Του επιστημονικού συνεργάτη του Ι.Λ.Π.Κ. του ΕΚΠΑ, Μάκη Εμμ. Ρήγα-Ρηγοπούλη
Με τις απανωτές, για πρώτη φορά στην ιστορία, όλων των ειδών, κρίσεις-πανδημίες-κλιματικές αλλαγές, χαλασμός Κυρίου, οικονομικές (μνημονιακές), υγειονομικές (κορωνοϊοί), πόλεμοι με παγκόσμιο αντίκτυπο Ουκρανίας-Ρωσίας, Μέσης Ανατολής, η Περιφέρεια, τα εκατοντάδες νησιά και τα χιλιάδες χωριά λόγω του μικρομεσαίου, απομονωμένου μεγέθους τους έχουν αφεθεί στην τύχη τους, ερημώνοντας ραγδαία, πόσο μάλλον να είναι αυτοδύναμα, όπως παλαιότερα.
Και εκεί που φαινότανε, ότι ξεφεύγαμε από τις χρονίζουσες μιζέριες, κυρίως με τις συνεχιζόμενες πλουσιοπάροχες επιδοτήσεις και τα ατελείωτα προγράμματα της Ε.Ε. και τις κατά πολύ αυξημένες φορολογικές τοπικές εισπράξεις από το κεντρικό κράτος, ειδικότερα από την παρακμάζουσα Νησιωτικότητα. Γι΄ αυτό η επαρχία, τα νησιά μας, αποψιλώνονται από ζωτικές δημόσιες υπηρεσίες σχολεία, εφορία, δασονομείο, κ.τ.λ., οι κοινότητες-χωριά χωρίς ευχέρεια ούτε καν για ένα τσουβάλι ασβέστη(!), ένα τσουβάλι τσιμέντο(!), κ.τ.λ., κ.τ.λ., έτσι αναγκάζονται οι νησιώτες ή να ταξιδεύουν συχνά στα μεγάλα νησιά ή να προτιμούν να μετοικούν στα μεγάλα αστικά κέντρα, επιτείνοντας-ταϊζοντας περισσότερο την αστική Λερναία Ύδρα.
Αρκετοί, μάλιστα, εκτός του νησιού, απορούν γιατί τελευταία η προσήλωσή μας σε άρθρα, που θεωρούν, ότι τάχα αφορούν περισσότερο τα εκτός θέματα μας παρά τα εντός.
Ασφαλώς, δεν έχουν καταλάβει, ότι από εποχής κατασκευής του μεγάλου Αεροδρομίου στον Αφιάρτη, επονομαζόμενο τότε και Νατοϊκό, όπως και από Υπουργίας Εθνικής Άμυνας του κ. Καμμένου, σύμμαχος της Κυβέρνησης κ. Τσίπρα, άρχισαν να αντιλαμβάνονται ότι το γεωστρατηγικό στίγμα της Καρπάθου ως πύλη, ως δίοδος και των δρόμων του μεταξιού της Κίνας και του νεώτερου της Ινδίας προς την Ευρώπη, κ.τ.λ.. ως το πιο ακραίο παραμεθόριο φυλάκιο της Ελλάδας και της Ευρώπης με την διακεκαυμένη ζώνη της Μέσης Ανατολής.. ως ενεργειακή «βόμβα» η Α.Ο.Ζ. της ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΝΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ-ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΣΥΝΟΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΑ, ώστε, από τις μέχρι τούδε θεωρίες για το νησί μας του τίποτα, στις τωρινές έμπρακτες αποδείξεις της πραγματικής μοναδικότητας της γεωγραφικής της θέσης και όχι μόνο.
Λίγο τόχετε, να αναγνωρίζονται, επί τέλους, όλα αυτά, που επί δεκαετίες κι εμείς προβάλλαμε αλλά το νεοελληνικό κράτος απλά αγρόν ηγόρασον, πέρα βρέχει.. και ιδού η αρχή με την εγκατάσταση των πλέον εξελιγμένων αμυντικών συστημάτων των αντιβαλλιστικών πυραύλων PATRIOTS στον Αφιάρτη, στις Μενετές Καρπάθου. Πέραν, όμως, από την επείγουσα νατοϊκή-ευρωπαϊκή συνέργεια στην αμυντική θωράκιση της εμπροσθοφυλακής, εφόσον η χώρα μας με την ανάληψη της προεδρίας της Ε.Ε. θα πρέπει να επιμείνει παράλληλα να επωμιστεί επί πλέον και την γενική ανάνηψη των νησιών μας από την σωρεία των παθογενειών και δη της Καρπάθου-Κάσου-Καστελόριζου(3Κ) και των χωριών τους.. που κατάντησαν μόνον καλοκαιρινά τουριστικά θέρετρα ακόμη και για τους ίδιους τους εκτός καρπάθιους, οι λοιποί μήνες μέχρι την άνοιξη, νέκρες.
