Έφυγε τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026, στην Αθήνα, σε ηλικία 88 ετών, ο Σακελλάρης Εμμ. Καρπάθιος, ένας από τους σημαντικούς καθηγητές Μαιευτικής και Γυναικολογίας της χώρας και μια ξεχωριστή προσωπικότητα της Καλύμνου.
γράφει ο Μανώλης Δημελλάς
Για την Κάρπαθο, όμως, ο θάνατός του έχει μια ιδιαίτερη σημασία. Γιατί ο άνθρωπος που έγινε γνωστός σε ολόκληρη την Ελλάδα ως καθηγητής Καρπάθιος, είχε πράγματι βαθιές καρπαθιακές ρίζες και μάλιστα από τις Μενετές.
Ο προπάππους του, Ιωάννης Άγγελος, γεννήθηκε και μεγάλωσε στις Μενετές. Κάποια στιγμή, πριν από περίπου δύο αιώνες, έφυγε από την Κάρπαθο και εγκαταστάθηκε στην Κάλυμνο. Εκεί εργάστηκε σε εστιατόρια και το «Καρπάθιος», από τον τόπο καταγωγής του, έγινε τελικά το οικογενειακό επίθετο. Ο γιος του, Βασίλης Άγγελος, ήταν πλέον Βασίλης Καρπάθιος.
Και η σχέση του Σακελλάρη Καρπάθιου με την Κάρπαθο δεν περιοριζόταν μόνο σε αυτή την παλιά οικογενειακή διαδρομή. Από την πλευρά της μητέρας του, Καλλιόπης Ολυμπίτη, υπήρχε επίσης καρπαθιακή καταγωγή. Έτσι, όπως ο ίδιος μου είχε διηγηθεί, η Κάρπαθος υπήρχε στην οικογενειακή του ιστορία από δύο πλευρές.
Την Κάρπαθο, όμως, δεν την γνώρισε μόνο μέσα από τις οικογενειακές αφηγήσεις. Την γνώρισε από κοντά και, κυρίως, γνώρισε τις Μενετές.
Η γνωριμία αυτή έγινε μέσα από τον καθηγητή Λαογραφίας Μηνά Αλ. Αλεξιάδη, ο οποίος τον γνώριζε προσωπικά. Ο Αλεξιάδης ήταν εκείνος που έφερε στην επιφάνεια και ανέδειξε τη σχέση του Καρπάθιου με την Κάρπαθο και ειδικότερα με τις Μενετές. Οι δύο άνδρες συνδέθηκαν με βαθιά φιλία και η Κάρπαθος απέκτησε για τον Σακελλάρη μια διαφορετική σημασία: δεν ήταν πλέον απλώς ο τόπος από τον οποίο ξεκίνησε κάποιος μακρινός πρόγονός του, αλλά ένας τόπος που μπορούσε να επισκεφθεί, να γνωρίσει και να αισθανθεί δικό του.
Κάπως έτσι βρέθηκε και στη γιορτή των Μενετών για την Επέτειο της Επανάστασης της 5ης Οκτωβρίου 1944. Τότε πρόεδρος των Μενετών ήμουν εγώ και, ύστερα από την προτροπή του Μηνά Αλ. Αλεξιάδη, τον προσκάλεσα να έρθει στη γιορτή του χωριού.
Θυμάμαι εκείνη την παρουσία του όχι μόνο ως την παρουσία ενός διακεκριμένου καθηγητή και γιατρού, αλλά κυρίως ως την επιστροφή, έστω και συμβολική, ενός ανθρώπου στις ρίζες της οικογένειάς του.
Οι Μενετές δεν ήταν για εκείνον ένας τυχαίος τόπος. Ήταν το χωριό από το οποίο είχε ξεκινήσει ο Ιωάννης Άγγελος, ο άνθρωπος που έφυγε για την Κάλυμνο και έδωσε, χωρίς ίσως να το γνωρίζει, το όνομα που θα συνόδευε την οικογένεια στις επόμενες γενιές.
Ο Σακελλάρης Καρπάθιος γεννήθηκε στην Κάλυμνο το 1938 και σπούδασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε το 1961. Ειδικεύθηκε στη Μαιευτική και Γυναικολογία και ακολούθησε μακρά νοσοκομειακή και πανεπιστημιακή πορεία. Διετέλεσε διευθυντής της Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» από το 1985 έως το 2005 και συνέβαλε στην εκπαίδευση περισσότερων από 150 ειδικευόμενων γιατρών.
Το επιστημονικό του έργο ήταν μεγάλο. Συμμετείχε σε 315 επιστημονικές εργασίες, από τις οποίες οι 90 ήταν ξενόγλωσσες, ενώ υπήρξε μέλος 25 επιστημονικών εταιρειών. Ιδιαίτερη θέση στη μεταγενέστερη ζωή του είχε ο Ιπποκράτειος Όρκος. Ίδρυσε τον Όμιλο Φίλων του Ιπποκρατείου Όρκου και συνέβαλε αποφασιστικά στην προσπάθεια για τη μελοποίησή του, ένα έργο που παρουσιάστηκε στο Ηρώδειο το 2001.
Μετά την αφυπηρέτησή του στράφηκε περισσότερο στη λογοτεχνία, τη φιλοσοφία και την ποίηση. Εξέδωσε, μεταξύ άλλων, την ποιητική συλλογή «Ποίηση ψυχής».
Πίσω όμως από όλους αυτούς τους τίτλους και τις διακρίσεις υπήρχε ένας άνθρωπος που δεν ξέχασε την καταγωγή του. Η Κάλυμνος ήταν η πατρίδα όπου γεννήθηκε και δημιούργησε. Οι Μενετές ήταν η παλιά οικογενειακή ρίζα που ανακάλυψε ξανά, χάρη και στον Μηνά Αλ. Αλεξιάδη.
Και έχει τη δική του σημασία ότι κάποτε, σε μια γιορτή των Μενετών, ο καθηγητής Καρπάθιος βρέθηκε ανάμεσα στους ανθρώπους του χωριού από όπου είχε ξεκινήσει, σχεδόν δύο αιώνες νωρίτερα, ο πρόγονός του Ιωάννης Άγγελος.
Η ιστορία έκανε έναν μεγάλο κύκλο. Από τις Μενετές στην Κάλυμνο.
Από τον Άγγελο στον Καρπάθιο. Και από τον Καρπάθιο πίσω στις Μενετές.
Ο Σακελλάρης Εμμ. Καρπάθιος έφυγε, αφήνοντας πίσω του μια σπουδαία επιστημονική διαδρομή. Για εμάς στις Μενετές, όμως, θα μείνει και για κάτι ακόμη: ως ένας άνθρωπος που ξαναβρήκε τις ρίζες του και, όταν ήρθε στο χωριό των προγόνων του, δεν ήρθε ως ξένος.
3.9.2026
Καρπαθιακά Νέα
