MONTEGRAPPA, μαζί με τα λείψανα και άλλων Ιταλών της Cerignola που είχαν σκοτωθεί στον πόλεμο. Στις 8 Μαΐου 1955 έγινε στην Cerignola η επίσημη υποδοχή τους.
Εκείνη την ημέρα η πόλη υποδέχθηκε ξανά τους ανθρώπους της που είχαν χαθεί στον πόλεμο. Ανάμεσά τους ήταν και οι δύο νέοι που είχαν συνδεθεί με την Κάρπαθο.
Δεν γνωρίζουμε, λοιπόν, αν ο Giovanni και ο Aldo ήταν φίλοι. Ίσως να γνωρίστηκαν στο νησί, ίσως όχι. Ίσως να είχαν μιλήσει, ίσως να πέρασαν ο ένας δίπλα από τον άλλον χωρίς να γνωρίζουν τι θα τους επιφύλασσε η συνέχεια.
Αυτό που γνωρίζουμε είναι πως η Κάρπαθος έγινε το τελευταίο κοινό σημείο της ζωής τους.
Ο Giovanni Arroccese έμεινε εδώ ως ένας 23χρονος Ιταλός στρατιώτης που χάθηκε στη θάλασσα.
Ο Aldo Patruno έμεινε ως ο Ιταλός αξιωματικός που μετά τη συνθηκολόγηση αρνήθηκε να ακολουθήσει τους Γερμανούς, πέρασε στην αντίσταση και τελικά σκοτώθηκε από τους ανθρώπους του δικτύου που τον προστάτευε.
Δύο διαφορετικές ιστορίες, από τις οποίες γνωρίζουμε ακόμη λίγα. Αλλά δύο ονόματα που αξίζει να μην ξεχαστούν όταν μιλάμε για την Κάρπαθο του 1943.
23.8.2026
Καρπαθιακά Νέα