–Πάντως, ας ξεκινήσουμε και με τα ευχάριστα.. εμείς οι ρομαντικοί τύποι μόλις κάποιο από τα πολυποίκιλα οράματά μας ξεβγαίνει μας δίνει φτερά, αέρα στα πανιά μας, πάμε ακόμα πολύ παραπέρα, γι΄ αυτό ορισμένοι αντιφρονούντες με χαριεντίζουν και τι δεν με στολίζουν, αναφέρω μόνο τους ηπιότερους, όπως ονειροπόλος, γραφικός.
Παρ΄ όλο που πιστεύω, ότι παραθέτω ιδέες πέρα από τις τετριμμένες για σκέψη, προσγειωμένες, υλοποιήσιμες από τους καθ΄ ύλην αρμόδιους, που μέχρι τώρα, δυστυχώς, σκοντάφτουν και στα δυσκίνητα γραφειοκρατικά, ένα από τα αξεπέραστα τείχη προόδου του νεοελληνικού κράτους.
Και για να μη μακρηγορώ ένα από τα οράματά μας, που ξανα-επέμενα στην έγκυρη Ηλ. Εφημερίδα μας τα «Καρπαθιακά Νέα» του διευθυντή Μανόλη Γ. Δημελλά, την 4/9/2025, περί «κουρέματος του ΕΝΦΙΑ για χωριά έως 1.500 κατοίκους.
Από το 2026 μείωση στο 50% και πλήρης κατάργηση από το 2027», μόλις γίνεται πραγματικότητα από την κυβέρνηση, με ανείπωτη μας ευφροσύνη. Μένουν ακόμα: «η μείωση του ΦΠΑ σταδιακά στο 9% σε 22 ακριτικά νησιά με πληθυσμό κάτω των 10.000 κατοίκων.. και μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος για ελεύθερους επαγγελματίες σε κοινότητες-χωριά έως 1.500 κατοίκους.
Πάντως, «οι πατρώνες» του καπιταλισμού, Η.Π. Αμερικής, ΕΝΤΕΛΛΟΝΤΑΙ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΝΑ ΕΠΑΝΑΕΝΔΥΟΥΝ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΝΤΟΠΙΕΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ, ΟΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΟΥΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ.. ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΚΡΑΤΗΣΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΕ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΟΜΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΚΟΡΜΟ, ΟΠΩΣ ΤΑ 3Κ ΝΗΣΙΑ ΜΑΣ, ΣΥΜΒΑΛΛΟΝΤΕΣ, ΕΤΣΙ, ΑΠΟΦΑΣΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΔΟΤΟΥΜΕΝΗ ΑΥΤΟΔΥΝΑΜΙΑ ΤΟΥΣ. Ενώ και η Ε.Ε. του συντηρητικού Μάαστρικτ καθιέρωσε στο λεξιλόγιο της και με την εύστροφη επιμονή του τότε Πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου τις πιο πολυσυζητημένες λέξεις προγραμμάτων:
Νόμος 1262, ΜΟΠ, ΣΥΝΟΧΗ-ΣΥΓΚΛΙΣΗ-ΣΤΗΡΙΞΗ-ΚΑΠ, Αλληλεγγύη-Ανάκαμψη-Ανθεκτικότητα, ΕΣΠΑ, κ.τ.λ.. δηλ., οι πλούσιες χώρες του Βορρά τα έκαναν πράξη απλόχερα προς τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες της Νότιας Ευρώπης.. χωρίς, όμως, ακόμα, να ισχύουν τα ίδια αναπτυξιακά κριτήρια ισοπολιτείας των πλουσιότερων από την ελληνική πολιτεία προς τις υποβαθμισμένες περιοχές-νησιά μας, την εποχή που θα μπορούσαν να καταστούν οι όρνιθες, που «αυγατίζουν τα χρυσά αυγά» από τον τουρισμό..
–Και επί πλέον στο προκείμενο.. Πρώτα απ΄ όλα, ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΑ, επείγει να υλοποιηθούν, επιτέλους, οι συνταγματικές επιταγές να συσταθεί ένας ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ.. Και για έναν επί πλέον επιτακτικό λόγο, ότι η ιδιωτική πρωτοβουλία αφέθηκε πλέον να είναι παντού η μοναδική κινητήριος αναπτυξιακή δύναμη, που όσο πάει περιορίζεται σε μεγάλους επενδυτές, αποκλείοντας έτσι παντελώς τις επενδύσεις στα μικρομεσαία, άγονα νησιά μας.
