Το ερχόμενο Σάββατο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρεθεί στη Ρόδο για να εγκαινιάσει τον αναδειγμένο αρχαιολογικό χώρο της Περβόλας, ένα έργο ύψους 4,5 εκατομμυρίων ευρώ που χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης. Έναν χώρο που συνδέει την ιστορία της Ρόδου από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή, ενισχύοντας την πολιτιστική ταυτότητα του νησιού και προσθέτοντας ένα ακόμη σημείο αναφοράς στον παγκόσμιο χάρτη της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Και πολύ καλά κάνει.
Το ερώτημα όμως είναι απλό: όταν τα φώτα των εγκαινίων σβήσουν στη Ρόδο, ποιος θα κοιτάξει προς την Κάρπαθο;
Γιατί στην Κάρπαθο δεν λείπει η ιστορία. Λείπει η πολιτική βούληση να αναδειχθεί.
Από το 2017 ο Θεοδόσης Μαστρομηνάς κατέθεσε ολοκληρωμένη πρόταση για την καταγραφή, επικαιροποίηση και ανάδειξη των μνημείων του νησιού. Είχε προηγηθεί επικοινωνία με το Υπουργείο Πολιτισμού και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ρόδου. Υπήρχε σχέδιο, υπήρχε όραμα, υπήρχε προετοιμασία.
Εννέα χρόνια μετά, η πρόταση παραμένει ουσιαστικά στα συρτάρια.
Και όμως, λίγα μόλις λεπτά από τα Πηγάδια, βρίσκονται μνημεία και τόποι ιστορικής μνήμης που παραμένουν άγνωστοι ακόμη και σε πολλούς Καρπάθιους.
Οι λεγόμενες «Σπηλιές του Ποσειδώνα» στους Μύλους Βρουτσά, που σύμφωνα με τον καθηγητή Μουτσόπουλο αποτελούν σημαντικό ταφικό μνημείο.
Η Γαματρία, με τα μυστηριώδη λαξεύματα που συνδέθηκαν από τον αείμνηστο ερευνητή Γεώργιο Λιτό με τη λατρεία της Δήμητρας και τα Ελευσίνια Μυστήρια.
Το μνημείο των έντεκα Ινδών στρατιωτών που σκοτώθηκαν το 1945 κατά την απελευθέρωση της Καρπάθου και παραμένει σχεδόν αόρατο για κατοίκους και επισκέπτες.
Το πρώην ιταλικό στρατιωτικό νεκροταφείο, που εξαφανίστηκε από τον χάρτη σαν να μην υπήρξε ποτέ!
Όλα αυτά δεν αποτελούν απλώς πέτρες και ερείπια. Είναι κεφάλαια της ιστορίας του νησιού που δεν έχουν ακόμη διαβαστεί.
Και σαν να μην έφτανε η αδιαφορία για τα μνημεία, η Κάρπαθος διαθέτει και ένα σύγχρονο σύμβολο εγκατάλειψης: το πρώην κτίριο του Κέντρου Υγείας.
Ένα μεγάλο δημόσιο κτίριο, σε προνομιακό σημείο, το οποίο εδώ και χρόνια παραμένει αναξιοποίητο, χωρίς σαφή σχεδιασμό και χωρίς ουσιαστική προοπτική αξιοποίησης. Κατά καιρούς ακούστηκαν ιδέες, σενάρια και υποσχέσεις. Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: ένα κέλυφος που θυμίζει καθημερινά την αδυναμία του κράτους και της τοπικής αυτοδιοίκησης να μετατρέψουν μια εγκατάλειψη σε ευκαιρία.
Στη Ρόδο, οι παλιοί χώροι αποκτούν ζωή, περιεχόμενο και επισκέπτες.
Στην Κάρπαθο, τα μνημεία περιμένουν μια πινακίδα, μια διαδρομή, μια μελέτη. Και δημόσια κτίρια περιμένουν χρόνια ολόκληρα μια απόφαση.
Η πολιτιστική ανάπτυξη δεν είναι προνόμιο των μεγάλων νησιών. Ούτε μπορεί να εξαρτάται από το αν ένα έργο προσφέρεται για κορδέλες και φωτογραφίες.
Αν η κυβέρνηση, το Υπουργείο Πολιτισμού, η Περιφέρεια και ο Δήμος θέλουν πραγματικά να μιλούν για ισόρροπη ανάπτυξη στα Δωδεκάνησα, τότε ας κοιτάξουν και προς την Κάρπαθο.
Γιατί η ιστορία του νησιού δεν είναι λιγότερο σημαντική από εκείνη της Ρόδου.
Απλώς παραμένει ακόμη θαμμένη κάτω από τη σκόνη της αδιαφορίας.
