Με αφορμή την 39η Γιορτή Σαρδέλας στη Σκάλα Καλλονής της Λέσβου, μια διοργάνωση που έχει εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για τη γαστρονομία και τον τουρισμό του Αιγαίου, αξίζει να θυμηθούμε ότι και στην Κάρπαθο υπήρξε πριν από δεκαετίες ένα αντίστοιχο όραμα.
Η Κάρπαθος είχε τη δική της αντίστοιχη ιδέα ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1990.
Η πρόταση για τη δημιουργία της Γιορτής της Μένουλας διατυπώθηκε από τον Σποιτή ερευνητή και πρόεδρο του ινστιτούτου λαϊκού πολιτισμού Καρπάθου Ηλία Βασιλαρά, ο οποίος πίστευε ότι η περίφημη μένουλα του Αγίου Νικολάου Σπόων αποτελούσε ένα μοναδικό προϊόν της καρπαθιακής γαστρονομίας, άξιο να αποκτήσει τη δική του γιορτή.
Την πρόταση υιοθέτησε αμέσως το Διοικητικό Συμβούλιο του Εξωραϊστικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου Σπόων «Η Εφταμπάτουσα», με πρόεδρο τον αείμνηστο Ιωάννη Κρητικό, ο οποίος στήριξε με θέρμη την πρωτοβουλία, θεωρώντας ότι θα μπορούσε να αποτελέσει έναν νέο θεσμό για το χωριό και ολόκληρη την Κάρπαθο.
Τα επόμενα χρόνια το όραμα συνέχισε να υπηρετεί και ο αείμνηστος Γιάννης Κρητικός, ως πρόεδρος του Συλλόγου Σποιτών Αγίου Νικολάου μάλιστα δημιουργήθηκε και σχετικό ντοκιμαντέρ. Σε κάθε ευκαιρία επανέφερε την ιδέα, επιμένοντας ότι η Κάρπαθος διαθέτει έναν πραγματικό γαστρονομικό θησαυρό που αξίζει να προβληθεί όπως συμβαίνει σε άλλα νησιά του Αιγαίου.
Η μένουλα είναι ξεχωριστό ψάρι. Είναι κομμάτι της ιστορίας των Σπόων. Για δεκαετίες αποτέλεσε πολύτιμη τροφή για τις οικογένειες του χωριού, ενώ η τέχνη του παστώματος και της συντήρησής της πέρασε από γενιά σε γενιά. Το χαρακτηριστικό της άρωμα και η ιδιαίτερη γεύση της την κατέστησαν γνωστή σε κάθε Καρπάθιο, αλλά και στους επισκέπτες του νησιού.
Μια σύγχρονη Γιορτή της Μένουλας θα μπορούσε να περιλαμβάνει επιδείξεις παραδοσιακού παστώματος, γευσιγνωσίες, μαγειρικές παρουσιάσεις από σεφ και νοικοκυρές της Καρπάθου, έκθεση τοπικών προϊόντων, συμμετοχή των ψαράδων, μουσικές και χορούς του νησιού, δημιουργώντας έναν θεσμό που θα συνδυάζει τον πρωτογενή τομέα, τον πολιτισμό και τον τουρισμό.
Η εμπειρία της Λέσβου δείχνει ότι όταν μια τοπική κοινωνία επενδύει στην παράδοση, μπορεί να δημιουργήσει ένα γεγονός με πανελλήνια αναγνώριση. Η Κάρπαθος διαθέτει όλες τις προϋποθέσεις για να πετύχει κάτι αντίστοιχο, αναδεικνύοντας ένα προϊόν που αποτελεί μέρος της ταυτότητάς της.
Ίσως, τριάντα περίπου χρόνια μετά την πρώτη εκείνη πρόταση, να έχει έρθει η ώρα να ανοίξει ξανά αυτή η συζήτηση. Όχι μόνο ως φόρος τιμής στον Ηλία Βασιλαρά, τον Ιωάννη Κρητικό και σε όλους τους Σποιτες, αλλά ως μια ουσιαστική επένδυση στην πολιτιστική και γαστρονομική κληρονομιά της Καρπάθου.
Γιατί ορισμένες ιδέες δεν παλιώνουν ποτέ. Περιμένουν απλώς την κατάλληλη στιγμή για να γίνουν πραγματικότητα.
26.7.2026
Καρπαθιακα Νέα