Γι΄ αυτά και όχι μόνο, θεωρείται επιτακτική ανάγκη εκτός της άμεσης Ευρωπαϊκής συμπαράστασης η δημιουργία παράλληλα και εντός ενός ενιαίου συντονιστικού οργάνου, ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΝΗΣΩΝ, αναλογικά απ΄ όλους τους δημόσιους, πολιτικούς, επιχειρηματικούς, κοινωνικούς, πολιτιστικούς, κ.τ.λ. φορείς.. που θα κινητοποιούν από κοινού ΑΜΕΣΑ και σε μόνιμη βάση τις αστείρευτες δυνάμεις του Αρχιπέλαγου και του Ιονίου προς όλες τις κατευθύνσεις και για την άμεση εξειδίκευση του ειδικού Καθεστώτος Πρόνοιας Μειονεξιών Νήσων:
α)για να μην χρειαστούν άλλα 50 χρόνια για την υλοποίησή του..
β)ΜΟΝΙΜΗ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΝΗΣΩΝ (LOBBY) στην πρωτεύουσα της Ε.Ε., στις Βρυξέλλες. Θα πρέπει να αισθανόμαστε οι νησιώτες όλους διόλου άχαρα.. τους χρόνους που έχουν παρουσιαστεί στους διαδρόμους της Ε.Ε., στις Βρυξέλλες τα πιο απίθανα σενάρια-αιτήματα, επί παντός επιστητού, από χιλιάδες λόμπυιστς και έχουν πετύχει το ανεπανάληπτο.. τις τελευταίες δεκαετίες υφιστάμεθα την πιο μαζική αναδιανομή-μεταφορά πόρων όλων των εποχών από τις πλούσιες σε λιγότερο αναπτυγμένες χώρες-περιοχές και με τους Έλληνες νησιώτες να στέκονται αμέτοχοι, σαν «απλοί θεατές». Αν χάσουμε και την υπό εξέλιξη χρυσή ευκαιρία, σαν η πλέον ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΧΩΡΑ, να ενταχθούμε σε ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ, ΜΟΝΙΜΗ πλέον βάση επί του πρακτέου σε ΕΙΔΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε., και όχι μόνο στα χαρτιά, σαν συνταγματικά δικαιώματα, που τόσο η χώρα μας, όσο και η Ε.Ε. τα καταγράφουν αλλά, ακόμα, αλληθωρίζουν μόνον προς τα μεγάλα αστικά κέντρα.. τότε, θα είμαστε άξιοι της τύχης μας, τώρα πλέον το βάρος θα πέφτει αποκλειστικά στους ώμους μας. Άρα, αυτές οι νέες συμπληρωματικές δομές κρίνονται εκ των ων ουκ άνευ, ΑΜΕΣΑ..
–Είναι ποτέ δυνατόν καίριοι τομείς ζωής ιδιαίτερα των μικρότερων ακριτικών νησιών οι δύο μαζικές συγκοινωνίες, αποκλειστικά και μόνο οι εναέριες και οι θαλάσσιες, να εξαρτώνται ακόμη από τις καλοπροαίρετες ή μη διαθέσεις κάθε ιδιώτη ιδιοκτήτη, π.χ. πλοιοκτήτη.. ή ακόμα και Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, όπως, π.χ. ο γνώστης νησιώτης, πρ. υπουργός από την Σητεία, κ. Ι. Πλακιωτάκης;
Αφού, αποτελούν τα μοναδικά μέσα, τα πόδια, οι πνεύμονες-γέφυρες ζωής για τα νησιά, εφόσον ακόμη το μελλοντικό μέσο, τα υδροπλάνα, που φαίνεται ότι θα μπορούσαν να αναπληρώνουν ταχύτερα τα μεγάλα συγκοινωνιακά, νησιωτικά κενά, σκαλώνουν τεχνηέντως την πλήρη δρομολόγησή τους, ή έστω τα ταχύπλοα;
Η κοινοτική πρωτοβουλία LEADER I και II απετέλεσαν πρώτης τάξεως ευκαιρία για την δημιουργία αναπτυξιακών εταιρειών από τους ΟΤΑ, τα επιμελητήρια, κι άλλους τοπικούς φορείς.. για την πολύ ιδιαίτερη ανάπτυξη και εξυπηρέτηση των τοπικών ή και διανησιωτικών κοινωνιών υψίστης τοπικής σημασίας, ζωής ή θανάτου, π.χ., τουλάχιστον τοπικής, ταχύπλοης ναυτιλιακής, αποφεύγοντας έτσι τον μοιραίο παραγκωνισμό από την ιδιωτική πρωτοβουλία, που ασχολείται μόνον με τις ογκώδεις διακινήσεις μεγάλων νησιών ή και την κρατική αδιαφορία.. ή ακόμη και την ίδρυση τοπικών νησιωτικών συνεταιρισμών γεωργικών-κτηνοτροφικών-αλιευτικών προϊόντων, παραδοσιακής οικοτεχνίας, κ.τ.λ., ασφαλώς, πάντα, με τις νησιωτικές χορηγίες από την Ε.Ε.
–Η ΑΜΕΣΗ καθιέρωση σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας συνδυαστικά όλων των νέων τεχνολογιών κατευθυνόμενες ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ από πόρους της Ε.Ε.: Πληροφορικής, Αυτοματικής, Τηλεπικοινωνιών, Τηλεματικής, Ψηφιοποίησης, Τεχνητής Νοημοσύνης, κ.τ.λ. Χρειάζεται, επειγόντως, ένα τέτοιο ηλεκτρονικό-τεχνολογικό σοκ, που θα διαπεράσει όλους τους χειμαζόμενους νησιώτικους ιστούς σε «υψηλότατη τάση», που από την μία θα σπάσει το φράγμα των νησιών από την απομόνωση και από την άλλη θα περιορίσει στο ελάχιστο και ει δυνατόν να μηδενίσει τις πολυέξοδες και άσκοπες μετακινήσεις των νησιωτικών πληθυσμών για όλες τις μικρότερες και μεγαλύτερες απούσες κρατικές υπηρεσίες, ακόμη θα αναπληρώσει τα μεγάλα κενά της εναπομείνουσας δημοσιοϋπαλληλίας, που έχει μειωθεί στο μη παρέκει..
–Ασφαλώς, αν προϋπήρχαν και προχωρούσαν σε βάθος, από καιρό, όλες αυτές οι συνεργατικές διεργασίες και άλλες δομές μεταξύ της Ε.Ε. και του πιο ανατολικού της συνόρου της νησιωτικής μας χώρας του Αρχιπέλαγου, οι νέες παράλογες απαιτήσεις, οι νέοι αλλοπρόσαλλοι νόμοι περί προσάρτησης του μισού Αιγαίου από την αναθεωρητική Τουρκία, οπωσδήποτε θα αποτρέπονταν. Το μόνον εμφανές σημείο αναφοράς, εκτός από τα τουριστικά καταλύματα των επιδοτήσεων, του ΟΠΕΚΕΠΕ, κ.τ.λ. παραμένει η Ελληνο-ευρωπαϊκή φρουρά FRONTEX για την φύλαξη των ελληνοτουρκικών συνόρων από τους λαθρομετανάστες.. παρόλο, που η Τουρκία χρυσοπληρώνεται με αρκετά δις. ευρώ για να αποτρέπει η ίδια ή να δέχεται πίσω τους χιλιάδες λαθρομετανάστες. Δυστυχώς, όμως, ούτε και αυτή η μόνη σχέση ενεργούς λιμενικής-αστυνομικής-στρατιωτικής σύμπλευσης Ε.Ε.-Ελλάδας, ήτοι με την FRONTEX, έχει αξιοποιηθεί στον βαθμό, που θα έπρεπε για ορισμό και φύλαξη του ταυτόσημου-ενιαίου ευρωπαϊκού-ελληνικού χώρου, την εποχή που φαινόντουσαν πεντακάθαρα τα μαύρα σύννεφα, που μας σκέπαζαν από ανατολικά, όπως και την πλήρη διεύρυνση κι άλλων ζωτικών σχέσεων.
Όπως, όταν πάρθηκαν αστραπιαίες αποφάσεις, εξαιτίας του Πολέμου της Μέσης Ανατολής, από την κυβέρνηση με την αποστολή των συστοιχιών PATRIOTS στα ακριανά φυλάκια του ελληνισμού Κύπρο, Κάρπαθο, Έβρο. Από την μία θα παρεμβάλλονται ως αδιαπέραστα τείχη από την αιωνίως αναβράζουσα από πολέμους Μέση Ανατολή και από την άλλη πρότεινα σε προηγούμενο άρθρο την δημιουργία, ακριβώς, πρώτιστα του ευρωπαϊκού αμυντικού θόλου ανατολικά της, στηρίζοντας κυρίως τους αμυντικούς μας εξοπλισμούς.. και την συμπερίληψη κατά κύριο λόγο στο safe και την προτεραιοποίηση στην συμπαραγωγή οπλικών συστημάτων, αφού η χώρα μας διαθέτει τις περισσότερες ποσοστιαίες αμυντικές δαπάνες, από οποιανδήποτε άλλη χώρα της Ε.Ε.
Τελευταία, η φημολογούμενη απόσυρση των PATRIOTS από Κάρπαθο και Λήμνο, πιστεύεται από τους νησιώτες εάν συντελεστεί, ότι θα θεωρηθεί, από την μία, ότι η παραμονεύουσα γειτόνισσά μας ότι υποχωρούμε στις παράλογες αξιώσεις της και θα ξεσαλώσει περισσότερο.. και από την άλλη, ότι οι νησιώτες είναι επόμενο έτσι να αισθάνονται ανασφαλείς. Η προσθήκη επί πλέον, τελευταία, στην Κάρπαθο των δύο εξελιγμένων αεροπλάνων MIRAZ-2000-5 φάνηκε, ότι οι PATRIOTS εκτελούν περισσότερο βαριές αμυντικές νατοϊκές υποχρεώσεις και παράλληλα ελληνικές.. και τώρα τα δύο πολλαπλών πολεμικών χρήσεων αεροπλάνα μεγαλύτερου βεληνεκούς, μάλλον αποφασίστηκε από το Ελληνικό Υπουργείο Άμυνας, πρωτίστως σύμφωνα με τους στρατιωτικούς σχεδιασμούς του πενταγώνου μετά τις νέες αναφορές από την μεγαλομανή Τουρκία να σχεδιάζει να οικειοποιηθεί το μισό Αιγαίο!!
Αλλά η διπλή θωράκιση του νησιού μας με τα Αεροπλάνα και τα PATRIOTS πιστεύουμε γίνεται και με την αμέριστη συμβολή του συμπατριώτη μας από τις Μενετές, του αξιότιμου Υπουργού των Εξωτερικών κ. Γιώργου Β. Γεραπετρίτη. Όμως, την ίδια ώρα, παραδόξως, τοποθετούνται περισσότερες συστοιχίες PATRIOTS στα ανατολικά της Τουρκίας από την Γερμανία.
–Αυτά τα ουκ ολίγα σωτήρια φάρμακα και θεραπείες και άλλα περισσότερα στα επόμενα, μπορούν να σταματήσουν όρθια, τα τωρινά τρεμάμενα πόδια των νησιών, σε μία αυτοτροφοδοτούμενη ανάπτυξή τους.. Ας το εμπεδώσει, ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ, η Κεντρική Διοίκηση, ότι τα νησιά και ειδικότερα τα δικά μας (3Κ), ολοφάνερα βρίσκονται σε μία ιδιότυπη φυσική ομηρία στην όλους διόλου άκρη της χώρας μας και της Ευρώπης, παραγκωνισμένα σε μία μοναδική ανάπηρη γωνία, ξεχασμένα, όμως, επί πλέον, και από την ελληνική πολιτεία, παρά τα πλείστα όσα στρατηγικά, γεωπολιτικά, ενεργειακά, κ.τ.λ., τους πλεονεκτήματα.
Ίσως, είναι η τελευταία ευκαιρία για τα μικρομεσαία παραμεθόρια νησιά μας να αποκαταστήσουν πίσω τις αναγκαίες υπηρεσίες, υποδομές, κ.τ.λ., που από μόνοι τους δημιούργησαν οι ιθαγενείς με πολλούς κόπους και θυσίες, αιώνες τώρα.. για να σταματήσει ο ολοκληρωτικός μαρασμός με ολοκληρωτική ευθύνη των εκάστοτε κυβερνήσεων, που βλέποντας ξεκάθαρα την κατιούσα τους εξακολουθούν να παρακολουθούν, νίπτοντες τας χείρας τους, σαν να μην συμβαίνει τίποτα.
Γι΄ αυτό επείγει η χώρα μας κατά την προεδρία της χώρας μας της Ε.Ε., εφόσον αδυνατεί η ίδια για δεκαετίες για τους γνωστούς λόγους, να αναλάβει τις ευθύνες της, επιβάλλεται να βάλει στην άμεση ατζέντα της την πλήρη κάλυψη από την Ε.Ε. όλων των νησιωτικών μειονεξιών και την ανάταση των πλείστων όσων πλεονεκτημάτων τους..
Μάκης Ρήγας-Ρηγοπούλης. 30/5/2026.
Καρπαθιακα Νέα
